ગુજરાતમાં નાર્કોટિક્સ સંબંધિત ગુનાઓ સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવતા રાજ્ય પોલીસ દ્વારા એક નવીન ટેક્નોલોજીકલ પહેલ કરવામાં આવી છે. ગુજરાત પોલીસે ‘NARIT AI’ (Narcotics Analysis & RAG-based Investigation Tool) નામનું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત ટૂલ લોન્ચ કર્યું છે, જે ડ્રગ્સ સંબંધિત કેસોની તપાસને વધુ અસરકારક અને વૈજ્ઞાનિક બનાવશે.
આ ટૂલ ખાસ કરીને NDPS કાયદા હેઠળના જટિલ કેસોને હેન્ડલ કરવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. ‘NARIT AI’ Retrieval Augmented Generation (RAG) ટેક્નોલોજી પર આધારિત છે, જે તપાસ અધિકારીઓને કાનૂની જોગવાઈઓ, કોર્ટના ઐતિહાસિક ચુકાદાઓ અને સરકારી માર્ગદર્શિકાઓના આધારે રિયલ-ટાઈમ વિશ્લેષણ અને માર્ગદર્શન આપે છે.
આ એપ્લિકેશન પશ્ચિમ રેલવે પોલીસ, વડોદરા વિભાગ દ્વારા મુંબઈ સ્થિત AI સ્ટાર્ટઅપના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવી છે. રાજ્યના મુખ્યમંત્રી ભુપેન્દ્ર પટેલ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીના નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત સરકાર ડ્રગ્સ સામે કડક કાર્યવાહી કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્યમાં ડ્રગ્સ નેટવર્કને સમૂળે નાશ કરવા માટે સરકાર તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. ટેક્નોલોજીની મદદથી તપાસ પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે અને આરોપીઓને કડક સજા અપાવવા માટે મજબૂત કેસ તૈયાર થશે.
આ પ્રોજેક્ટ રાજ્ય પોલીસ વડા (DGP) કે.એલ.એન. રાવ અને સુરત શહેર પોલીસ કમિશનર અનુપમ સિંહ ગેહલોતના માર્ગદર્શન હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. પશ્ચિમ રેલવે વડોદરાના SP અભય સોનીએ આ પહેલમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
અગાઉ નાર્કોટિક્સ કેસોની તપાસ ખાસ તાલીમ પ્રાપ્ત અધિકારીઓ દ્વારા જ કરવામાં આવતી હતી, જેના કારણે વિલંબ અને કામનો ભાર વધતો હતો. હવે ‘NARIT AI’ દરેક તપાસ અધિકારી માટે ‘ફોર્સ મલ્ટિપ્લાયર’ તરીકે કાર્ય કરશે અને NDPS કેસોમાં કન્વિક્શન રેટ સુધારવામાં મદદરૂપ બનશે.
આ ટૂલ હાઈ કોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાઓ, NDPS એક્ટ 1985, BNS, BNSS અને BSA જેવા કાયદાકીય માળખા પર આધારિત છે. મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે આ સિસ્ટમ માત્ર તેના ડેટાબેઝ પર આધારિત હોવાથી ‘હેલ્યુસિનેશન’ની શક્યતા ખૂબ ઓછી રહે છે.
તપાસ અધિકારીઓને કેવી રીતે મદદરૂપ થશે?
તપાસ અધિકારી FIR એપ્લિકેશનમાં અપલોડ કર્યા બાદ સિસ્ટમ આપમેળે વિશ્લેષણ રિપોર્ટ તૈયાર કરશે. આ રિપોર્ટ કેસની મજબૂતીઓ અને નબળાઈઓ દર્શાવશે અને કાનૂની ઉપાયો સૂચવશે.
સાથે સાથે, આ ટૂલ તપાસ દરમિયાન કાનૂની પ્રક્રિયાનું પાલન, પુરાવાઓનું ચેકલિસ્ટ અને શું કરવું અને શું ન કરવું તેની વિગતવાર માર્ગદર્શિકા પણ આપે છે. આથી પ્રક્રિયાત્મક ભૂલો ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
કોર્ટ ટ્રાયલમાં પણ મદદરૂપ
‘NARIT AI’ માત્ર તપાસ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ કોર્ટ ટ્રાયલ દરમિયાન સંભવિત બચાવ દલીલોનું પૂર્વાનુમાન લગાવી શકે છે અને તેના જવાબ માટે કાનૂની આધારિત સૂચનો આપે છે. આથી કેસ વધુ મજબૂત બની શકે છે અને દોષિત ઠરાવ દરમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel