ગુમ થયેલા અથવા ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોનને શોધી કાઢવા અને મૂળ માલિકોને પરત અપાવવાના મામલે ગુજરાત પોલીસે રાષ્ટ્રીય સ્તરે નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી છે. કેન્દ્ર સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) દ્વારા કાર્યરત સેન્ટ્રલ ઇક્વિપમેન્ટ આઇડેન્ટિટી રજિસ્ટર (CEIR) પોર્ટલના અસરકારક અમલીકરણના પરિણામે ગુજરાતે 50.75 ટકા મોબાઈલ રિકવરી રેટ સાથે દેશના મોટા રાજ્યોમાં બીજું સ્થાન મેળવ્યું છે. રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 2,38,533 મોબાઈલ હેન્ડસેટ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી 1,47,427 મોબાઈલ ટ્રેસ થયા છે અને 74,823 મોબાઈલ તેમના મૂળ માલિકોને સફળતાપૂર્વક પરત અપાવવામાં આવ્યા છે. ગુજરાત પોલીસ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ વચ્ચેના સંકલનથી મળેલી આ સફળતા બદલ શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનારા પોલીસ અધિકારીઓનું વિશેષ સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
ગુમ અને ચોરાયેલા મોબાઈલ શોધવામાં ગુજરાત પોલીસની મોટી સફળતા
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન નાગરિકોના રોજિંદા જીવનનો અનિવાર્ય ભાગ બની ગયો છે. મોબાઈલ ફોનમાં વ્યક્તિગત માહિતી, બેન્કિંગ વિગતો, મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો અને અન્ય સંવેદનશીલ ડેટા સંગ્રહિત હોય છે. આવી સ્થિતિમાં મોબાઈલ ફોન ગુમ થવો અથવા ચોરાઈ જવો એ માત્ર આર્થિક નુકસાનનો જ નહીં, પરંતુ વ્યક્તિગત માહિતીના દુરુપયોગનો પણ ગંભીર પ્રશ્ન બની શકે છે.
આ સમસ્યાના નિવારણ માટે કેન્દ્ર સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ દ્વારા CEIR પોર્ટલની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. આ પોર્ટલની મદદથી ગુમ થયેલા કે ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોનને બ્લોક કરી શકાય છે અને તેની ઓળખના આધારે ટ્રેસિંગની પ્રક્રિયા હાથ ધરી શકાય છે.
ગુજરાત પોલીસે આ ટેકનોલોજીનો અસરકારક ઉપયોગ કરીને ગુમ અને ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોન શોધવાની કામગીરીને વધુ મજબૂત બનાવી છે. પરિણામે રાજ્યનો મોબાઈલ રિકવરી રેટ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઊંચો નોંધાયો છે.
50.75 ટકા રિકવરી રેટ સાથે ગુજરાત દેશના મોટા રાજ્યોમાં બીજા સ્થાને
ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ દ્વારા 26 ઓક્ટોબર 2026 સુધીના ડેટાના વિશ્લેષણ અનુસાર, સમગ્ર દેશમાં ગુમ અને ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોનનો સરેરાશ રિકવરી રેટ 37.4 ટકા નોંધાયો છે. તેની સરખામણીએ ગુજરાતે 50.75 ટકા રિકવરી રેટ હાંસલ કરીને દેશના મોટા રાજ્યોમાં બીજું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે ગુજરાતમાં મોબાઈલ ફોન શોધવાની કામગીરી રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં 13.35 ટકાવારી પોઈન્ટ વધુ અસરકારક રહી છે. ગુજરાત પોલીસ દ્વારા ટેકનિકલ સર્વેલન્સ, CEIR પોર્ટલ અને વિવિધ પોલીસ એકમો વચ્ચેના સંકલનના આધારે મોબાઈલ ટ્રેસિંગ અને રિકવરીની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
રાજ્યના પોલીસ વિભાગ દ્વારા ટેકનોલોજી આધારિત તપાસને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવી રહ્યું છે, જેના કારણે ગુમ કે ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોન શોધવાની પ્રક્રિયામાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે.
