પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતમાં આવેલા નારોવાલ જિલ્લાના સિરાજ ગામમાં 100થી 125 વર્ષ જૂના હિન્દુ મંદિરને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. સ્થાનિક લઘુમતી સંગઠનો અને કેટલાક રહેવાસીઓનો આરોપ છે કે મંદિરને જાણીજોઈને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું જેથી તેની જમીન નજીક આવેલા મદ્રેસા સાથે જોડાઈ શકે.
21 ઓગસ્ટે મંદિર તોડાયું હોવાનો દાવો
પાકિસ્તાની મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, સિરાજ ગામમાં આવેલું આ ઐતિહાસિક મંદિર 21 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. Pakistan Masiha Millat Party (PMMP), જે લઘુમતી સમુદાયોના અધિકારો માટે કાર્ય કરે છે, તેણે દાવો કર્યો છે કે કેટલાક લોકોએ મંદિરનું માળખું તોડી નાખ્યું અને ત્યાંથી ઈંટો, ગુંબજમાં રહેલું ધાતુ તથા અન્ય સામગ્રી પણ હટાવી લીધી.
સંગઠનના અધ્યક્ષ અસલમ પરવેઝ સહોત્રાએ પંજાબ સરકાર સમક્ષ રજૂઆત કરીને સમગ્ર મામલાની તપાસ, જવાબદારો સામે કાર્યવાહી અને મંદિરની પુનઃસ્થાપનાની માંગ કરી છે.
મદ્રેસાના વિસ્તરણ માટે જમીન ખાલી કરાવ્યાનો આરોપ
લઘુમતી સંગઠનનો મુખ્ય આરોપ છે કે મંદિરને હટાવવાનો હેતુ નજીક આવેલી ધાર્મિક શૈક્ષણિક સંસ્થાના વિસ્તાર માટે જમીન ઉપલબ્ધ કરાવવાનો હતો. અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો થયો છે કે મંદિરની બાજુની જમીન અગાઉ ETPB દ્વારા એક મદ્રેસાને લીઝ પર આપવામાં આવી હતી.
કેટલાક સ્થાનિકો અને લઘુમતી પ્રતિનિધિઓએ કટ્ટરપંથી તત્વોની સંડોવણી હોવાનો પણ આરોપ મૂક્યો છે.
ભારતે મંદિરના મુદ્દે પાકિસ્તાન સામે નોંધાવ્યો વિરોધ
ભારતે પણ નારોવાલના મંદિરના મામલે પાકિસ્તાન સામે સખત વાંધો નોંધાવ્યો છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે પાકિસ્તાનમાં લઘુમતી સમુદાયોના ધાર્મિક સ્થળોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી અને ઘટનાની તપાસ તથા જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી.
ભારતે મંદિરના પુનર્નિર્માણ અને લઘુમતી સમુદાયના ધાર્મિક અધિકારોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની પણ માગણી કરી હતી.
ભારતની ટીકા સામે પાકિસ્તાનનો જવાબ
બીજી તરફ પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયે ભારતના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા સજ્જાદ હૈદર ખાને ભારતના નિવેદનને રાજકીય પ્રેરિત ગણાવ્યું અને દાવો કર્યો કે મંદિરનું નુકસાન ભારે વરસાદને કારણે થયું હતું. પાકિસ્તાને સાથે ભારતની લઘુમતી નીતિ પર પણ પ્રતિક્રિયા આપી હતી.
આ પ્રતિક્રિયાને કારણે સમગ્ર મામલો માત્ર સ્થાનિક મંદિર વિવાદ પૂરતો મર્યાદિત ન રહી ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે ધાર્મિક લઘુમતીઓના અધિકારો અંગેના રાજદ્વારી વાકયુદ્ધમાં બદલાયો છે.
સહારનપુર મુદ્દે પણ પાકિસ્તાને ભારતની ટીકા કરી
તાજેતરમાં ઉત્તર પ્રદેશના સહારનપુરમાં એક ધાર્મિક માળખા સામે થયેલી કાર્યવાહી અંગે પાકિસ્તાને ભારતની ટીકા કરી હતી. તેના થોડા સમય બાદ નારોવાલ મંદિરનો મુદ્દો ચર્ચામાં આવતાં બંને દેશો વચ્ચે લઘુમતી ધાર્મિક સ્થળોની સુરક્ષાને લઈને આરોપ-પ્રત્યારોપ વધુ તેજ બન્યા છે.
આ પરિસ્થિતિમાં બંને દેશો એકબીજાના આંતરિક ધાર્મિક અને લઘુમતી મુદ્દાઓને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠાવી રહ્યા છે.
🔊PR No.2️⃣3️⃣7️⃣/2️⃣0️⃣2️⃣6️⃣
Statement by the Spokesperson
🔗⬇️ pic.twitter.com/c7WJAPwPkg
— Ministry of Foreign Affairs – Pakistan (@ForeignOfficePk) September 6, 2026
ઐતિહાસિક મંદિરની સુરક્ષા અંગે ઊભા થયા પ્રશ્નો
નારોવાલનું મંદિર લગભગ એક સદીથી વધુ જૂનું હોવાથી સમગ્ર મામલો ધાર્મિક અધિકારો ઉપરાંત ઐતિહાસિક વારસાની સુરક્ષાનો પ્રશ્ન પણ બની ગયો છે. મંદિર લગભગ 1,000 ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં આવેલું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
જો માળખું ખરેખર અત્યંત જર્જરિત હતું તો તેની અગાઉથી જાળવણી કેમ ન કરવામાં આવી અને જો તેને જાણીજોઈને તોડવામાં આવ્યું હોય તો જવાબદારો સામે શું કાર્યવાહી થશે—આ બંને પ્રશ્નો હાલમાં ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે.
લઘુમતી સંગઠનોની પુનર્નિર્માણની માંગ
Pakistan Masiha Millat Party સહિતના લઘુમતી પ્રતિનિધિઓએ મંદિરને તેની મૂળ સ્થિતિમાં પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી છે. સાથે જ મંદિરની જમીનનો ઉપયોગ અન્ય હેતુ માટે ન થાય તેની ખાતરી કરવા પણ સરકારને અપીલ કરવામાં આવી છે.
હાલ પાકિસ્તાની સત્તાવાળાઓ અને લઘુમતી સંગઠનોના દાવાઓ વચ્ચે મોટો તફાવત છે. તેથી મંદિર ધરાશાયી થવાનું ચોક્કસ કારણ અને જવાબદારી કોઈ સ્વતંત્ર અથવા સત્તાવાર સંપૂર્ણ તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel