મધ્ય પ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં આવેલી ઐતિહાસિક અને વિવાદાસ્પદ ભોજશાળા મામલે આજે ઇન્દોર હાઇકોર્ટે એક અત્યંત મહત્ત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. વર્ષોથી ચાલી આવતા આ કાનૂની વિવાદમાં કોર્ટે ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા વિગતવાર વૈજ્ઞાનિક સરવે રિપોર્ટને સ્વીકારીને તેને આ કેસનો મુખ્ય કાયદાકીય આધાર માન્યો છે. વર્ષોથી ચાલી આવતા વિવાદનો અંત લાવતા કોર્ટે આ પરિસરને હિન્દુ મંદિર જાહેર કર્યું છે. હાઇકોર્ટે હિન્દુ પક્ષની અરજી પર સુનાવણી કરતા સ્પષ્ટ કર્યું કે આ આખું પરિસર મૂળભૂત રીતે મંદિર જ છે.
કોર્ટે ચુકાદામાં શું કહ્યું?
હાઇકોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું છે કે ભોજશાળાનું મૂળ સ્વરૂપ એક સંસ્કૃત શિક્ષણ કેન્દ્ર એટલે કે મહા વિદ્યાલયનું હતું. કોર્ટે ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) દ્વારા કરવામાં આવેલા વૈજ્ઞાનિક સરવે રિપોર્ટ પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે પુરાતત્ત્વ એ એક વિજ્ઞાન છે અને તેના તારણો કાયદાકીય રીતે માન્ય છે. વધુમાં, કોર્ટે કહ્યું કે ઐતિહાસિક અને પુરાતત્ત્વીય મહત્ત્વ ધરાવતી સંરચનાઓનું સંરક્ષણ કરવું એ સરકારની બંધારણીય જવાબદારી છે.
“कोर्ट ने हिंदुओं को वहां पूजा करने का अधिकार भी दिया है”
एडवोकेट विष्णु शंकर जैन ने कहा
एमपी की भोजशाला को हाईकोर्ट ने वाग्देवी का मंदिर माना
हाईकोर्ट ने कहा, "ऐतिहासिक रिकॉर्ड भोजशाला को मंदिर करार देते हैं"#Bhojshala #BhojshalaTemple #MadhyaPradesh #HighCourt… pic.twitter.com/QxETLhv9qW
— One India News (@oneindianewscom) May 15, 2026
ઐતિહાસિક ચુકાદો અને પૂજાનો અધિકાર
એડવોકેટ વિષ્ણુ શંકર જૈને ધાર-ભોજશાળા કેસમાં હાઇકોર્ટના ચુકાદાને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે કોર્ટે વર્ષ 2003ના જૂના આદેશમાં ફેરફાર કરીને હવે હિન્દુ પક્ષને પૂજા કરવાનો અધિકાર આપ્યો છે અને સ્વીકાર્યું છે કે આ સંકુલ રાજા ભોજનું છે. આ ઉપરાંત, લંડનના મ્યુઝિયમમાં રાખવામાં આવેલી વાગ્દેવીની પ્રતિમાને ભારત પરત લાવવાની માંગ પર પણ કોર્ટે સરકારને વિચાર કરવા જણાવ્યું છે. આ પ્રક્રિયામાં મુસ્લિમ પક્ષ પણ સરકાર સામે પોતાની વાત રજૂ કરી શકશે.
મુસ્લિમ પક્ષ માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા
ચુકાદામાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય તરીકે:
- અગાઉની નમાજની મંજૂરી રદ
- મુસ્લિમ પક્ષને વૈકલ્પિક જમીન આપવા સરકારને સૂચના
- બંને પક્ષોને સરકાર સમક્ષ પોતાની વાત રજૂ કરવાની તક
ભોજશાળાનો ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ
- ઈ.સ. 1000–1055 દરમિયાન Raja Bhojનું શાસન
- ઈ.સ. 1034માં ભવ્ય સંસ્કૃત મહાવિદ્યાલયની સ્થાપના
- 1305માં Alauddin Khiljiના સમયગાળામાં નુકસાન
- 1875માં ખોદકામ દરમિયાન વાગ્દેવી (સરસ્વતી)ની પ્રતિમા મળી
અત્યાર સુધી હિન્દુઓ મંગળવારે પૂજા અને મુસ્લિમો શુક્રવારે નમાજ અદા કરતા હતા.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
