અમદાવાદમાં રાજકીય પક્ષોને મળતા દાન અને તેના આધારે આવકવેરામાં મળતી કપાતનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના ગંભીર આરોપો સામે આવ્યા છે. ગુજરાત CID ક્રાઇમે આમ જનમત પાર્ટી સાથે સંકળાયેલા શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો અંગે ફરિયાદ નોંધીને તપાસ હાથ ધરી છે.
આવકવેરા વિભાગની પ્રાથમિક તપાસ અને ફરિયાદમાં દર્શાવેલી વિગતો મુજબ, રાજકીય દાનના નામે બેંકિંગ માધ્યમથી મોટી રકમ જમા કરાવવામાં આવતી હતી. ત્યારબાદ આ રકમ વિવિધ કંપનીઓના ખાતામાં મોકલીને રોકડમાં ફેરવવામાં આવતી હોવાનો આરોપ છે.
આ વ્યવસ્થા દ્વારા દાતાઓને આવકવેરામાં કપાત મેળવવાની તક મળતી હતી, જ્યારે દાન તરીકે દર્શાવેલી રકમનો મોટો હિસ્સો કથિત રીતે રોકડમાં પાછો આપવામાં આવતો હતો. આ કેસમાં ₹843.97 કરોડના નાણાકીય વ્યવહારો તપાસના દાયરામાં છે અને સરકારી તિજોરીને આશરે ₹250 કરોડનું નુકસાન થયાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ગુજરાત CID ક્રાઇમે આમ જનમત પાર્ટી સામે FIR નોંધી
આવકવેરા વિભાગની તપાસ બાદ ગુજરાત CID ક્રાઇમે આમ જનમત પાર્ટી અને તેની સાથે સંકળાયેલા હોદ્દેદારો તથા અન્ય વ્યક્તિઓ સામે FIR નોંધી છે. ફરિયાદમાં રાજકીય દાનની રસીદો, બેંકિંગ વ્યવહારો, બોગસ બિલિંગ અને શંકાસ્પદ કંપનીઓ મારફતે નાણાંની હેરાફેરી કરવામાં આવી હોવાના આરોપો છે.
CID દ્વારા પક્ષના બેંક ખાતામાં થયેલી આવક, વિવિધ કંપનીઓને કરવામાં આવેલી ચૂકવણી અને દાતાઓના નાણાકીય વ્યવહારોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ કેસમાં રાજકીય પક્ષના હોદ્દેદારો ઉપરાંત વચેટિયાઓ અને ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સની ભૂમિકા પણ તપાસના દાયરામાં છે.
ચાર તબક્કામાં ચાલતું હોવાનો આરોપ: રાજકીય દાનથી રોકડ પરત કરવા સુધીનો ખેલ
તપાસ એજન્સીઓની પ્રાથમિક વિગતો મુજબ, આ કથિત કૌભાંડમાં ચાર તબક્કાની પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવતી હતી. સૌપ્રથમ દાતા વ્યક્તિ અથવા કંપની રાજકીય પક્ષના બેંક ખાતામાં નાણાં જમા કરાવતી હતી. આ વ્યવહાર બેંકિંગ માધ્યમથી થતો હોવાથી તે દસ્તાવેજી રીતે રાજકીય દાન તરીકે દર્શાવી શકાતો હતો.
ત્યારબાદ પક્ષ દ્વારા દાતાને સત્તાવાર દાનની રસીદ આપવામાં આવતી હતી. આ રસીદના આધારે દાતા આવકવેરા કાયદા હેઠળ પાત્રતા મુજબ કરપાત્ર આવકમાંથી કપાતનો દાવો કરી શકતો હતો.
ત્રીજા તબક્કામાં પક્ષના ખાતામાં આવેલી રકમ વિવિધ શંકાસ્પદ અથવા બોગસ કંપનીઓના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતી હોવાનો આરોપ છે. આ વ્યવહારોને યોગ્ય ઠેરવવા માટે માલસામાન અથવા સેવાઓની ખરીદી દર્શાવતા કથિત ખોટા બિલ તૈયાર કરવામાં આવતાં હતાં.