ગુજરાતમાં 2.38 લાખથી વધુ મોબાઈલ બ્લોક, 74,823 ફોન માલિકોને પરત
ગુજરાત પોલીસ અને DoT દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, રાજ્યમાં CEIR પોર્ટલના માધ્યમથી અત્યાર સુધીમાં લાખો મોબાઈલ ફોન સંબંધિત કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ આંકડા મુજબ રાજ્યમાં 2.38 લાખથી વધુ મોબાઈલ હેન્ડસેટ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 1.47 લાખથી વધુ મોબાઈલનું ટ્રેસિંગ કરવામાં સફળતા મળી છે. તેમાંથી 74 હજારથી વધુ મોબાઈલ ફોન મૂળ માલિકોને પરત મળ્યા છે.
ખાસ કરીને મોબાઈલ ફોન પરત મેળવવાની કામગીરીમાં પોલીસ વિભાગ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ વચ્ચેનું સંકલન મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયું છે. મોબાઈલ ફોનની ઓળખ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા IMEI નંબર અને CEIR પોર્ટલની ટેકનિકલ સુવિધાઓના કારણે ગુમ થયેલા ઉપકરણો શોધવામાં મદદ મળી રહી છે.
એક વર્ષમાં ગુજરાતના મોબાઈલ રિકવરી રેટમાં 9.75 ટકાવારી પોઈન્ટનો વધારો
ગુજરાત પોલીસની કામગીરીમાં છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. ઓક્ટોબર 2025 દરમિયાન ગુજરાતનો મોબાઈલ રિકવરી રેટ 41 ટકા નોંધાયો હતો, જે ઓક્ટોબર 2026માં વધીને 50.75 ટકા થયો છે.
આ વધારો રાજ્યમાં CEIR પોર્ટલના ઉપયોગ, ટેકનિકલ તપાસ અને પોલીસ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી સતત કામગીરીનું પરિણામ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. પોલીસ દ્વારા મોબાઈલ ટ્રેસિંગની પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવામાં આવતાં નાગરિકોને તેમના ગુમ થયેલા ઉપકરણો પરત મેળવવામાં મદદ મળી રહી છે.
CEIR પોર્ટલની શ્રેષ્ઠ કામગીરીમાં આણંદ જિલ્લો પ્રથમ ક્રમે
નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ છ મહિના એટલે કે 1 એપ્રિલ 2026થી 30 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન CEIR પોર્ટલના અમલીકરણમાં ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓની કામગીરીનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ મૂલ્યાંકનમાં આણંદ જિલ્લાએ પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે, જ્યારે ડાંગ જિલ્લો બીજા અને અમદાવાદ શહેર ત્રીજા સ્થાને રહ્યું છે. આ ત્રણેય પોલીસ એકમોએ ગુમ અને ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોન ટ્રેસ કરવા તથા રિકવર કરવાની કામગીરીમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું છે.
| ક્રમ | જિલ્લો / પોલીસ એકમ | સન્માનિત અધિકારી |
|---|---|---|
| પ્રથમ | આણંદ સાયબર સેલ | PI જયમીન ડોડિયા |
| દ્વિતીય | ડાંગ LCB | PSI જે. જી. અનડકટ |
| તૃતીય | અમદાવાદ શહેર | ASI ભાવેશકુમાર વિષ્ણુપ્રસાદ અને પોલીસ કોન્સ્ટેબલ હાર્દિકસિંહ જયંતીલાલ |
આ અધિકારીઓએ ટેકનોલોજી આધારિત અને નાગરિકલક્ષી પોલીસિંગ દ્વારા મોબાઈલ ટ્રેસિંગ તથા રિકવરીની કામગીરીમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.
