વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વિદ્યાર્થીઓ અને Gen Zને સંબોધિત કરેલો સેલ્ફી-સ્ટાઇલ વીડિયો થોડા કલાકો સુધી ભારતમાં Facebook યુઝર્સને દેખાયો નહોતો. વીડિયો ખોલવાનો પ્રયાસ કરતા કેટલાક યુઝર્સને કાનૂની વિનંતીના પાલનને કારણે સામગ્રી ઉપલબ્ધ નથી એવો સંદેશ જોવા મળ્યો હતો. આ સંદેશના સ્ક્રીનશૉટ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં Facebook દ્વારા વડાપ્રધાનનો વીડિયો ભારતમાં જાણી જોઈને બ્લોક કરવામાં આવ્યો હોવાની અટકળો શરૂ થઈ હતી.
જોકે વિવાદ વધ્યા બાદ Facebookની પેરન્ટ કંપની Metaએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે વડાપ્રધાન મોદીનો વીડિયો ભૂલથી પ્રતિબંધિત થયો હતો. કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે આ કોઈ ઇરાદાપૂર્વકની સેન્સરશિપ નહોતી, પરંતુ ટેકનિકલ ભૂલ હતી. ખામી સુધાર્યા બાદ વીડિયો ફરીથી તમામ વપરાશકર્તાઓ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યો હતો. Metaએ આ ભૂલ બદલ માફી પણ માગી હતી.
શું છે PM મોદીના Facebook વીડિયોનો સમગ્ર વિવાદ?
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના યુવાનોને સીધા સંબોધિત કરવા માટે Facebook પર સેલ્ફી-સ્ટાઇલ વીડિયો શેર કર્યો હતો. વીડિયોમાં તેમણે પરીક્ષાના પેપર લીક, વિદ્યાર્થીઓની ચિંતા અને આવી ઘટનાઓ માટે જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી જેવા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
દિલ્હીના જંતર મંતર સહિત દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન ચાલી રહ્યા હતા ત્યારે વડાપ્રધાનનો આ વીડિયો સામે આવ્યો હતો. સરકાર પર પરીક્ષા વ્યવસ્થા અને પેપર લીકના મુદ્દે દબાણ વધી રહ્યું હતું. વડાપ્રધાને વીડિયોમાં પેપર લીકના કેસો માટે ઝડપી કાર્યવાહી, કડક દંડ અને ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ જેવી જોગવાઈઓ અંગે વાત કરી હતી.
ભારતમાં થોડા કલાકો સુધી વીડિયો કેમ ન દેખાયો?
મંગળવારે વહેલી સવારે લગભગ 1:25 વાગ્યે કેટલાક Facebook યુઝર્સે વડાપ્રધાન મોદીનો વીડિયો ખોલવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે વીડિયો શરૂ થવાને બદલે સ્ક્રીન પર એક સૂચના જોવા મળી હતી.
આ સૂચનામાં કાનૂની વિનંતીના પાલનને કારણે સંબંધિત વિસ્તારમાં સામગ્રી પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું હતું. સંદેશ સામે આવતાં અનેક લોકોએ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે શું Facebookએ ભારત સરકાર અથવા અન્ય કોઈ સંસ્થાની કાનૂની વિનંતિના આધારે વડાપ્રધાનનો જ વીડિયો ભારતમાં પ્રતિબંધિત કરી દીધો છે.
વડાપ્રધાનના સત્તાવાર એકાઉન્ટ સાથે જોડાયેલો વીડિયો હોવાને કારણે મામલો ઝડપથી ચર્ચામાં આવ્યો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો ઉપલબ્ધ ન હોવાના સ્ક્રીનશૉટ શેર થવા લાગ્યા હતા અને Metaની કન્ટેન્ટ મોડરેશન પ્રક્રિયા સામે પણ સવાલો ઉઠ્યા હતા.
Metaએ કહ્યું—વીડિયો ભૂલથી દૂર થયો હતો
વિવાદ વધ્યા બાદ Metaએ સમગ્ર મામલે સ્પષ્ટતા કરી હતી. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન મોદીનો વીડિયો ભૂલથી પ્રતિબંધિત થયો હતો અને આ નિર્ણય જાણી જોઈને લેવામાં આવ્યો નહોતો.
Metaના જણાવ્યા પ્રમાણે પ્લેટફોર્મ પર સર્જાયેલી ટેકનિકલ સમસ્યાને કારણે યુઝર્સને કાનૂની વિનંતિ સંબંધિત ખોટો સંદેશ દેખાયો હતો. ખામી ધ્યાનમાં આવ્યા બાદ કંપનીએ તેને સુધારી દીધી હતી અને વીડિયો ફરીથી ભારતમાં ઉપલબ્ધ કરાવી દીધો હતો.
