પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના ‘વિકસિત ભારત’ના વિઝનને સાકાર કરવા માટે ગુજરાત વિકાસના મુખ્ય ગ્રોથ એન્જિન તરીકે આગળ વધી રહ્યું છે. રાજ્યના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શનમાં શહેરોને વધુ સ્માર્ટ અને ટકાઉ બનાવવા માટે અનેક નવી પહેલ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ દિશામાં રાજ્ય સરકારના શહેરી વિકાસ અને શહેરી ગૃહ નિર્માણ વિભાગ હેઠળ કાર્યરત Gujarat Urban Development Mission (GUDM) દ્વારા “લેક એન્ડ એર વોચ” (Lake and Air Watch) નામની મહત્વપૂર્ણ પહેલ શરૂ કરવામાં આવશે.
તળાવો અને હવાની ગુણવત્તા પર રહેશે સતત નજર
ઝડપથી વધી રહેલા શહેરીકરણના કારણે શહેરોમાં તળાવોનું પ્રદૂષણ, પાણીની ગુણવત્તામાં ઘટાડો અને હવાની ગુણવત્તા પર નકારાત્મક અસર જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ રહી છે. આ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે ગુજરાત અર્બન ડેવલપમેન્ટ મિશન દ્વારા વિવિધ વિભાગોમાં ચાલી રહેલી મોનિટરિંગ વ્યવસ્થાઓને એકીકૃત કરીને એક સંકલિત સિસ્ટમ વિકસાવવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ દ્વારા તળાવો અને હવાની ગુણવત્તા અંગેની માહિતી રિયલ-ટાઈમમાં મેળવી શકાશે અને સમયસર પગલાં લેવામાં સરળતા રહેશે.
ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને ₹10 કરોડની જોગવાઈ
આ પહેલ અંતર્ગત એક સંકલિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ તૈયાર કરવામાં આવશે, જે રાજ્યના શહેરોમાં તળાવો અને હવાની ગુણવત્તા અંગે રિયલ-ટાઈમ માહિતી આપશે. આ પ્રોજેક્ટ માટે અંદાજે ₹10 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા તાત્કાલિક એલર્ટ સિસ્ટમ પણ કાર્યરત રહેશે, જેથી પ્રદૂષણ અથવા પાણીની ગુણવત્તામાં ઘટાડો જોવા મળે તો સંબંધિત વિભાગો ઝડપથી કાર્યવાહી કરી શકે.
સેટેલાઇટ ટેક્નોલોજીથી તળાવોનું મોનિટરિંગ
શહેરોમાં આવેલા તળાવોમાં ગંદકી, કાંપ ભરાવ અને પાણીની ગુણવત્તામાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ સામાન્ય બની રહી છે. “લેક એન્ડ એર વોચ” પહેલ હેઠળ સેટેલાઇટ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને તળાવોના વિસ્તાર, પ્રદૂષણના સંકેતો અને શેવાળ જેવી પરિસ્થિતિઓનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે. આ માહિતીના આધારે તળાવોના સંરક્ષણ માટે સમયસર પગલાં લઈ શકાય તેવું બનશે.
શહેરોમાં સ્થાપિત થશે એર ક્વોલિટી મોનિટરિંગ પોઇન્ટ્સ
આ પહેલ અંતર્ગત રાજ્યની 17 મહાનગરપાલિકા અને 152 નગરપાલિકા વિસ્તારોમાં એર ક્વોલિટી મોનિટરિંગ પોઇન્ટ્સ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ ઉપકરણો દ્વારા રિયલ-ટાઈમ Air Quality Index (AQI) અંગેની માહિતી પ્રાપ્ત થશે. જો AQIનું સ્તર વધશે તો સિસ્ટમ આપમેળે એલર્ટ જનરેટ કરશે, જેના આધારે સંબંધિત વિભાગો તાત્કાલિક પગલાં લઈ શકશે.
પર્યાવરણ સંરક્ષણ તરફ મહત્વપૂર્ણ પગલું
આ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત શહેરોના તળાવો અને હવાની ગુણવત્તા અંગેની માહિતી રાજ્ય સ્તરે એક ડેશબોર્ડમાં એકત્ર કરવામાં આવશે. આ ડેશબોર્ડમાં મેપ્સ, ટ્રેન્ડ્સ, એલર્ટ અને કાર્યવાહી અંગેની માહિતી ઉપલબ્ધ રહેશે. પરિણામે વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન વધશે અને કામગીરી વધુ અસરકારક બનશે. નાગરિકોને પણ પારદર્શક રીતે માહિતી ઉપલબ્ધ બનશે, જેના કારણે પર્યાવરણ અંગે જનજાગૃતિ વધશે.
“લેક એન્ડ એર વોચ” પહેલ ગુજરાતમાં આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવા અને શહેરોના ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
