ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ હાલમાં જાપાનના પ્રવાસે છે. તેમના જાપાન પ્રવાસના બીજા દિવસે તેમણે વિશ્વની સૌથી આધુનિક અને ઝડપી ટ્રેન ટેકનોલોજીમાંથી એક ગણાતી મેગ્લેવ ટ્રેનનો અનુભવ કર્યો. તેઓ ટોક્યોથી નાગોયા વચ્ચે વિકસિત થઈ રહેલા મેગ્લેવ કોરિડોર પર પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે યામાનાશી વિસ્તારમાં મેગ્લેવ ટ્રેનમાં સવારી કરી હતી, જેના ફોટોગ્રાફ્સ પણ સોશિયલ મીડિયામાં સામે આવ્યા છે. આ મુલાકાત દરમિયાન સીએમ યોગીએ જાપાનની અદ્યતન રેલ ટેકનોલોજી અને હાઇસ્પીડ પરિવહન વ્યવસ્થાની કામગીરીને નજીકથી સમજવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
You can see that I was travelling at 501 km/h.
Experienced Japan’s advanced SCMAGLEV train in Yamanashi, a next-generation high-speed system that reaches speeds of up to 500 km/h and represents the future of clean, efficient and precision mobility.
The ride was smooth and… pic.twitter.com/Xbp8ftEwv8
— Yogi Adityanath (@myogiadityanath) February 26, 2026
મેગ્લેવ ટ્રેન શું છે?
મેગ્લેવ એટલે “મેગ્નેટિક લેવિટેશન” ટેકનોલોજી. આ એવી ટ્રેન છે જે પાટા પર ચાલતી નથી, પરંતુ ચુંબકીય શક્તિના કારણે પાટા ઉપર થોડા ઇંચ ઊંચે તરતી રહે છે. મેગ્લેવ ટ્રેનો શક્તિશાળી સુપરકન્ડક્ટિંગ મેગ્નેટ્સ અને ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક સિસ્ટમ દ્વારા સંચાલિત થાય છે. આ ટેકનોલોજી ટ્રેનને પાટા સાથેના સીધા સંપર્ક વગર આગળ વધવાની મંજૂરી આપે છે, જેના કારણે ઘર્ષણ લગભગ શૂન્ય થઈ જાય છે.
મેગ્લેવ સિસ્ટમમાં મુખ્યત્વે બે પ્રકારની ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે — ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક સસ્પેન્શન (EMS) અને ઇલેક્ટ્રોડાયનેમિક સસ્પેન્શન (EDS). આ સિસ્ટમ ટ્રેનને પાટા ઉપર થોડા ઇંચ ઊંચી રાખે છે અને અત્યંત ઝડપે દોડવા માટે મદદરૂપ બને છે. પરંપરાગત ટ્રેનોની સરખામણીએ મેગ્લેવ ટ્રેનો ઘણી ઝડપી અને આધુનિક માનવામાં આવે છે.
#WATCH | Uttar Pradesh CM Yogi Adityanath took a ride on the Maglev train in Yamanashi, Japan. pic.twitter.com/YRk8C5u2KM
— ANI (@ANI) February 26, 2026
600-700 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપ
મેગ્લેવ ટ્રેનો 600 થી 700 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. 2025માં **ચીન**માં થયેલા પરીક્ષણ દરમિયાન મેગ્લેવ વાહન લગભગ 700 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડ્યું હતું. બીજી તરફ જાપાનની L0 સિરીઝ મેગ્લેવ ટ્રેન 600 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ ઝડપનો વિશ્વ રેકોર્ડ ધરાવે છે. આ ઝડપને કારણે મેગ્લેવ ટેકનોલોજી ભવિષ્યના પરિવહન માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
મેગ્લેવ ટ્રેનની ડિઝાઇન અને સુવિધાઓ
મેગ્લેવ ટ્રેનોની ડિઝાઇન પણ અત્યંત અનોખી હોય છે. તેની આગળનો ભાગ લાંબો અને પોઇન્ટેડ હોય છે, જે હવાનું દબાણ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. કહેવાય છે કે આ ડિઝાઇન કિંગફિશર પક્ષીથી પ્રેરિત છે. આ આકારના કારણે ટ્રેન ઊંચી ઝડપે દોડતી હોવા છતાં સ્થિરતા જાળવી શકે છે.
મેગ્લેવ ટ્રેન પાટા સાથે સંપર્કમાં ન હોવાથી મુસાફરી દરમિયાન આંચકા અને કંપન લગભગ ન્યૂનતમ હોય છે. તેમાં અવાજ પણ અત્યંત ઓછો હોય છે, જેના કારણે મુસાફરોને શાંત અને આરામદાયક મુસાફરીનો અનુભવ મળે છે. આ ઉપરાંત ટ્રેન માટે બનાવવામાં આવતો U-આકારનો માર્ગદર્શક ટ્રેક ટ્રેનને ઘેરી રાખે છે, જેના કારણે પાટા પરથી ઉતરી જવાની શક્યતા લગભગ શૂન્ય બની જાય છે.
ઊર્જા કાર્યક્ષમ અને પર્યાવરણમિત્ર ટેકનોલોજી
મેગ્લેવ ટ્રેનો પરંપરાગત ટ્રેનોની સરખામણીએ ઓછી ઊર્જાનો ઉપયોગ કરે છે અને સીધા પ્રદૂષણનું ઉત્સર્જન પણ કરતી નથી. આ કારણે તેને ભવિષ્યની પર્યાવરણમિત્ર પરિવહન વ્યવસ્થા તરીકે જોવામાં આવે છે.
પરંતુ આ ટેકનોલોજી માટે સંપૂર્ણપણે નવા અને વિશિષ્ટ માર્ગદર્શક ટ્રેક બનાવવાની જરૂર પડે છે. મેગ્લેવ ટ્રેનો હાલના પરંપરાગત રેલવે ટ્રેક પર ચાલી શકતી નથી. નવા ટ્રેક અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે ઊંચો ખર્ચ આવતો હોવાથી તેનો વિસ્તરણ હજુ પડકારરૂપ માનવામાં આવે છે.
ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ અનુભવ
સીએમ યોગી આદિત્યનાથની આ મુલાકાત માત્ર ટેકનોલોજી જોવા માટે નહીં પરંતુ ભવિષ્યમાં ભારતના પરિવહન ક્ષેત્રમાં અદ્યતન હાઇસ્પીડ ટેકનોલોજી અપનાવવાની સંભાવનાઓ સમજવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. જાપાનની અદ્યતન રેલ સિસ્ટમ ભારત માટે આધુનિક પરિવહન વિકાસનું મહત્વપૂર્ણ મોડેલ બની શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel