વૈશ્વિક રાજનીતિ અને અર્થતંત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર આવી રહ્યો છે. હવે વિશ્વની ભવિષ્યની શક્તિ માત્ર ઓઇલ પર નહી, પરંતુ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ (મહત્વપૂર્ણ ખનિજો) પર આધાર રાખશે. આ ક્ષેત્રમાં ભારતે એક વ્યૂહાત્મક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. અમેરિકાના નેતૃત્વમાં 54 દેશોના ગઠબંધનની રચના કરવામાં આવી છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચીનની વર્ષો જૂની એકહથ્થુ સત્તાને તોડવાનું છે.
વોશિંગ્ટનમાં નવું ગ્લોબલ ગઠબંધન
વોશિંગ્ટનમાં યોજાયેલી ‘2026 ક્રિટિકલ મિનરલ્સ મિનિસ્ટ્રીયલ’ બેઠકમાં ભારતને ગઠબંધનનું કેન્દ્રબિંદુ બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા, જ્યારે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરની સક્રિય ભૂમિકા સમગ્ર વૈશ્વિક સમીકરણમાં ભારતની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા દર્શાવે છે.
વિશેષ કરીને, ચીન હાલમાં રેર અર્થ મિનરલ્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ખનિજોમાં 90% કબજો ધરાવે છે. આ ગઠબંધનના માધ્યમથી એ પકડ ઘટાડવાની અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનને ડાયવર્સિફાઈ કરવાની યોજના છે.
FORGE અને Pax Silica: ખનિજ સપ્લાય ચેઈન માટે બે મુખ્ય મંચ
- FORGE: ખનિજના ભાવને સ્થિર રાખવા અને સપ્લાય ચેઈન સુરક્ષિત કરવા માટે કામ કરશે. હાલ તેનો કમાન દક્ષિણ કોરિયાના હાથમાં છે.
- Pax Silica: આ મંચ ખાસ કરીને AI, હાઇ-ટેક, બેટરી અને સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગો માટે જરૂરી ખનિજને ચીનની દાદાગીરીમાંથી હટાવીને ભારત અને અન્ય વિશ્વસનીય દેશોની તરફ વાળશે.
ભારતને આ ગઠબંધનથી મળનારા ફાયદા
- અમેરિકાએ ખનિજ ખનન અને રિફાઈનિંગ માટે 30 અબજ ડોલરની રોકાણ યોજના જાહેર કરી છે.
- ભારતીય ઉત્પાદનો પર ટેરિફ 25% થી ઘટાવી 18% કરવામાં આવ્યા છે.
- ભારતની બેટરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ઈન્ડસ્ટ્રી માટે માર્કેટ ખુલશે અને નિકાસમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
વિશ્વ નિષ્ણાતો માને છે કે લિથિયમ, કોબાલ્ટ અને રેર અર્થ મિનરલ્સ પર કાબૂ ધરાવનારા દેશ આગામી દાયકાઓમાં આર્થિક અને ટેક્નોલોજિકલ મહાશક્તિ તરીકે ઊભા થશે. ભારત હવે માત્ર ખનિજનો ગ્રાહક નહી, પરંતુ વૈશ્વિક પ્રોસેસિંગ હબ અને સપ્લાયર બનવાનું છે.
આ ગઠબંધન સાથે, ભારત ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં વૈશ્વિક મનોવલય અને સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમનો કેન્દ્રીય હબ બનશે. Project Vault (અમેરિકા) અને ભારતના પ્રોસેસિંગ હબના સમન્વયથી ચીનની એકહથ્થુ સત્તાનો અંત થશે અને ભારત નવી આર્થિક મહાશક્તિ તરીકે ઉભરી આવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