અંતિમ તબક્કામાં કંપનીઓના ખાતામાં પહોંચેલી રકમ રોકડમાં ઉપાડીને વચેટિયાઓનું કમિશન બાદ કર્યા પછી બાકીની રકમ મૂળ દાતાઓને પરત કરવામાં આવતી હોવાની શંકા છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે આ નાણાકીય વ્યવહારોના પુરાવાઓની ચકાસણી કરી રહી છે.
₹843.97 કરોડના વ્યવહારો અને ₹250 કરોડના નુકસાન વચ્ચે શું તફાવત?
આ કેસમાં બે મોટા આંકડા સામે આવ્યા છે, જેને અલગ રીતે સમજવા જરૂરી છે. ફરિયાદ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2022-23 અને 2023-24 દરમિયાન આમ જનમત પાર્ટીના બેંક ખાતામાં કુલ ₹843.97 કરોડના વ્યવહારો થયા હોવાનો ઉલ્લેખ છે.
આ રકમ તપાસ હેઠળના નાણાકીય વ્યવહારો દર્શાવે છે. તેને સીધું સરકારી નુકસાન અથવા સાબિત થયેલી ગેરકાયદેસર આવક ગણવી યોગ્ય નથી. બીજી તરફ, આશરે ₹250 કરોડનો આંકડો કથિત ખોટા દાન અને આવકવેરાની કપાતના દુરુપયોગથી સરકારી તિજોરીને થયેલા અંદાજિત નુકસાન સાથે સંબંધિત છે. આ નુકસાનનો અંતિમ આંકડો તપાસ, કરઆકારણી અને સંબંધિત કાયદાકીય પ્રક્રિયા બાદ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
આવકવેરા કાયદાની કલમ 80GGCનો કથિત દુરુપયોગ
આ મામલામાં આવકવેરા કાયદાની કલમ 80GGCના કથિત દુરુપયોગનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. આ કલમ હેઠળ પાત્ર વ્યક્તિઓને નોંધાયેલા રાજકીય પક્ષ અથવા ચૂંટણી ટ્રસ્ટને આપવામાં આવેલા યોગ્ય દાન માટે નિર્ધારિત શરતો મુજબ કરપાત્ર આવકમાંથી કપાત મેળવવાની જોગવાઈ છે.
આ જોગવાઈનો હેતુ કાયદેસર અને દસ્તાવેજી રાજકીય દાનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. પરંતુ જો કોઈ દાતા માત્ર કાગળ પર દાન દર્શાવે અને ત્યારબાદ તે જ નાણાં કથિત રીતે રોકડમાં પરત મેળવી લે, તો દાનની વાસ્તવિકતા અને કરકપાતની કાયદેસરતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
આ કેસમાં આવકવેરા વિભાગને આવી જ પ્રકારની ગેરરીતિ થઈ હોવાની શંકા છે. કાયદેસર રાજકીય દાન અને કથિત બોગસ દાન વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત એ છે કે વાસ્તવિક દાનમાં રકમ પક્ષને આપવામાં આવે છે, જ્યારે આ કેસમાં દાન તરીકે દર્શાવેલી રકમ પાછી દાતાઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવી હોવાનો આરોપ છે.
બોગસ કંપનીઓના નામે નાણાંની હેરાફેરીની શંકા
CIDની તપાસમાં કેટલીક કંપનીઓના નામ સામે આવ્યાં હોવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. ફરિયાદમાં પ્રણિત કોર્પોરેશન, હેસાઝ કોર્પોરેશન, અયાન એન્ટરપ્રાઇઝ અને શ્રી રામદેવ એન્ટરપ્રાઇઝ જેવા નામોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
આ કંપનીઓ મારફતે માલસામાન અથવા સેવાઓની ખરીદી દર્શાવીને નાણાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતાં હોવાનો આરોપ છે. તપાસ એજન્સીઓને શંકા છે કે વાસ્તવિક વ્યવસાયિક વ્યવહારો વગર બિલિંગ કરીને બેંક ખાતામાં આવેલી રકમ રોકડમાં ફેરવવામાં આવતી હતી. જોકે, આ કંપનીઓની ચોક્કસ ભૂમિકા અને દરેક વ્યવહારની કાયદેસરતા તપાસમાં મળનારા પુરાવાઓ પર આધારિત રહેશે.
