અમેરિકાએ ઔપચારિક રીતે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (ડબ્લ્યુએચઓ)માંથી પોતાની સભ્યતા સમાપ્ત કરી દીધી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં મોટા રાજકીય અને નીતિગત સંકેતો સામે આવ્યા છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના કાર્યકાળના પ્રથમ દિવસે કરેલા વચનને પૂર્ણ કરવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો અને આરોગ્ય તથા માનવ સેવા મંત્રી રોબર્ટ એફ. કેનેડી જુનિયરે સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલા એક કાર્યકારી આદેશ દ્વારા અમેરિકા ડબ્લ્યુએચઓમાંથી પાછું ખેંચવાની પ્રક્રિયા અમલમાં મૂકી દેવામાં આવી છે. પ્રશાસન મુજબ, આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકાને ડબ્લ્યુએચઓની “પ્રતિબંધાત્મક અને બિનજરૂરી નોકરશાહી”માંથી મુક્ત કરવો અને કોરોના મહામારી દરમિયાન સંસ્થાની નિષ્ફળતાઓથી થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવાનો છે.
સંયુક્ત નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “આજે અમેરિકા વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાથી પોતાને અલગ કરી રહ્યું છે, જેમ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પોતાના પ્રથમ દિવસે વચન આપ્યું હતું. કોરોના મહામારી દરમિયાન ડબ્લ્યુએચઓની ગંભીર નિષ્ફળતાઓના કારણે અમેરિકન જનતાને ભારે નુકસાન ભોગવવું પડ્યું હતું.” ટ્રમ્પ પ્રશાસને ડબ્લ્યુએચઓ પર પોતાના મૂળ ઉદ્દેશ્યથી ભટકી જવાનો આરોપ લગાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે, સ્થાપક સભ્ય તથા સૌથી મોટો નાણાકીય યોગદાન આપનાર હોવા છતાં, સંસ્થાએ વારંવાર અમેરિકાના હિતોની અવગણના કરી છે. પ્રશાસનનો દાવો છે કે ડબ્લ્યુએચઓ રાજકીય અને નોકરશાહી એજન્ડાથી પ્રભાવિત થઈ ગઈ હતી, ખાસ કરીને એવા દેશોના દબાણ હેઠળ જે અમેરિકાના વિરોધી ગણાય છે.
નિવેદનમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે કોરોના મહામારી દરમિયાન ડબ્લ્યુએચઓ સમયસર અને ચોક્કસ માહિતી વહેંચવામાં નિષ્ફળ રહી હતી, જેના કારણે અમેરિકન નાગરિકોના જીવ જોખમમાં મુકાયા હતા. પ્રશાસનનું કહેવું છે કે બાદમાં આ ભૂલોને ‘જાહેર આરોગ્યના હિત’ના નામે છુપાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. એટલું જ નહીં, અમેરિકા બહાર નીકળવાની જાહેરાત બાદ પણ ડબ્લ્યુએચઓનું વલણ અપમાનજનક રહ્યું હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. દાવા મુજબ, સંસ્થાએ પોતાના મુખ્યાલયમાં લાગેલું અમેરિકન ધ્વજ સોંપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને એવો દાવો કર્યો હતો કે તેણે અમેરિકાની પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયાને માન્યતા આપી નથી.
ટ્રમ્પ પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે ડબ્લ્યુએચઓ સાથેનો સંપર્ક માત્ર ઔપચારિક પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા અને અમેરિકન નાગરિકોના આરોગ્ય તથા સુરક્ષાની રક્ષા પૂરતો જ સીમિત રહેશે. ડબ્લ્યુએચઓ સાથે જોડાયેલી તમામ અમેરિકી ફંડિંગ અને સ્ટાફિંગ તાત્કાલિક બંધ કરી દેવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે હવે અમેરિકા વૈશ્વિક આરોગ્ય પ્રયાસોમાં નેતૃત્વ સીધું અન્ય દેશો સાથે દ્વિપક્ષીય ભાગીદારી અને વિશ્વસનીય આરોગ્ય સંસ્થાઓ મારફતે કરશે. નિવેદનમાં ડબ્લ્યુએચઓને “ભારે-ભરખમ, અક્ષમ અને અપ્રભાવશાળી નોકરશાહી” તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે.
પ્રશાસને આ નિર્ણયને તે લાખો અમેરિકન નાગરિકોને સન્માન આપવાનો પગલું ગણાવ્યું છે જેમણે કોરોના મહામારી દરમિયાન પોતાના સ્વજનો ગુમાવ્યા, ખાસ કરીને નર્સિંગ હોમમાં મૃત્યુ પામેલા વૃદ્ધો અને તે વેપારીઓ, જેમને લાંબા લોકડાઉન અને કડક પ્રતિબંધોના કારણે ભારે આર્થિક નુકસાન થયું હતું. ઉલ્લેખનીય છે કે અમેરિકા વર્ષ 1948માં ડબ્લ્યુએચઓનું સ્થાપક સભ્ય બન્યું હતું અને દાયકાઓ સુધી સંસ્થાનો સૌથી મોટો દાતા રહ્યો છે, તેથી આ નિર્ણયને વૈશ્વિક આરોગ્ય વ્યવસ્થામાં એક ઐતિહાસિક અને વિવાદાસ્પદ વળાંક તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
