પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા યુદ્ધ અને ઈરાન-યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ભારે અસ્થિરતા સર્જાઈ છે. ખાસ કરીને Strait of Hormuz વિસ્તારમાં અવરોધ ઊભા થતા ભારતની LPG સપ્લાય ચેઈન પર સીધી અસર પડી છે, કારણ કે ભારતની આશરે 60% ગેસ આયાત આ જ માર્ગ પરથી થાય છે. આ સંજોગોમાં, દક્ષિણ અમેરિકન દેશ આર્જેન્ટિના ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
ઊર્જા સંકટ વચ્ચે આર્જેન્ટિનાએ ભારતને મોટી રાહત આપી છે. વર્ષ 2026ના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં જ આર્જેન્ટિનાએ ભારતને લગભગ 50,000 ટન LPGની નિકાસ કરી છે, જે વર્ષ 2025ના કુલ 22,000 ટન કરતા બમણાથી પણ વધુ છે. યુદ્ધ વધુ ગંભીર બને તે પહેલા જ ‘બાહિયા બ્લાન્કા’ પરથી લગભગ 39,000 ટન LPG ભારત માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે 5 માર્ચે વધુ 11,000 ટનનું શિપમેન્ટ પણ રવાના થયું હતું. મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે વર્ષ 2024 પહેલા આર્જેન્ટિનાથી ભારતે LPG આયાત કરી નહોતી, જે દર્શાવે છે કે હાલની પરિસ્થિતિમાં આ ભાગીદારી કેટલી ઝડપથી વિકસેલી છે.
ભારતની ‘ઊર્જા વિવિધતા વ્યૂહનીતિ’ (Energy Diversification Strategy) આ સંકટમાં ખૂબ અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે. ભારતમાં મારિયાનો અગસ્ટિન કૌસિનોએ ભારત સરકારના આ અભિગમના વખાણ કરતા જણાવ્યું કે ભારત હવે માત્ર થોડા દેશો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે 40થી વધુ દેશો સાથે ઊર્જા સપ્લાય નેટવર્ક બનાવી રહ્યું છે. આ સાથે, ભારતના પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી અને આર્જેન્ટિનાની રાષ્ટ્રીય ઊર્જા કંપનીઓ વચ્ચે થયેલી બેઠકોએ પણ આ સહકારને વધુ મજબૂત બનાવ્યો છે. જોકે, લગભગ 20,000 કિલોમીટર લાંબા દરિયાઈ માર્ગને કારણે પરિવહન ખર્ચ અને સમય વધે છે, છતાં હાલની પરિસ્થિતિમાં આ ભાગીદારી ભારત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની છે.
ઘરેલું મોરચે પણ ભારત સરકારે મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધા છે. હોસ્પિટાલિટી અને ફૂડ સર્વિસ સેક્ટરને રાહત આપવા માટે કોમર્શિયલ LPGના ક્વોટામાં 20%નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ, ઘરોમાં ગેસ સપ્લાય સતત જળવાઈ રહે તે માટે પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) કનેક્શનની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવામાં આવી રહી છે. સરકારના આ પ્રયાસોથી સંકટના સમયમાં પણ દેશમાં ઈંધણની અછત ઊભી ન થાય તે માટે અસરકારક વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવી રહી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સંકટના સમયમાં ભારત કેવી રીતે નવી ભાગીદારીઓ બનાવીને પોતાની ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરી રહ્યું છે અને સપ્લાય ચેઈનને સ્થિર રાખવા માટે વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો લઈ રહ્યું છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
