નવેમ્બર 2025માં દિલ્હીના લાલ કિલ્લા નજીક થયેલા ઘાતક કાર બોમ્બ વિસ્ફોટ અંગે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ સાથે જોડાયેલી Analytical Support and Sanctions Monitoring Teamના 38મા રિપોર્ટમાં Al-Qaeda in the Indian Subcontinent (AQIS)નું નામ સામે આવ્યું છે. યુએન સુરક્ષા પરિષદની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર આ 38મો મોનિટરિંગ રિપોર્ટ 10 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ S/2026/651 નંબર હેઠળ પ્રકાશિત થયો છે.
રિપોર્ટને ટાંકતા પ્રકાશિત અહેવાલો અનુસાર નવેમ્બર 2025ના Red Fort terror attackને AQIS સાથે સત્તાવાર રીતે જોડવામાં આવ્યો છે. હુમલામાં કારમાં વિસ્ફોટ થયો હતો અને ઘટનાએ રાષ્ટ્રીય રાજધાનીની સુરક્ષાને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા હતા.
લાલ કિલ્લા નજીક કારમાં થયો હતો ઘાતક વિસ્ફોટ
10 નવેમ્બર 2025ના રોજ દિલ્હીના લાલ કિલ્લા નજીક એક કારમાં વિસ્ફોટ થયો હતો. શરૂઆતથી જ તપાસ એજન્સીઓએ ઘટનાને આતંકવાદી હુમલાની દિશામાં તપાસવાનું શરૂ કર્યું હતું.
NIAની તપાસમાં આ કેસને vehicle-borne bomb blast તરીકે લેવામાં આવ્યો હતો. એજન્સીએ બાદમાં આ કેસમાં અનેક આરોપીઓ સામે ચાર્જશીટ પણ દાખલ કરી છે. NIAની સત્તાવાર પ્રેસ રિલીઝ યાદી અનુસાર 27 જૂન 2026ના રોજ Red Fort Area Blast Caseમાં વધુ ત્રણ આરોપીઓ સામે પૂરક ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
AQIS હવે પ્રાદેશિક આતંકી સંગઠન તરીકે પોતાનું નેટવર્ક વિસ્તારી રહ્યું હોવાની ચિંતા
UNSC મોનિટરિંગ ટીમના રિપોર્ટ અંગે સામે આવેલી વિગતો મુજબ AQIS હવે માત્ર વિખરાયેલા જૂથ તરીકે નહીં, પરંતુ વધુ સુવ્યવસ્થિત પ્રાદેશિક આતંકવાદી નેટવર્ક તરીકે વિકસવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
મોટા અને સરળતાથી ઓળખી શકાય તેવા યુનિટ્સના બદલે નાના અને વિકેન્દ્રિત સેલ્સ દ્વારા કામગીરી કરવી તેની નવી રણનીતિનો ભાગ હોવાનું જણાવાયું છે. સાથે લોજિસ્ટિક્સ અને નાણાકીય નેટવર્કને વધુ મજબૂત કરવાનો પણ પ્રયાસ ચાલી રહ્યો હોવાની ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
બાંગ્લાદેશમાં નવા સેલ્સ સ્થાપવાના પ્રયાસનો ઉલ્લેખ
રિપોર્ટમાં AQIS દ્વારા બાંગ્લાદેશમાં પોતાની હાજરી વધારવાના પ્રયાસો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આતંકવાદી સંગઠન નાના સેલ્સ ઊભા કરીને દક્ષિણ એશિયામાં પ્રાદેશિક નેટવર્ક વિસ્તારી શકે છે તેવી આશંકા દર્શાવવામાં આવી છે. આ બાબત ભારત સહિત દક્ષિણ એશિયાના દેશો માટે સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ઉમર ઉન નબીની ભૂમિકા NIAની તપાસના કેન્દ્રમાં
લાલ કિલ્લા કાર બ્લાસ્ટની તપાસ દરમિયાન ઉમર ઉન નબીનું નામ મુખ્ય રીતે સામે આવ્યું હતું. તપાસમાં તેને હુમલાની કાર અને કાવતરું રચનાર નેટવર્ક સાથે જોડવામાં આવ્યો હતો.
ઉમર અલ-ફલાહ યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલો હતો અને વિસ્ફોટમાં તેનું પણ મોત થયું હોવાનું તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું હતું. નવેમ્બર 2025માં NIAએ જણાવ્યું હતું કે અનેક આરોપીઓએ આતંકી હુમલામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી અને તપાસમાં અંસાર ગઝવાત-ઉલ-હિંદ જેવા નેટવર્ક સાથેના સંભવિત સંબંધોની પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી.
આરોપીઓ સામે NIAની ચાર્જશીટ
Red Fort blast caseમાં NIAએ તપાસ આગળ વધારી અનેક આરોપીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે.
જૂન 2026 સુધીમાં પૂરક ચાર્જશીટ સાથે કેસમાં આરોપીઓની સંખ્યા વધી હતી. NIAની સત્તાવાર વેબસાઇટ પણ Red Fort Area Blast Caseમાં 27 જૂને ત્રણ વધુ આરોપીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કર્યાની પુષ્ટિ કરે છે.
