SC/ST અનામતમાં ‘ક્રીમી લેયર’ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટ સખત, કેન્દ્ર સરકાર પાસે વલણ સ્પષ્ટ કરવાની માંગ

સુપ્રીમ કોર્ટે અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અનામત વ્યવસ્થામાં ‘ક્રીમી લેયર’ લાગુ કરવાની સંભાવના અંગે કેન્દ્ર સરકાર પાસે સ્પષ્ટ જવાબ માંગ્યો છે. આ મામલો અનામત નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન લાવી શકે તેવી ચર્ચા વચ્ચે આવ્યો છે. તાજેતરની સુનાવણી દરમિયાન સર્વોચ્ચ અદાલતે પૂછ્યું છે કે શું સરકાર SC/ST વર્ગમાં આર્થિક અને સામાજિક રીતે સદ્ધર બનેલા લોકોને ઓળખીને અનામતના લાભોથી અલગ રાખવા અંગે કોઈ પગલાં લઈ રહી છે કે નહીં.

કોર્ટનો અભિપ્રાય અને સુનાવણી દરમિયાનની ચર્ચા

સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે નોંધ્યું કે અનામતનો મૂળ હેતુ સૌથી પછાત અને વંચિત વર્ગ સુધી લાભ પહોંચાડવાનો છે. જો કેટલાક પરિવારો અથવા વ્યક્તિઓ સતત ઉચ્ચ પદો અને આર્થિક સક્ષમતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી પણ અનામતનો લાભ લેતા રહે, તો તે વ્યવસ્થાની મૂળ ભાવનાને અસર કરી શકે છે. અદાલતે કેન્દ્ર સરકારને આ મુદ્દે તેની નીતિ અને સંભવિત પગલાં અંગે વિગતવાર જવાબ દાખલ કરવા જણાવ્યું છે.

અરજદારોની દલીલો અને મુખ્ય મુદ્દાઓ

અરજદારો દ્વારા દલીલ કરવામાં આવી છે કે સિનિયર સરકારી અથવા બંધારણીય પદો પર રહેલા અથવા આર્થિક રીતે સદ્ધર બનેલા લોકો માટે અનામતનો લાભ ચાલુ રાખવો યોગ્ય નથી. તેમના મુજબ, ક્રીમી લેયરની ઓળખ કરવાથી અનામતનો લાભ ખરેખર જરૂરિયાતમંદ અને પછાત સમુદાય સુધી વધુ અસરકારક રીતે પહોંચી શકે છે. અદાલતે આ અરજીઓ પર કેન્દ્ર સરકારને સત્તાવાર વલણ રજૂ કરવા કહ્યું છે.

પાછળનો કાનૂની પરિપ્રેક્ષ્ય

અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટની સાત જજોની બેન્ચે નિર્ણય આપ્યો હતો કે રાજ્યોને SC/ST કેટેગરીમાં પેટા-વર્ગીકરણ કરવાનો અધિકાર છે. એટલે કે સરકારો અનામતની અંદર વધુ જરૂરિયાત ધરાવતા સમુદાયોને અલગથી લાભ આપવા માટે નીતિ બનાવી શકે છે. આ ચુકાદા પછી હવે ક્રીમી લેયર મુદ્દે ચર્ચા વધુ તેજ બની છે.

રાજકીય અને સામાજિક અસર

અનામત વ્યવસ્થા ભારતમાં અત્યંત સંવેદનશીલ અને રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. ક્રીમી લેયર લાગુ કરવાની પ્રક્રિયા માટે આવક મર્યાદા, સામાજિક સ્થિતિ અને અન્ય માપદંડો નક્કી કરવાનું સરકાર માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણયની અસર આગામી ચૂંટણી અને સામાજિક સમીકરણો પર પણ પડી શકે છે.

અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો

हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे

Like, Share and Subscribe our YouTube channel

🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom-Gujarat

🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom