ભારત અને ચીન વચ્ચે અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદ પર તણાવને લઈને મહત્વપૂર્ણ માહિતી સામે આવી છે. ભારત-તિબેટ સીમા પોલીસ (ITBP)ના ડાયરેક્ટર જનરલ શત્રુજીત કપૂરે જણાવ્યું છે કે અરુણાચલ પ્રદેશમાં કેટલીક જગ્યાએ ભારતીય જવાનો અને ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ના સૈનિકો વચ્ચે તાજેતરમાં સામસામે આવવાની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી. તેમણે આ પરિસ્થિતિ દરમિયાન ITBPની વિશેષ શૌર્ય કમાન્ડો ટુકડીઓની કામગીરીની પ્રશંસા કરી હતી. સરહદ પરના પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ITBP હવે વિશેષ યુદ્ધતાલીમ, ડ્રોન ટેક્નોલોજી, એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ અને ભૂગર્ભ શેલ્ટર જેવી સુવિધાઓને વધુ મજબૂત બનાવવા પર ધ્યાન આપી રહી છે.
અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદે ચીની સૈનિકો સાથે ફેસ-ઓફની સ્થિતિ
ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદી મુદ્દાઓને લઈને લાંબા સમયથી મતભેદ રહ્યા છે. અરુણાચલ પ્રદેશમાં બંને દેશોના દળો વચ્ચે કેટલીક જગ્યાએ સામસામે આવવાની પરિસ્થિતિ સર્જાતી હોવાના અહેવાલો વચ્ચે ITBPના વડા શત્રુજીત કપૂરનું મહત્વપૂર્ણ નિવેદન સામે આવ્યું છે.
રાજસ્થાનના અલવર ખાતે જવાનોના સન્માનમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમ દરમિયાન કપૂરે અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદ પર ઊભી થયેલી તાજેતરની પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી સાથેની ફેસ-ઓફની પરિસ્થિતિ દરમિયાન ભારતીય જવાનોએ પોતાની જવાબદારી અસરકારક રીતે નિભાવી છે.
ITBPના વડાએ ખાસ કરીને નવી રચાયેલી શૌર્ય કમાન્ડો ટુકડીઓની પ્રશંસા કરી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટુકડીઓએ સરહદ પરની પડકારજનક પરિસ્થિતિમાં પ્રશંસનીય કામગીરી કરી છે.
ITBPના DG શત્રુજીત કપૂરે શૌર્ય કમાન્ડોની કામગીરીને બિરદાવી
ITBPના ડાયરેક્ટર જનરલ શત્રુજીત કપૂરે જણાવ્યું હતું કે શૌર્ય કમાન્ડો ટુકડીઓ સરહદ પર ઊભી થતી વિશેષ પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. અરુણાચલ પ્રદેશમાં તાજેતરમાં સર્જાયેલી ફેસ-ઓફની પરિસ્થિતિ દરમિયાન આ ટુકડીઓએ અસરકારક કામગીરી કરી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું. શૌર્ય કમાન્ડોની રચનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સરહદી વિસ્તારોમાં તહેનાત જવાનોની વિશેષ કામગીરી કરવાની ક્ષમતા વધારવાનો છે.
આ ટુકડીઓને મુશ્કેલ ભૂગોળ, અતિશય ઠંડી અને પડકારજનક સુરક્ષા પરિસ્થિતિમાં ઝડપથી કાર્યવાહી કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. ITBPની યોજના અનુસાર ભવિષ્યમાં દરેક સરહદી બટાલિયનમાં શૌર્ય કમાન્ડો ટુકડીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી સરહદ પરની કામગીરીમાં વિશેષ તાલીમ ધરાવતા જવાનોની ઉપલબ્ધતા વધશે અને દળની પ્રતિસાદ ક્ષમતા વધુ મજબૂત બનશે.
અરુણાચલના ઊંચા પહાડો અને કડકડતી ઠંડીમાં ભારતીય જવાનોની કઠિન ફરજ
અરુણાચલ પ્રદેશની ભારત-ચીન સરહદ ભૌગોલિક રીતે અત્યંત પડકારજનક માનવામાં આવે છે. આ વિસ્તારમાં ઊંચા પહાડો, બરફથી ઢંકાયેલા રસ્તાઓ, કડકડતી ઠંડી અને મુશ્કેલ પરિવહન વ્યવસ્થા વચ્ચે જવાનોને ફરજ બજાવવી પડે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં સરહદ પર કોઈ અણધારી ઘટના બને ત્યારે જવાનોએ ઝડપથી નિર્ણય લેવાનો હોય છે.
ખાસ કરીને સામસામે આવવાની સ્થિતિમાં સંયમ, તાલીમ, શારીરિક ક્ષમતા અને ટીમ વચ્ચેનું સંકલન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બને છે. આ પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ITBP પોતાના જવાનોને વિશેષ તાલીમ આપવાની સાથે આધુનિક સાધનો અને સુરક્ષા સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે.
ગલવાન જેવી પરિસ્થિતિ માટે ITBPની વિશેષ ‘સ્ટ્રાઈક’ તાલીમ
ભારત-ચીન સરહદ પરની સુરક્ષા તૈયારીઓમાં વર્ષ 2020ના ગલવાન સંઘર્ષમાંથી મળેલા અનુભવોને પણ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. જૂન 2020માં પૂર્વ લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી. આ ઘટનાએ સરહદી વિસ્તારોમાં નજીકથી થતા સંઘર્ષ માટે વિશેષ તૈયારીનું મહત્વ ઉજાગર કર્યું હતું.
આવા પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ITBPએ ‘સ્ટ્રાઈક’ નામનો વિશેષ તાલીમ અભ્યાસક્રમ તૈયાર કર્યો છે. આ તાલીમનો ઉદ્દેશ્ય જવાનોને નજીકથી થતા સંઘર્ષ, મુશ્કેલ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ અને અણધારી સરહદી ઘટનાઓનો સામનો કરવા માટે વધુ સજ્જ બનાવવાનો છે. આ અભ્યાસક્રમમાં શારીરિક ક્ષમતા ઉપરાંત ઝડપી નિર્ણય લેવાની કુશળતા, ટીમવર્ક અને પડકારજનક સંજોગોમાં અસરકારક પ્રતિસાદ આપવા પર ધ્યાન આપવામાં આવશે.
2027ના અંત સુધીમાં સમગ્ર ITBP દળને ‘સ્ટ્રાઈક’ તાલીમ આપવાની યોજના
ITBPના વડા શત્રુજીત કપૂરના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2027ના અંત સુધીમાં સમગ્ર દળને ‘સ્ટ્રાઈક’ તાલીમ આપવાનું આયોજન છે. આ યોજના હેઠળ જવાનોને વિવિધ પ્રકારની સરહદી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવશે.
દરેક સરહદી ઘટના એકસરખી હોતી નથી. કેટલીક જગ્યાએ ભૌગોલિક પડકારો વધુ હોય છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં હવામાન અને સુરક્ષા સંબંધિત મુશ્કેલીઓ વધારે હોય છે. આથી જવાનોને અલગ-અલગ પરિસ્થિતિઓમાં યોગ્ય નિર્ણય લેવા અને સંકલિત રીતે કામગીરી કરવા માટે તાલીમ આપવી જરૂરી છે. ITBPની આ પહેલનો હેતુ સરહદ પર તહેનાત જવાનોની તૈયારીને વધુ વ્યવસ્થિત અને અસરકારક બનાવવાનો છે.
ડ્રોન ટેકનોલોજી પર વિશિષ્ટ ધ્યાન
આ ઉપરાંત ITBPના વડાએ જણાવ્યું હતું કે સેના હવે ડ્રોન અને ડ્રોનનો સામનો કરવા માટેની ટેક્નોલોજી પર પણ ધ્યાન આપી રહી છે. ITBPએ 2030 સુધીમાં ડ્રોન અને એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ્સ માટે આશરે ₹1,000 કરોડની ફાળવણી કરી છે. આ યોજના અંતર્ગત દરેક પ્લાટૂનમાં એક ડ્રોન યુનિટ તહેનાત કરવામાં આવશે. આ સિવાય આપણી જરૂરિયાતના ડ્રોન બનાવવા અને જવાનોને તે ચલાવવાની તાલીમ આપવાનું કામ પણ ચાલી રહ્યું છે.
વધુમાં ITBPના વડાએ જણાવ્યું હતું કે સરહદે ભૂગર્ભ માળખાં એટલે અંડરગ્રાઉન્ડ શેલટર્સ વિકસાવવાનું કામ પણ ચાલુ છે. આ યોજનાનો હેતુ જવાનોને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષિત જગ્યા પૂરી પાડવાનો છે. આ તમામ પગલાં દર્શાવે છે કે ભારત સરહદ પર લાંબા સમય સુધી તહેનાત રહી શકે તેવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવા માગે છે.
વાતચીત વચ્ચે ચીનના હુમલા ચાલુ
ઉલ્લેખનીય છે કે અરુણાચલ પ્રદેશમાં આ સ્થિતિ એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદી મુદ્દાઓ ઉકેલવા માટે વાતચીત પણ થઈ રહી છે. 6 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ અરુણાચલ પ્રદેશના વાચા-દમાઈ સરહદી બેઠક સ્થળે બંને દેશના સૈન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે કમાન્ડર સ્તરની બેઠક યોજાઈ હતી. તેનો હેતુ સરહદ પર ઊભા થયેલા મુદ્દાઓ અંગે ચર્ચા કરવાનો હતો. તેમ છતાં, ITBPના વડાના તાજેતરના નિવેદન મુજબ ચીને તેની ઘૂસણખોરીની નીતિ ચાલુ જ રાખી છે.
તાજેતરના નિવેદનો અનુસાર ચીન સાથે તણાવ યથાવત છે, પરંતુ ભારત પણ તેનો જડબાતોડ જવાબ આપી રહ્યું અને પોતાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સતત પગલાં પણ લઈ રહ્યું છે. શૌર્ય કમાન્ડોની કામગીરી, ડ્રોન પ્લાટૂન, સ્ટ્રાઈક તાલીમ અને અંડરગ્રાઉન્ડ શેલટર્સ જેવી તૈયારીઓથી સેનાની ક્ષમતા વધારવાનો સતત પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
