ભારત ખાડી દેશો સાથે પોતાના આર્થિક અને વ્યાપારિક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવા જઈ રહ્યું છે, જેમાં ભારત અને ઓમાન વચ્ચે ટૂંક સમયમાં કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ (CEPA) પર હસ્તાક્ષર થવાના છે. આ કરાર ખાડી ક્ષેત્રમાં ભારતની વ્યાપારિક અને રોકાણ સંબંધિત ભાગીદારીને નવી દિશા આપશે અને બંને દેશો માટે વ્યાપાર અને રોકાણના નવા અવસરો ઊભા કરશે. ઓમાન માટે આ કરાર ખાસ મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે તે એક જ દેશ સાથેનો તેનો બીજો FTA છે અને લગભગ 20 વર્ષમાં પ્રથમ મહત્વપૂર્ણ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ બનશે.
CEPA અમલમાં આવવાથી ભારતને ઓમાનમાં બજારની પહોંચ વધારવાની તક મળશે, રોકાણને પ્રોત્સાહન મળશે અને ઊર્જા, લોજિસ્ટિક્સ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, સેવાઓ અને MSME જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં વ્યાપક સહયોગ મજબૂત બનશે. વૈશ્વિક આર્થિક પુનર્ગઠનના સમયમાં આ કરાર ભારત માટે વેપાર વૈવિધ્યકરણ અને પુરવઠા શૃંખલાની સ્થિરતા (supply chain resilience) વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
India is set to sign a Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) with Oman, marking another decisive step under Prime Minister Narendra Modi Ji’s (@narendramodi ) strategic economic diplomacy to deepen India’s engagement with the Gulf region.
This will be Oman’s second… pic.twitter.com/yaHibmFZqR
— Pradeep Bhandari(प्रदीप भंडारी)🇮🇳 (@pradip103) December 18, 2025
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે વિવિધ દેશો સાથે અનેક FTA અને CEPA પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેના સીધા ફાયદા ખેડૂતો, નિકાસકારો, વેપારીઓ અને ઉદ્યોગકારોને મળ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, યુનાઇટેડ કિંગડમ સાથે 2025માં થયેલા CETA હેઠળ 90%થી વધુ વેપારી માલ પર ટેરિફ ઘટાડવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે દ્વિપક્ષીય વેપારમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. 2024માં યુરોપિયન ફ્રી ટ્રેડ એસોસિએશન (EFTA) સાથેના કરારમાં સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ, નોર્વે, આઇસલેન્ડ અને લિક્ટેંસ્ટેઇન સાથે ભારતની વેપાર અને રોકાણ ભાગીદારી મજબૂત બની છે.
2022માં ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે ECTA અને UAE સાથે CEPA હેઠળ મોટાભાગના વેપારી માલ પર ટેરિફ ઘટાડવામાં આવ્યા, જેના કારણે રત્નો અને ઝવેરાત, કાપડ, ચામડા અને એન્જિનિયરિંગ માલ જેવી ભારતીય નિકાસોને નવી ગતિ મળી. 2021માં મોરેશિયસ સાથે થયેલો ભારતનો પ્રથમ આફ્રિકા-કેન્દ્રિત વેપાર કરાર બજારની પહોચ વધારવામાં અને મોરેશિયસને આફ્રિકામાં પ્રવેશદ્વાર તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મદદરૂપ રહ્યો છે.
આ પ્રકારના વધતા વેપાર કરારો ભારતની વ્યૂહાત્મક, દૂરંદેશી અને વૈશ્વિક વ્યાપાર નીતિનું પ્રતિબિંબ છે, જે વૈવિધ્યકરણ, સુગમતા, રોકાણ પ્રોત્સાહન અને પરસ્પર ફાયદાકારક વૃદ્ધિ પર કેન્દ્રિત છે. ભારત–ઓમાન CEPA માત્ર દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત નહીં બનાવશે, પરંતુ સમગ્ર ખાડી વિસ્તારમાં ભારતની આર્થિક ઉપસ્થિતિને વધુ પ્રબળ બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
