મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરતો જોવા મળી રહ્યો છે. ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ દાવો કર્યો છે કે તેણે ક્ષેત્રમાં આવેલા અમેરિકાના 21 વ્યૂહાત્મક સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવીને મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ શરૂ કર્યા છે. બીજી તરફ અમેરિકા પણ આ ઘટનાને લઈને સૈન્ય સ્તરે સક્રિય બન્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
આ ઘટનાએ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં સુરક્ષા અને સ્થિરતા અંગેની ચિંતાઓ વધારી દીધી છે. વૈશ્વિક સમુદાયની નજર હવે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે વધી રહેલા આ ટકરાવ પર કેન્દ્રિત થઈ છે.
સંઘર્ષની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?
અહેવાલો અનુસાર, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ નજીક ઈરાને અમેરિકી સેનાના Apache હેલિકોપ્ટર અને MQ-9 Reaper ડ્રોનને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો હતો. આ ઘટનાના પગલે અમેરિકા દ્વારા કડક પ્રતિસાદ આપવામાં આવ્યો હોવાનું કહેવાય છે.
યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ ઈરાનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, રડાર સ્ટેશનો અને કમાન્ડ-એન્ડ-કંટ્રોલ સેન્ટરોને નિશાન બનાવીને અનેક તબક્કામાં હવાઈ કાર્યવાહી હાથ ધરી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. જોકે આ દાવાઓ અંગે બંને દેશો તરફથી અલગ-અલગ વર્ણન સામે આવી રહ્યા છે.
During the US attack on Iran tonight, the United States lost 2 highly sophisticated MQ-9 Reaper drones over Iranian airspace, with their combined value estimated $80 million. pic.twitter.com/nHf7HRGKxw
— Current Report (@Currentreport1) June 10, 2026
IRGCનો મોટો દાવો: 21 અમેરિકી સૈન્ય મથકો બન્યા નિશાન
ઈરાનના IRGCએ પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકી હુમલાઓના જવાબમાં મધ્ય પૂર્વમાં તૈનાત અમેરિકી દળો અને સૈન્ય મથકો પર લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઈલો અને આત્મઘાતી ડ્રોન દ્વારા હુમલાઓ કરવામાં આવ્યા છે.
ઈરાનના દાવા મુજબ બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી નૌસેનાના Fifth Fleet હેડક્વાર્ટર, જોર્ડનના Al-Azraq Air Base અને કુવૈતના Ali Al Salem Air Base સહિતના મહત્વપૂર્ણ સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. જોકે આ હુમલાઓથી થયેલા નુકસાન અંગે સ્વતંત્ર સ્તરે સંપૂર્ણ પુષ્ટિ હજુ સુધી થઈ નથી.
બહેરીન, જોર્ડન અને કુવૈત બન્યા ચર્ચાનું કેન્દ્ર
ઈરાની દાવાઓ અનુસાર બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી નૌસેનાના મુખ્ય મથક પાસે વિસ્ફોટોની ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. સાથે જ જોર્ડનમાં આવેલા Al-Azraq Air Base પર F-35 ફાઈટર જેટ્સ સંબંધિત સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી હોવાનું પણ કહેવાય છે.
કુવૈત સ્થિત Ali Al Salem Air Base પર પણ હુમલાના દાવાઓ સામે આવ્યા છે. આ તમામ સૈન્ય મથકો અમેરિકાની મધ્ય પૂર્વની વ્યૂહરચનામાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.
ઇઝરાયેલની ભૂમિકા અને રાજદ્વારી હલચલ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ દરમિયાન ઇઝરાયેલની સંભવિત ભૂમિકા પણ ચર્ચામાં છે. અહેવાલો અનુસાર ઇઝરાયેલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ ઈરાન સામે વધુ કડક સૈન્ય કાર્યવાહી પર વિચાર કરી રહ્યા હતા.
જોકે કેટલાક અહેવાલોમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકી નેતૃત્વે હાલ પરિસ્થિતિ વધુ ન બગડે તે માટે સંયમ રાખવા પર ભાર મૂક્યો છે. રાજદ્વારી મોરચે અનેક દેશો દ્વારા તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસો પણ ચાલી રહ્યા છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને તેલ બજાર પર અસર
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેનો વધતો તણાવ માત્ર સુરક્ષા માટે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પણ ચિંતાનો વિષય બની રહ્યો છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે.
જો આ વિસ્તારમાં સૈન્ય સંઘર્ષ વધુ વિકરાળ બનશે તો વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય પર સીધી અસર પડી શકે છે. તેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવોમાં તેજી અને વૈશ્વિક મોંઘવારીમાં વધારો જોવા મળી શકે છે.
શું યુદ્ધવિરામ શક્ય છે?
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પડદા પાછળ રાજદ્વારી સંપર્કો અને સંભવિત યુદ્ધવિરામ માટેના પ્રયાસો ચાલુ છે. જોકે બંને દેશો તરફથી થઈ રહેલી આક્રમક સૈન્ય કાર્યવાહીને જોતા નજીકના ભવિષ્યમાં તણાવ સંપૂર્ણપણે ઘટશે કે નહીં તે અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે.
વિશ્વના અનેક દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવા અને સંવાદ દ્વારા ઉકેલ શોધવા અપીલ કરી રહ્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતો આ તણાવ વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થતંત્ર બંને માટે મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
