ગયા મહિને RBIએ 2000 રૂપિયાની નોટ પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી હતી. આ પ્રક્રિયા 23 મેથી શરૂ થઈ છે, જે સપ્ટેમ્બરના છેલ્લા મહિના સુધી ચાલુ રહેશે. આ દરમિયાન, સામાન્ય લોકો 2,000 રૂપિયાની નોટ બદલી શકે છે અથવા તેને જમા કરાવી શકે છે. હાલ 10 દિવસથી વધુ સમય વીતી ગયો છે.
બેંકો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા મુજબ બેંકોમાં 2000 રૂપિયાની નોટો બદલવાને બદલે સામાન્ય લોકો બેંકોમાં જમા કરાવી રહ્યા છે. 23 મે પછી અત્યાર સુધીમાં 2000 રૂપિયાની 80 હજાર કરોડ રૂપિયાની નોટો બેંકિંગ સિસ્ટમ સુધી પહોંચી છે. જ્યારે રૂ. 2,000ની નોટ બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં દાખલ થવાની ધારણા છે, લગભગ સમગ્ર રૂ. 3.6 કરોડ. બેંકો પાસે ઉપલબ્ધ વધારાની રોકડ સાથે થાપણના દરમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. જેમ કે 2016 ના નોટબંધી દરમિયાન જોવા મળ્યું હતું.
RBIના ડેટા અનુસાર, 26 મેના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન CIC રૂ. 36,492 કરોડ ઘટીને રૂ. 34.41 લાખ કરોડ થઈ છે. RBIએ બેંકોને 23 મેથી રૂ. 2,000ની નોટ બદલવા અથવા જમા કરાવવા માટે કહ્યું છે. આગામી સપ્તાહોમાં CIC વધુ ઘટવાની ધારણા છે. ચલણમાં રહેલ ચલણ એ લોકો પાસે રોકડ અથવા ચલણનો ઉલ્લેખ કરે છે જેનો ઉપયોગ ભૌતિક ગ્રાહકો અને વેપારીઓ વચ્ચેના વ્યવહારો માટે થાય છે.
બેંકોમાં 2000 રૂપિયાની નોટ લાવ્યા પછી, બેંકો સાથે વ્યવહાર કરવા માટે એક અલગ વલણ જોવા મળ્યું છે. જેમ એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી હતી કે લોકો ડિપોઝિટ કરતાં એક્સચેન્જમાં વધુ વિશ્વાસ બતાવશે, પરંતુ બેંકોમાં તેનાથી વિપરીત જોવા મળી રહ્યું છે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના ચેરમેન દિનેશ ખરાના જણાવ્યા અનુસાર ખાતાઓમાં 14,000 કરોડ રૂપિયા જમા થયા છે. 3000 કરોડ રૂપિયાની આપલે કરવામાં આવી છે.
બેંક ઓફ ઈન્ડિયાને રૂ. 3,100 કરોડની કિંમતની રૂ. 2,000ની નોટો મળી છે. જેમાં સૌથી વધુ રકમ જમા થઈ છે. બેંકિંગ સ્ત્રોતના જણાવ્યા અનુસાર, આરબીઆઈ દ્વારા આ નોટોને ચલણમાંથી પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કર્યા બાદ કુલ મળીને બેંકોને રૂ. 2,000ની કિંમતની રૂ. 80,000 કરોડથી વધુની નોટો મળી હોવાનો અંદાજ છે.
નોટો બદલવાની 30 સપ્ટેમ્બરની સમય મર્યાદામાં ચાર મહિનાથી વધુ સમય બાકી છે ત્યારે બેંકોને આશા છે કે લગભગ સમગ્ર રકમ બેંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછી આવી જશે. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના ગ્રુપ ચીફ ઈકોનોમિક એડવાઈઝર સૌમ્ય કાંતિ ઘોષ કહે છે, અમારું માનવું છે કે લગભગ 3.6 લાખ કરોડ રૂપિયાની સંપૂર્ણ રકમ બેંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછી આવી જશે.