Metaએ માફી માગીને વીડિયો ફરી ઉપલબ્ધ કર્યો
Metaએ વીડિયો પર લાગેલો પ્રતિબંધ દૂર કર્યા બાદ આ ઘટના બદલ માફી માગી હતી. કંપનીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાનના વીડિયોને ઇરાદાપૂર્વક બ્લોક કરવામાં આવ્યો નહોતો.
પ્રારંભિક રીતે દેખાયેલા “કાનૂની વિનંતિ”ના સંદેશને કારણે સમગ્ર ઘટનાને સેન્સરશિપ સાથે જોડવામાં આવી રહી હતી. જોકે Metaની સ્પષ્ટતા બાદ સામે આવ્યું કે વીડિયો દૂર થવાનું કારણ કન્ટેન્ટ સામે કરવામાં આવેલી કોઈ જાણીજોઈને કાર્યવાહી નહીં, પરંતુ પ્લેટફોર્મની ભૂલ હતી.
પેપર લીક મુદ્દે યુવાનોને સંબોધિત કર્યો હતો
વડાપ્રધાન મોદીના વીડિયોમાં વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા વ્યવસ્થા પ્રત્યેની ચિંતા અને પેપર લીકના મુદ્દાને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યો હતો. તેમણે પેપર લીક માટે જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે ચેડાં કરનારાઓને છોડવામાં નહીં આવે તેવો સંદેશ આપ્યો હતો.
અહેવાલો અનુસાર, વડાપ્રધાને પેપર લીકના કેસો ઝડપથી ચલાવવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટ અને વધુ કડક સજાની જોગવાઈ જેવા પગલાં અંગે પણ વાત કરી હતી. આ વીડિયો ખાસ કરીને Gen Z અને પ્રદર્શન કરી રહેલા યુવાનો સાથે સીધો સંવાદ સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવ્યો હતો.
જંતર મંતર પર ચાલી રહ્યા હતા વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ
દિલ્હીના જંતર મંતર પર વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા સંગઠનો પરીક્ષાઓમાં ગેરરીતિ, પેપર લીક અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારાની માંગ સાથે વિરોધ કરી રહ્યા હતા. વિરોધ પ્રદર્શનમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ, યુવાનો અને અન્ય સમર્થકો જોડાયા હતા.
આંદોલનકારીઓ પેપર લીકની ઘટનાઓની જવાબદારી નક્કી કરવા, પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા લાવવા અને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે વડાપ્રધાનનો વીડિયો રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો હતો.
Facebookની કન્ટેન્ટ મોડરેશન સિસ્ટમ પર સવાલ
આ ઘટનાએ Facebook જેવી મોટી સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓની ઓટોમેટેડ કન્ટેન્ટ મોડરેશન અને રિજનલ રિસ્ટ્રિક્શન સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતા પર ફરી સવાલ ઊભા કર્યા છે.
કોઈ હાઇ-પ્રોફાઇલ રાજકીય નેતાના સત્તાવાર વીડિયોને ખોટી રીતે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવે અને યુઝર્સને કાનૂની કાર્યવાહીનો સંદેશ દેખાડવામાં આવે તો તેનાથી ખોટી માહિતી અને રાજકીય અટકળો ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે.
Metaએ ભૂલ સ્વીકારીને વીડિયો પુનઃસ્થાપિત કર્યો હોવા છતાં, ટેકનિકલ ખામી કેવી રીતે સર્જાઈ અને કાનૂની વિનંતિનો સંદેશ કેમ દેખાયો તે અંગેની વિગતવાર ટેકનિકલ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
વીડિયો ફરી તમામ વપરાશકર્તાઓ માટે ઉપલબ્ધ
ટેકનિકલ ખામી સુધારવામાં આવ્યા બાદ વડાપ્રધાન મોદીનો વીડિયો ફરીથી ભારતમાં Facebook યુઝર્સ માટે ઉપલબ્ધ થઈ ગયો હતો. Metaએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વીડિયોને કાયમી રીતે દૂર કરવાનો કે ભારતના વપરાશકર્તાઓ માટે બ્લોક કરવાનો કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નહોતો.
આ સાથે સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલી સેન્સરશિપ અને કાનૂની પ્રતિબંધ અંગેની અટકળો પર પણ મોટાભાગે પૂર્ણવિરામ મુકાયું છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
