ભારતના સુપ્રીમ કોર્ટે એક ઐતિહાસિક અને સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પુખ્ત વયના લોકો દ્વારા સ્વેચ્છાએ કરવામાં આવતું સેક્સ વર્ક ભારતીય કાયદા હેઠળ ગેરકાયદેસર નથી. આ નિર્ણયથી દેશભરમાં પોલીસ કાર્યવાહી અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાઓમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો થવાની સંભાવના છે.
ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને આર. મહાદેવનની બેન્ચે અનૈતિક ટ્રાફિક (નિવારણ) અધિનિયમ (ITPA)નું વિશ્લેષણ કરતા જણાવ્યું હતું કે, વેશ્યાલય ચલાવવું ગેરકાયદેસર છે, પરંતુ સ્વેચ્છાએ સેક્સ વર્કમાં સંકળાયેલા પુખ્ત વ્યક્તિઓ સામે પોલીસ દ્વારા ધરપકડ અથવા હેરાનગતિ કરવી યોગ્ય નથી.
કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, જો કોઈ મહિલા અથવા વ્યક્તિ પોતાની ઇચ્છાથી આ વ્યવસાયમાં છે, તો તેને “બચાવવાની” જરૂરિયાત ઊભી થતી નથી. આ સાથે જ કોર્ટે સંમતિ અને વ્યક્તિગત સ્વાયત્તતાને સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાવી છે.
આ ચુકાદો દરમિયાન વરિષ્ઠ વકીલ અપર્ણા ભટ દ્વારા રજૂ કરાયેલા સૂચનોને સ્વીકારીને કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, કોઈપણ સેક્સ વર્કરને તેની ઇચ્છા વિરુદ્ધ બળજબરીપૂર્વક પુનર્વસન કેન્દ્રમાં મોકલી શકાશે નહીં. પુનર્વસન માટે પીડિતાની સંમતિ અનિવાર્ય રહેશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે ITPA ની કલમ 17માં રહેલી જૂની અને પિતૃસત્તાક ધારણાઓની ટીકા કરી અને “એક-કદ-બધા માટે” અભિગમને નકારી કાઢ્યો. કોર્ટે કહ્યું કે દરેક કેસમાં વ્યક્તિની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
કોર્ટના નિર્દેશ મુજબ, હવે કોઈપણ પુખ્ત વ્યક્તિને કસ્ટડીમાં લેતા પહેલા તેની સંમતિ અને તે સ્વેચ્છાએ સેક્સ વર્કમાં છે કે નહીં તેની પ્રાથમિક તપાસ કરવી ફરજિયાત રહેશે.
આ ચુકાદાથી દેશભરમાં સેક્સ વર્કર્સના અધિકારોને કાનૂની માન્યતા અને સુરક્ષા મળવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક કરો, શેર કરો અને સબસ્ક્રાઈબ કરો
Like, Share and Subscribe our YouTube channel