કેમિકલ અને બાયોલોજિકલ હથિયારો અંગે પણ UN રિપોર્ટની ચિંતા
UN મોનિટરિંગ રિપોર્ટમાં Al-Qaeda અને ISIL જેવા આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા રાસાયણિક તથા જૈવિક એજન્ટ્સમાં રસ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ખાસ કરીને ISIL-K દ્વારા ricin જેવા અત્યંત ઝેરી પદાર્થ અંગે રસ દાખવવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાય છે. જોકે આવા પદાર્થોના વિકાસ અને અસરકારક ઉપયોગમાં ટેક્નિકલ અવરોધ હજુ મોટી અડચણ હોવાનું પણ મૂલ્યાંકનમાં જણાવાયું છે.
આતંકી પ્રચાર સામગ્રીમાં ઝેરી પદાર્થોની ચર્ચા
રિપોર્ટ અંગેના અહેવાલો મુજબ આતંકવાદી પ્રચાર સામગ્રીમાં botulinum toxin, cyanide અને અન્ય ઝેરી પદાર્થોની ચર્ચા થતી હોવાના સંકેતો પણ મળ્યા છે.
આ બાબતનો અર્થ એવો નથી કે આવા સંગઠનો સફળતાપૂર્વક મોટા પાયે કેમિકલ અથવા બાયોલોજિકલ હથિયાર બનાવી ચૂક્યા છે, પરંતુ આવા પ્રયાસો સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે સતત ચિંતાનો વિષય છે.
ક્રિપ્ટોકરન્સી દ્વારા ફંડિંગ પર પણ નજર
આતંકવાદી સંગઠનો દ્વારા નાણાં એકત્ર કરવા અને ટ્રાન્સફર કરવા માટે ક્રિપ્ટોકરન્સી અને અન્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ માધ્યમોનો ઉપયોગ થતો હોવા અંગે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદ વિરોધી મોનિટરિંગમાં લાંબા સમયથી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
વિકેન્દ્રિત આતંકી સેલ્સ માટે નાના-નાના ડિજિટલ ફંડ ટ્રાન્સફર શોધવા મુશ્કેલ હોઈ શકે છે, તેથી સુરક્ષા એજન્સીઓ હવે નાણાકીય ઇન્ટેલિજન્સ પર પણ વધુ ભાર મૂકી રહી છે.
અફઘાનિસ્તાન-પાકિસ્તાન ક્ષેત્રમાં આતંકવાદી જોખમ યથાવત
38મા મોનિટરિંગ રિપોર્ટમાં દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા સ્થિતિ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો સરહદી તણાવ તથા ISIL-K અને અન્ય આતંકવાદી સંગઠનોની હાજરી આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પડકારરૂપ ગણાય છે.
ISIL-Kને અફઘાનિસ્તાન અને આસપાસના વિસ્તારમાં સૌથી ગંભીર આતંકી જોખમોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. યુએનની અગાઉની મોનિટરિંગ વ્યવસ્થાઓમાં પણ આ સંગઠનની ક્ષમતા અને પ્રદેશ બહાર હુમલા કરવાની ઇચ્છા અંગે ચિંતા વ્યક્ત થતી રહી છે.
TTPના બદલાતા સંગઠનાત્મક માળખા પર પણ નજર
Tehrik-e-Taliban Pakistan (TTP)ની પ્રવૃત્તિઓ પણ દક્ષિણ એશિયાની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની રહી છે.
TTP પોતાના સંગઠનાત્મક માળખામાં ફેરફાર કરીને વિવિધ વિસ્તારો માટે અલગ વિભાગો ઊભા કરી રહ્યું હોવાના દાવાઓ સામે આવ્યા છે. આવા ફેરફારો પાછળ સંગઠનનું સ્થાનિક નેટવર્ક અને હુમલાની ક્ષમતા વધારવાનો પ્રયાસ હોઈ શકે છે.
Red Fort blastનું AQIS સાથે જોડાણ કેમ મહત્વપૂર્ણ?
લાલ કિલ્લા નજીકના હુમલાનો AQIS સાથે સંબંધ દર્શાવતું યુએન મોનિટરિંગ રિપોર્ટનું મૂલ્યાંકન મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે ભારતમાં કાર્યરત અથવા ભારતને નિશાન બનાવતા આતંકી નેટવર્ક્સના બદલાતા સ્વરૂપ તરફ સંકેત કરે છે.
મોટા સંગઠિત કેમ્પ અથવા પરંપરાગત આતંકી મોડ્યુલને બદલે નાના, વિકેન્દ્રિત અને ટેક્નોલોજી આધારિત સેલ્સ સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે નવી પડકારરૂપ પરિસ્થિતિ ઊભી કરી શકે છે.
UNSCની સત્તાવાર વેબસાઇટ મુજબ 38મો મોનિટરિંગ રિપોર્ટ 10 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ જારી થયો છે અને તે ISIL, Al-Qaeda તથા તેમની સાથે જોડાયેલા સંગઠનોના વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
