હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં Chinaની વધતી સક્રિયતા વચ્ચે ભારતીય નેવીની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. કોલકાતામાં સ્થિત Garden Reach Shipbuilders & Engineers Limited (GRSE) દ્વારા એક જ દિવસે ત્રણ અદ્યતન જહાજો ભારતીય નેવીને સોંપવામાં આવ્યા છે, જે દેશની દરિયાઈ સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આ ત્રણ જહાજોમાં દુનાગિરી (સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ), અગ્રેય (એન્ટી-સબમરીન વોરફેરશિપ) અને સંશોધક (લાર્જ સર્વે વેસલ)નો સમાવેશ થાય છે. આ જહાજો આધુનિક ટેકનોલોજી અને મોટા પ્રમાણમાં સ્વદેશી સાધનો સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.
દુનાગિરી: અદ્યતન સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ
દુનાગિરી પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળ બનેલું નીલગિરિ-ક્લાસનું પાંચમું ફ્રિગેટ છે. આ 149 મીટર લાંબુ અને 6,670 ટન ક્ષમતા ધરાવતું ગાઇડેડ મિસાઇલ યુદ્ધ જહાજ છે. તે BrahMos મિસાઇલથી સજ્જ છે, જે એન્ટી-શિપ અને લેન્ડ-એટેક ઓપરેશન્સ માટે ઉપયોગી છે.
આ જહાજ હવા, સપાટી અને પાણીની અંદર બહુવિધ મિશનો પાર પાડવામાં સક્ષમ છે. તેનું ડિઝાઇન Warship Design Bureau દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે અને તેમાં લગભગ 75% સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ થયો છે, જેમાં 200થી વધુ MSMEsનો ફાળો છે.
‘Agray’, the fourth of eight indigenously built Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft (ASW SWC) by @OfficialGRSE, Kolkata, delivered to the #IndianNavy on #30Mar 26 at #Kolkata.
Equipped with advanced sensors and modern weapon systems, the ship will further augment the… pic.twitter.com/EwInDOHUYz
— SpokespersonNavy (@indiannavy) March 30, 2026
અગ્રેય: એન્ટી-સબમરીન વોરફેરશિપ
અગ્રેય ‘અરનાલા’ વર્ગના એન્ટી-સબમરીન શેલો વોટર ક્રાફ્ટ્સમાંથી ચોથું જહાજ છે. આ 77 મીટર લાંબું જહાજ અદ્યતન SONAR, લાઇટવેટ ટૉરપીડો અને સ્વદેશી રોકેટ લોન્ચરથી સજ્જ છે.
તેનો મુખ્ય હેતુ દરિયાઈ સુરક્ષા વધારવો, સબમરીન શોધવી અને કોસ્ટલ સર્વેલન્સ મજબૂત કરવો છે. ‘Atmanirbhar Bharat’ અભિયાન હેઠળ તેમાં 80%થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
સંશોધક: લાર્જ સર્વે વેસલ
સંશોધક એક આધુનિક હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વે જહાજ છે, જે દરિયાકાંઠા અને ઊંડા પાણીના સર્વે માટે ઉપયોગી છે. આ 110 મીટર લાંબું અને લગભગ 3,400 ટન ક્ષમતાવાળું જહાજ છે.
તે DGPS, AUVs, ROVs અને ડિજિટલ સાઇડ સ્કેન સોનાર જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે. આ જહાજ દરિયાઈ માર્ગોને ચોક્કસ રીતે નિર્ધારિત કરવા ઉપરાંત રક્ષા અને નાગરિક ઉપયોગ માટે મહત્વપૂર્ણ ડેટા એકત્રિત કરશે.
આ જ ક્લાસના અન્ય જહાજો જેમ કે INS Sandhayak, INS Nirdeshak અને INS Ikshak પહેલાથી જ સેવામાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે.
Sanshodhak, the last of the four indigenously built Survey Vessel (Large) ship, steered by Warship Design Bureau, built by @OfficialGRSE and overseen by the Warship Overseeing Team, Kolkata was delivered to the #IndianNavy on #30Mar 26.
The vessel is equipped with… pic.twitter.com/vjSdMsJMEj
— SpokespersonNavy (@indiannavy) March 31, 2026
GRSEના અન્ય મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સ
Garden Reach Shipbuilders & Engineers Limited હાલમાં ભારતીય નેવી માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યું છે. તેમાં એડવાન્સ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ્સ, ASW-SWC જહાજો અને નેક્સ્ટ જનરેશન ઓફશોર પેટ્રોલ વેસલ્સનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત, GRSE હાલમાં 30 જેટલા અન્ય જહાજોનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે, જેમાંથી 13 નિકાસ માટે છે. સાથે જ પાંચ નેક્સ્ટ જનરેશન કોર્વેટ્સ માટેનો મહત્વપૂર્ણ કરાર પણ અંતિમ તબક્કામાં છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