આમ જનમત પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અને ખજાનચી સહિતનાં નામ ફરિયાદમાં
આ કેસમાં આમ જનમત પાર્ટીના હોદ્દેદારો અને અન્ય વ્યક્તિઓની ભૂમિકા અંગે પણ તપાસ ચાલી રહી છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલ મુજબ, ફરિયાદમાં પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ ગૌરવ વાય. મિશ્રા અને રાષ્ટ્રીય ખજાનચી ધર્મેન્દ્ર જીવણપ્રકાશ વૈષ્ણવના નામનો ઉલ્લેખ છે. આ ઉપરાંત વચેટિયા તરીકે દિનેશકુમાર કપૂરચંદ જૈનનું નામ પણ સામે આવ્યું છે.
તપાસ એજન્સીઓ પક્ષના નાણાકીય વ્યવહારો, દાનની રસીદો અને અન્ય દસ્તાવેજો સાથે આ વ્યક્તિઓની કથિત સંડોવણી અંગે માહિતી એકત્ર કરી રહી છે. ફરિયાદમાં નામ હોવું અને આરોપ સાબિત થવો બંને અલગ બાબતો છે. સંબંધિત વ્યક્તિઓની કાયદાકીય જવાબદારી તપાસ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા બાદ જ નક્કી થઈ શકશે.
ત્રણ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સની ભૂમિકા પણ તપાસના દાયરામાં
આ કથિત રાજકીય દાન કૌભાંડમાં ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સની ભૂમિકા અંગે પણ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે. અહેવાલ મુજબ, મયુરસિંહ ચંદનસિંહ રાઠોડ, પ્રણવ રાજેશકુમાર શાહ અને આકાશ પીયૂષભાઈ સોનીના નામ ફરિયાદમાં સામેલ છે.
આ વ્યક્તિઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા અથવા તેમની સાથે સંકળાયેલા નાણાકીય હિસાબો, ઓડિટ રિપોર્ટ અને અન્ય દસ્તાવેજોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
રાજકીય પક્ષોના નાણાકીય હિસાબો અને દાન સંબંધિત દસ્તાવેજોની ચકાસણી આ પ્રકારના કેસમાં મહત્ત્વપૂર્ણ હોય છે. તપાસ એજન્સીઓ એ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે કથિત શંકાસ્પદ વ્યવહારો કેવી રીતે નોંધવામાં આવ્યા હતા અને તેના સમર્થનમાં કયા દસ્તાવેજો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
દાનની રસીદથી ટેક્સમાં કપાત મેળવવાની કથિત પદ્ધતિ
રાજકીય પક્ષોને આપવામાં આવતા દાન માટે કાયદામાં નિર્ધારિત શરતો મુજબ કરકપાતની જોગવાઈ છે. આ કેસમાં આરોપ છે કે દાતાઓએ બેંકિંગ માધ્યમથી નાણાં આપીને દાનની રસીદ મેળવી હતી. આ રસીદનો ઉપયોગ આવકવેરા રિટર્નમાં કપાતનો દાવો કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હોવાની શંકા છે.
ત્યારબાદ દાનની રકમ કથિત રીતે વિવિધ કંપનીઓના ખાતામાંથી રોકડમાં ફેરવીને પરત કરવામાં આવતી હતી. જો આ આરોપો પુરાવાઓના આધારે સાબિત થાય, તો આવા વ્યવહારો માત્ર રાજકીય દાનની વ્યવસ્થા જ નહીં પરંતુ કરવેરા અને નાણાકીય પારદર્શિતા સંબંધિત નિયમોનું પણ ઉલ્લંઘન ગણાઈ શકે છે.
