ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં એક મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ આગળ વધીને હકીકતમાં બદલાઈ રહ્યો છે, કારણ કે ISRO દ્વારા ભારતીય અંતરિક્ષ સ્ટેશન (Bharatiya Antariksh Station – BAS)ના નિર્માણ કાર્યનું શુરૂઆત થઈ ગઈ છે. આ સ્ટેશન ભારતની અંતરિક્ષમાં કાયમી માનવ હાજરી સ્થાપવા અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે રચાયેલું છે, જે દેશના અંતરિક્ષ અનુસંધાનને વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત બનાવશે.
ISROએ BASના પ્રથમ મોડ્યુલ BAS-01ના વિકાસ માટે કામ શરૂ કર્યું છે અને તેનું લૉન્ચ 2028માં LVM3 રૉકેટ દ્વારા લો અર્થ ઓર્બિટમાં કરવાનો આયોજન છે. આ પ્રથમ મોડ્યુલની વિશિષ્ટતા એ છે કે તેનું વ્યાસ 3.8 મીટર અને ઊંચાઈ 8 મીટર છે અને તે ઉચ્ચ-શક્તિવાળા એલ્યુમિનિયમ એલોય (AA-2219)માંથી બનાવવામાં આવશે, જે ગગનયાન જેવા માનવ-રેટેડ મિશનમાં વપરાતી મજબૂત સામગ્રી છે.
BAS-01 મોડ્યુલ અંતરિક્ષમાં લાંબા સમય સુધી ચાલનારા પ્રયોગો માટે સ્પેસ લેબોરેટરી તરીકે કાર્ય કરશે. આ મોડ્યુલ માઇક્રોગ્રેવિટી વાતાવરણમાં અદ્યતન વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને ભવિષ્યના ડીપ સ્પેસ મિશન માટે જરૂરી ટેક્નોલોજી વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (VSSC) દ્વારા ભારતીય એરોસ્પેસ કંપનીઓને એક્સપ્રેશન ઑફ ઇન્ટરેસ્ટ (EoI) દ્વારા BAS-01ના બે સંપૂર્ણ સેટ તૈયાર કરવાનો કાર્ય સોંપવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં અત્યંત ચોકસાઈ જરૂરી છે, કારણ કે અડધા મિલિમીટરની ભૂલ પણ સ્વીકાર્ય નથી. તેના માટે વિશેષ વેલ્ડિંગ, ફેબ્રિકેશન, પ્રેશર ટેસ્ટ, લીક ટેસ્ટ અને નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ જેવી તકનીકો અપનાવવી પડશે અને ગગનયાન-યોગ્ય કડક માનવ-રેટેડ ક્વોલિટી પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
ISRO તમામ કાચા માલ, વિગતવાર ડ્રોઇંગ અને 3D મોડલ પૂરા પાડશે, પરંતુ હાર્ડવેર તૈયાર કરવાની જવાબદારી સંપૂર્ણપણે પસંદ કરાયેલી ભારતીય કંપનીઓની રહેશે, જે આ પ્રોજેક્ટને પૂરું ભારતીય પ્રયાસ બનાવશે. BAS પ્રોજેક્ટ ગગનયાન હ્યુમન સ્પેસફ્લાઇટ પછી ભારત માટેનું બીજું મોટું પગલું છે. જ્યારે ગગનયાન ભારતને અંતરિક્ષમાં માનવ મોકલવાની ક્ષમતા આપે છે, ત્યારે BAS દ્વારા ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરોને અંતરિક્ષમાં રહીને કામ કરવાની અને વિવિધ વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો કરવાની સક્રિય તક મળશે. આ પ્રોજેક્ટ દેશને વૈશ્વિક સ્તરે વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનોલોજીકલ હબ તરીકે ઊભું કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે અને ભારતને અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર અને મજબૂત બનાવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
