ઈરાનના પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીની અંતિમ વિદાયની બહુદિવસીય વિધિઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. તેહરાનના ઈમામ ખોમૈની ગ્રાન્ડ મોસલ્લા ખાતે ખામેનીનો પાર્થિવ દેહ અંતિમ દર્શન માટે રાખવામાં આવ્યો છે, જ્યાં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પજશકિયાન, દેશની ટોચની રાજકીય અને સૈન્ય નેતાગીરી તેમજ અનેક વિદેશી પ્રતિનિધિમંડળોએ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી છે. આ અંતિમ વિદાય કાર્યક્રમ 9 જુલાઈએ મશહદમાં ખામેનીની દફનવિધિ સાથે પૂર્ણ થશે.
અલી ખામેનીનું 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ અમેરિકા-ઇઝરાયલના હવાઈ હુમલામાં મોત થયું હતું. તેઓ લગભગ 36 વર્ષ સુધી ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા રહ્યા હતા. હુમલામાં તેમના પરિવારના કેટલાક સભ્યોના પણ મોત થયા હતા અને હવે તેમના તાબૂત સાથે પરિવારના મૃત સભ્યોને પણ અંતિમ શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી રહી છે.
તેહરાનના ગ્રાન્ડ મોસલ્લામાં અંતિમ દર્શન
અંતિમ વિદાયની શરૂઆત તેહરાનના ઈમામ ખોમૈની ગ્રાન્ડ મોસલ્લાથી થઈ છે. અહીં ખામેનીનો તાબૂત જાહેર દર્શન માટે રાખવામાં આવ્યો છે. અહેવાલો મુજબ મોટી સંખ્યામાં લોકો કાળા વસ્ત્રોમાં હાથમાં ઈરાની ધ્વજ, ખામેનીના ફોટા અને શોક બેનરો સાથે અંતિમ દર્શન માટે પહોંચ્યા છે. સમગ્ર કાર્યક્રમને ઈરાનના તાજેતરના ઇતિહાસની સૌથી મોટી રાજ્ય અંતિમવિધિઓમાંની એક તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
ખામેની સાથે તેમની પુત્રી, જમાઈ, પૌત્રી અને નવા સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીની પત્ની સહિત હુમલામાં માર્યા ગયેલા પરિવારના સભ્યોને પણ શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી રહી છે.
મોજતબા ખામેની અંતિમ વિદાયમાં ગેરહાજર
ખામેનીના પુત્ર અને વર્તમાન સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેની જાહેર કાર્યક્રમમાં દેખાયા નથી. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો મુજબ તેઓ 28 ફેબ્રુઆરીના હુમલામાં ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા અને માર્ચમાં સુપ્રીમ લીડર બન્યા બાદથી તેમની જાહેર હાજરી અત્યંત મર્યાદિત રહી છે. તેમની ગેરહાજરી ઈરાનની આંતરિક રાજકીય સ્થિતિને લઈને ચર્ચાનો વિષય બની છે.
ઈરાનનો દાવો—100 દેશોના પ્રતિનિધિઓ સામેલ
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, ખામેનીની અંતિમ વિદાય સાથે જોડાયેલા કાર્યક્રમોમાં લગભગ 100 દેશોના પ્રતિનિધિઓ સામેલ થઈ રહ્યા છે. તેમાં રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો, સરકાર પ્રમુખો, સંસદીય પ્રતિનિધિઓ, વિદેશ મંત્રીઓ, વિશેષ દૂતો અને ધાર્મિક નેતાઓનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, અગાઉના અહેવાલમાં 30થી વધુ દેશોએ ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ મોકલવાની ઇચ્છા દર્શાવી હોવાનું જણાવાયું હતું; તેથી 100 દેશોનો આંકડો ઈરાની સત્તાવાર દાવો છે.
પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ, આર્મેનિયાના વડાપ્રધાન નિકોલ પાશિન્યાન, તાજિકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ ઇમોમાલી રહેમાન અને ઇરાક સહિત અનેક દેશોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ તેહરાન પહોંચ્યા છે. રશિયા તરફથી પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ દિમિત્રી મેદવેદેવ અને ચીન તરફથી નેશનલ પીપલ્સ કોંગ્રેસની સ્થાયી સમિતિના ઉપાધ્યક્ષ હે વેઈ હાજર રહ્યા છે.
ભારત તરફથી પબિત્ર માર્ગેરિટા અને સૈયદ અતા હસનૈન હાજર
ભારત સરકારે ખામેનીની અંતિમ વિદાયમાં ભાગ લેવા માટે સત્તાવાર પ્રતિનિધિમંડળ મોકલ્યું છે. વિદેશ રાજ્ય મંત્રી પબિત્ર માર્ગેરિટા અને બિહારના રાજ્યપાલ લેફ્ટનન્ટ જનરલ (નિવૃત્ત) સૈયદ અતા હસનૈન ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે આ મુલાકાતની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે.
ભારતનું પ્રતિનિધિમંડળ મોકલવાનો નિર્ણય ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક અને લોકો-થી-લોકોના સંબંધોની પૃષ્ઠભૂમિમાં જોવામાં આવી રહ્યો છે.