સપ્ટેમ્બર 2026માં પણ ત્રણ રાજકીય પક્ષો સામે નોંધાઈ હતી FIR
ગુજરાતમાં રાજકીય દાનના નામે કથિત ગેરરીતિઓનો આ પ્રથમ મામલો નથી. અહેવાલ મુજબ, સપ્ટેમ્બર 2026માં પણ ત્રણ બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષો સામે મોટા પ્રમાણમાં શંકાસ્પદ દાનના વ્યવહારો અંગે FIR નોંધવામાં આવી હતી.
આ પક્ષોમાં ભારતીય રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (BNJD), સ્વતંત્રતા અભિવ્યક્તિ પાર્ટી અને ગરીબ કલ્યાણ પાર્ટીના નામ સામે આવ્યાં હતાં. તે કેસમાં આશરે ₹1,870 કરોડના કથિત બોગસ દાન અને સરકારી તિજોરીને ₹560 કરોડથી વધુના નુકસાનની આશંકા દર્શાવવામાં આવી હતી. આ કેસો અલગ ફરિયાદો અને તપાસને લગતા છે. તેમની વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ છે કે નહીં તે અંગે ઉપલબ્ધ માહિતીથી નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં.
CID દ્વારા બેંક રેકોર્ડ અને ઓડિટ રિપોર્ટની તપાસ
ગુજરાત CID ક્રાઇમે આ મામલે નાણાકીય દસ્તાવેજોની ચકાસણી શરૂ કરી છે. તપાસમાં રાજકીય પક્ષના બેંક ખાતામાં થયેલા વ્યવહારો, દાનની રસીદો, વિવિધ કંપનીઓને કરવામાં આવેલી ચૂકવણી અને ઓડિટ રિપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત કથિત બોગસ બિલો અને રોકડ ઉપાડ સંબંધિત વિગતોની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
નાણાં કયા ખાતામાંથી આવ્યા, કઈ કંપનીઓમાં ટ્રાન્સફર થયા અને અંતે ક્યાં પહોંચ્યા તે અંગેની માહિતી તપાસમાં મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા તપાસ એજન્સીઓ કથિત નાણાકીય હેરાફેરીની સંપૂર્ણ સાંકળ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
રાજકીય દાનની પારદર્શિતા અંગે ફરી ઊભા થયા સવાલ
અમદાવાદમાં સામે આવેલા આ કેસે રાજકીય પક્ષોને મળતા દાન અને કરકપાતની વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતાના મુદ્દાને ફરી ચર્ચામાં લાવ્યો છે. રાજકીય દાનની કાયદેસર વ્યવસ્થા અને તેના દુરુપયોગ વચ્ચેનો તફાવત નક્કી કરવા માટે નાણાકીય દસ્તાવેજો અને વ્યવહારોની વાસ્તવિકતા તપાસવી જરૂરી છે.
ખાસ કરીને મોટી રકમના દાન, તેની સામે આપવામાં આવતી રસીદો અને પક્ષ દ્વારા કરવામાં આવતા ખર્ચની યોગ્ય નોંધણી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ કેસમાં CIDની તપાસ આગળ વધતાં કથિત બોગસ દાન, કંપનીઓ મારફતે થયેલા વ્યવહારો અને આવકવેરાની કપાતના દાવાઓ અંગે વધુ વિગતો સામે આવી શકે છે.
₹843.97 કરોડના કથિત રાજકીય દાન કૌભાંડમાં તપાસ ચાલુ
અમદાવાદમાં આમ જનમત પાર્ટી સાથે સંકળાયેલા ₹843.97 કરોડના શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારોનો કેસ હવે CID ક્રાઇમની તપાસ હેઠળ છે. આવકવેરા વિભાગની પ્રાથમિક તપાસમાં દાનની રસીદો અને કંપનીઓ મારફતે નાણાં રોકડમાં ફેરવીને દાતાઓને પરત કરવામાં આવતાં હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ કથિત વ્યવસ્થાના કારણે સરકારી તિજોરીને આશરે ₹250 કરોડનું નુકસાન થયું હોવાનો અંદાજ છે. CID દ્વારા સંબંધિત વ્યક્તિઓ, કંપનીઓ, બેંક ખાતાઓ અને ઓડિટ દસ્તાવેજોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
