વિશ્વભરના રાજનૈતિક અને સલામતી પરિસ્થિતિને હલચલમાં મૂકનાર ઇરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયલ સંઘર્ષ સતત ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. છેલ્લા 26 દિવસથી ગલ્ફ અને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં યુદ્ધ અને સૈન્ય હિંસા વધતી રહી છે. અત્યાર સુધી અનેક જાનહાનિ, ઔદ્યોગિક અને ઐતિહાસિક નુકસાન થયું છે, છતાં યુદ્ધ રોકાતું નથી.
પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે ઈરાન અને અમેરિકાને શાંતિ સ્થાપવા માટે મધ્યસ્થતા કરવાની ઓફર આપી હતી. તેમના મંતવ્યને ટ્રમ્પે પોતાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પર રિપોસ્ટ પણ કર્યું, જેને યુદ્ધવિરામ માટે પ્રસ્તાવના સ્વીકાર તરીકે જોવા મળ્યું. જોકે, ઇરાને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે પાકિસ્તાની મધ્યસ્થતા સ્વીકાર્ય નથી અને ટ્રમ્પ પર વિશ્વાસ ન હોવાનો દાવો કર્યો છે.
ઈરાનનો પ્રતિકાર અને ટ્રમ્પ પર અવિશ્વાસ
ઈરાનના સૈન્ય પ્રવક્તાએ કહ્યું કે અમેરિકાએ અત્યાર સુધી બે વખત ઈરાનને દગો આપ્યો છે અને હવે અમે તે બાબત ફરી નહીં થવા દે. ઈરાનને ટ્રમ્પ દ્વારા લાવવામાં આવેલા 15 શરતોના યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવ પણ ઈરાને ફગાવી દીધો છે.
ઈરાનને મોકલાયેલા પ્રસ્તાવમાં આ બાબતો સામેલ
- સમજૂતી બાદ એક મહિનામાં યુદ્ધવિરામ પર ચર્ચા કરાશે.
- ઈરાનની પરમાણુ હથિયાર બનાવવાની ક્ષમતા ખતમ કરવા પર વાતચીત
- ઈરાન યૂરેનિયમ સંવર્ધન બંધ કરશે.
- હોર્મુઝ જલડમરૂમધ્ય ખુલ્લો રખાશે અને આ જળમાર્ગમાંથી જહાજો સરળતાથી આવી-જઈ શકશે
- ઈરાને પોતાના યુરેનિયમ સંવર્ધનની માહિતી આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા એજન્સીને સોંપવી પડશે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા એજન્સીને દેખરેખ હેઠળ ઈરાને પોતાના પરમાણુ કેન્દ્રે (નતાંજ, ઈસ્ફહાન અને ફોર્ડો) નષ્ટ કરવા પડશે.
- ઈરાને હમાસ, હિઝબુલ્લા જેવા સંગઠનોને સમર્થન આપવાનું બંધ કરવું પડશે.
- ઈરાને પોતાની મિસાઈલ બનાવવાની સંખ્યા પણ મર્યાદિત કરવી પડશે.
- ઈરાને જે મિસાઈલો બનાવવાનો પ્રોગ્રામ ચલાવી રહ્યું છે, તેને પોતાની સુરક્ષા સુધી બનાવવા એટલે કે મર્યાદિત કરવા પડશે.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થતા પ્રયાસો અને યુદ્ધવિરામ માટેની સ્થિતિ
શાહબાઝ શરીફે X પર પોસ્ટ કરી કહ્યું, “પાકિસ્તાન તૈયાર છે કે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે અર્થપૂર્ણ અને નિર્ણાયક વાતચીત થઈ શકે.” ટ્રમ્પે આ પોસ્ટ રિપોસ્ટ કરીને સંકેત આપ્યો કે તે પ્રસ્તાવ સાથે સંમત છે. જોકે, ઇરાને સ્પષ્ટપણે આ પ્રસ્તાવને ફગાવી દીધું અને કહ્યું કે તે પાકિસ્તાન દ્વારા કરવામાં આવેલી કોઈ પણ મધ્યસ્થતાને માન્ય નથી અને ટ્રમ્પની દાવાઓ અવિશ્વાસનીય છે.
વિશ્વ પર અસર
આ તાજા ઘડિયાળમાં ગલ્ફ, મધ્ય પૂર્વ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો પર આ સંઘર્ષનો ખલેલ પેદા થયો છે. આયાત-નિકાસ, ઉર્જા સપ્લાય અને તાપમાનવાળાં દેશોમાં સૈન્ય સલામતી સક્રિય છે. ચીન અને પાકિસ્તાન બંને યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ કરી રહ્યા છે. ચીની વિદેશ મંત્રાલયે શાંતિપૂર્ણ વાતચીત દ્વારા જ આગળ વધવાની અપીલ કરી છે, જ્યારે પાકિસ્તાન મધ્યસ્થતા કરી દેશે તેવી જાહેરાત કરી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