તેહરાનમાં અભૂતપૂર્વ સુરક્ષા વ્યવસ્થા
અંતિમ વિદાયના કાર્યક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને તેહરાનમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક બનાવવામાં આવી છે. મુખ્ય માર્ગો, સરકારી ઇમારતો અને કાર્યક્રમ સ્થળોની આસપાસ પોલીસ, સૈન્ય અને સુરક્ષા દળોની ભારે તૈનાતી છે. ઈરાને અમેરિકા અને ઇઝરાયલને પણ અંતિમવિધિના સમયગાળા દરમિયાન કોઈપણ નવા હુમલા સામે કડક ચેતવણી આપી છે.
શહેરના અનેક માર્ગો પર વાહનવ્યવહાર નિયંત્રિત કરવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, દૂરના વિસ્તારોમાંથી આવતા શોકમગ્ન લોકો માટે હોટલ ડિસ્કાઉન્ટ, બસ અને ટ્રેન વ્યવસ્થામાં ફેરફાર સહિત વિશેષ લોજિસ્ટિક વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
તેહરાનથી મશહદ સુધી 6 દિવસની અંતિમ યાત્રા
અલી ખામેનીની અંતિમ વિદાય માત્ર તેહરાન પૂરતી મર્યાદિત નથી. સત્તાવાર કાર્યક્રમ અનુસાર વિધિઓ તેહરાનથી શરૂ થઈને કોમ, ઇરાકના પવિત્ર શિયા શહેરો નજફ અને કરબલા સુધી જશે. અંતે 9 જુલાઈએ ખામેનીને તેમના વતન મશહદમાં ઈમામ રઝાની દરગાહ નજીક દફનાવવામાં આવશે.
આ અંતિમ યાત્રાને ઈરાન દ્વારા માત્ર શોક કાર્યક્રમ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય એકતા અને રાજકીય શક્તિના પ્રદર્શન તરીકે પણ રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
ઈમામ રઝાની દરગાહ શિયા મુસ્લિમો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
મશહદમાં આવેલી ઈમામ રઝાની દરગાહ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ શિયા ધાર્મિક સ્થળોમાંથી એક છે. ઈમામ અલી અલ-રઝા શિયા ઇસ્લામના આઠમા ઇમામ માનવામાં આવે છે. ઈરાનમાં દફનાયેલા 12 શિયા ઇમામોમાં તેઓ એકમાત્ર ઇમામ છે.
દર વર્ષે વિશ્વભરમાંથી લાખો શિયા શ્રદ્ધાળુઓ મશહદની મુલાકાત લે છે. ખામેનીની અંતિમ દફનવિધિ પણ આ પવિત્ર સ્થળ નજીક 9 જુલાઈએ થવાની છે.
તાલિબાન અને તેના વિરોધીઓ એક જ કાર્યક્રમમાં
અફઘાન મીડિયા અહેવાલો મુજબ, ખામેનીની અંતિમ વિદાયમાં તાલિબાનના ડેપ્યુટી પ્રાઇમ મિનિસ્ટર મુલ્લા અબ્દુલ ગની બરાદર અને કાર્યકારી વિદેશ મંત્રી અમીર ખાન મુત્તાકી પણ સામેલ થયા છે. આ જ કાર્યક્રમમાં નેશનલ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટના નેતા અહમદ મસૂદ અને મોહમ્મદ મોહાકિક જેવા તાલિબાન વિરોધી નેતાઓ પણ હાજર રહ્યા હોવાના અહેવાલ છે.
બંને વિરોધી પક્ષોની એક જ રાજકીય-રાજદ્વારી મંચ પર હાજરીને કારણે અફઘાન સોશિયલ મીડિયામાં ચર્ચા અને વિવાદ શરૂ થયો છે.
અંતિમ સંસ્કાર બાદ અમેરિકા-ઈરાન વાટાઘાટો ફરી શરૂ થશે
કતારના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની આગામી વાટાઘાટો ખામેનીની અંતિમવિધિ પૂર્ણ થયા બાદ યોજાશે. બંને પક્ષોએ તાજેતરમાં દોહામાં હોર્મુઝ જળમાર્ગ અને ઈરાનના ફ્રોઝન ફંડ સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. આગામી બેઠક 9 જુલાઈ બાદ થવાની છે.
પરમાણુ કાર્યક્રમ અને IAEAના નિરીક્ષણને લઈને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હજુ પણ મતભેદ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાને વ્યાપક પરમાણુ નિરીક્ષણ માટે સંમતિ આપી હોવાનો દાવો કર્યો છે, જ્યારે ઈરાને આવા કરાર અંગે અલગ વલણ જાહેર કર્યું છે.
વિશ્વની નજર ઈરાનના આગામી રાજકીય પગલાં પર
ખામેનીની અંતિમ વિદાય એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ઈરાન અમેરિકા અને ઇઝરાયલ સાથેના યુદ્ધ પછીની ગંભીર રાજકીય, સૈન્ય અને આર્થિક સ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. લાખોની સંખ્યામાં લોકોની હાજરી ઈરાની શાસન માટે જનસમર્થન અને રાષ્ટ્રીય એકતા દર્શાવવાની મહત્વપૂર્ણ તક બની છે.
અંતિમવિધિ બાદ વિશ્વની નજર નવા સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીની જાહેર હાજરી, અમેરિકા-ઈરાન વાટાઘાટો, પરમાણુ નિરીક્ષણ અને મધ્ય પૂર્વની આગામી સુરક્ષા સ્થિતિ પર રહેશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
