સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે માસિક ધર્મ (પીરિયડ્સ) દરમિયાન રજા આપવાના રાષ્ટ્રીય કાયદા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, જો પીરિયડ્સ દરમિયાન રજાને કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે, તો તે કાર્યસ્થળ પર મહિલાઓ માટે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે.
કોર્ટના મતે, આવી ફરજિયાત વ્યવસ્થા કંપનીઓને મહિલાઓને નોકરી પર રાખવામાં અચકાવશે, જેના કારણે ખાનગી અને સરકારી બંને ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની ભાગીદારી પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
ફરજિયાત રજાથી મહિલાઓની કારકિર્દી પર અસર
આ મુદ્દે ટિપ્પણી કરતા ચીફ જસ્ટિસે જણાવ્યું કે, આવી અરજીઓ કેટલીકવાર મહિલાઓને ઓછી આંકતી હોય તેવું લાગે છે. તેમણે કહ્યું કે જો પીરિયડ્સ રજાને કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે, તો સંસ્થાઓ મહિલાઓને નોકરી આપતા પહેલાં બે વાર વિચારશે.
કોર્ટના મતે, આવી સ્થિતિમાં સંસ્થાઓ મહિલાઓને કહી શકે કે પીરિયડ્સ દરમિયાન ઘરે રહો, જેના કારણે તેમના કરિયરમાં અવરોધ ઊભા થઈ શકે છે.
બેન્ચે વધુમાં જણાવ્યું કે ફરજિયાત પીરિયડ્સ લીવથી એક ખોટી માન્યતા ઊભી થઈ શકે છે કે મહિલાઓ પુરુષો કરતાં ઓછી સક્ષમ છે, જ્યારે માસિક ધર્મ એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે અને તેને અશક્તિ તરીકે જોવું યોગ્ય નથી.
માસિક સ્વચ્છતા ‘જીવવાના અધિકાર’નો ભાગ
જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે માસિક ધર્મ સાથે જોડાયેલા સ્વાસ્થ્ય અને સ્વચ્છતા અંગે કોર્ટ ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. જાન્યુઆરી 2026માં સુપ્રીમ કોર્ટે માસિક ધર્મની સ્વચ્છતાને ભારતના સંવિધાનની કલમ 21 હેઠળ ‘જીવવાના અધિકાર અને માનવીય ગરિમા’નો મહત્વપૂર્ણ ભાગ ગણાવ્યો હતો.
કોર્ટ અગાઉ શાળાઓમાં મફત સેનિટરી નેપકિન્સ આપવાની વ્યવસ્થા, મહિલાઓ માટે અલગ શૌચાલય અને માસિક ધર્મ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે પણ માર્ગદર્શન આપી ચૂક્યું છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના મતે માસિક સ્વાસ્થ્ય મહિલાઓનો મૂળભૂત અધિકાર છે, પરંતુ પીરિયડ્સ લીવ અંગેનો નિર્ણય ખૂબ સાવધાનીપૂર્વક લેવો જોઈએ. કોર્ટનું માનવું છે કે એવો કોઈપણ કાયદો બનાવવો જોઈએ જે મહિલાઓને સશક્ત બનાવે, ન કે તેમને કાર્યક્ષેત્રથી દૂર રાખે. આ મુદ્દે સંતુલિત નીતિ બનાવવી જરૂરી હોવાનું પણ કોર્ટએ જણાવ્યું.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