ગુજરાત પોલીસ અને DoT દ્વારા શ્રેષ્ઠ નોડલ અધિકારીઓનું સન્માન
ગુજરાત પોલીસ અને કેન્દ્ર સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગના સંયુક્ત ઉપક્રમે 27 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ વિશેષ સન્માન સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમારોહમાં CEIR પોર્ટલના અસરકારક અમલીકરણ માટે શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનારા જિલ્લાઓના નોડલ અધિકારીઓને શીલ્ડ અને પ્રશંસાપત્ર એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.
આ કાર્યક્રમમાં CID ક્રાઈમ અને રેલવેઝના ડીજીપી ડૉ. કે. એલ. એન. રાવ તથા ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગના ગુજરાત લાયસન્સ સર્વિસ એરિયા (LSA)ના એડિશનલ ડાયરેક્ટર જનરલ ગિરીશ કટારિયા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. અધિકારીઓની કામગીરીને બિરદાવવાની સાથે ટેકનોલોજી આધારિત પોલીસિંગને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં આ સન્માન સમારોહ મહત્વપૂર્ણ રહ્યો હતો.
CEIR પોર્ટલ શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
સેન્ટ્રલ ઇક્વિપમેન્ટ આઇડેન્ટિટી રજિસ્ટર (Central Equipment Identity Register – CEIR) ભારત સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગની મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ સુવિધા છે. આ સિસ્ટમનો મુખ્ય હેતુ ગુમ થયેલા અથવા ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોનનો દુરુપયોગ અટકાવવાનો અને ઉપકરણોને શોધવાની પ્રક્રિયામાં મદદ કરવાનો છે.
દરેક મોબાઈલ ફોનમાં એક વિશિષ્ટ IMEI (International Mobile Equipment Identity) નંબર હોય છે. આ નંબરની મદદથી મોબાઈલ ઉપકરણની ઓળખ કરી શકાય છે. જ્યારે કોઈ નાગરિકનો મોબાઈલ ફોન ગુમ થાય અથવા ચોરાઈ જાય, ત્યારે તે જરૂરી વિગતો સાથે CEIR પોર્ટલ પર બ્લોક કરવાની વિનંતી કરી શકે છે. મોબાઈલ બ્લોક થયા બાદ ભારતીય મોબાઈલ નેટવર્ક પર તેનો ઉપયોગ અટકાવવામાં મદદ મળે છે.
જો બ્લોક કરાયેલ મોબાઈલ ફરી કોઈ નેટવર્ક સાથે જોડાવાનો પ્રયાસ કરે, તો સંબંધિત ટેકનિકલ માહિતીના આધારે અધિકૃત એજન્સીઓને તેને ટ્રેસ કરવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, CEIR પર મોબાઈલ બ્લોક કરાવવાથી ફોનનું લોકેશન સીધું નાગરિકને મળતું નથી અને ફોન ચોક્કસપણે પરત મળશે તેની ખાતરી પણ હોતી નથી.
તમારો મોબાઈલ ગુમ થાય કે ચોરાઈ જાય તો શું કરવું?
મોબાઈલ ફોન ગુમ થવાની સ્થિતિમાં નાગરિકોએ તાત્કાલિક યોગ્ય પગલાં લેવા જોઈએ. સૌપ્રથમ પોલીસમાં ફરિયાદ અથવા જરૂરી નોંધ કરાવવી જોઈએ. ત્યારબાદ મોબાઈલ નંબરનું સિમ કાર્ડ બ્લોક કરાવવું અને વ્યક્તિગત ડેટાની સુરક્ષા માટે બેન્કિંગ તથા અન્ય મહત્વપૂર્ણ એકાઉન્ટની સુરક્ષા તપાસવી જોઈએ.
CEIR પોર્ટલ દ્વારા મોબાઈલ બ્લોક કરવા માટે નીચેની પ્રક્રિયા અનુસરી શકાય છે.
-
ભારત સરકારની સત્તાવાર CEIR વેબસાઇટ પર જાઓ.
-
ગુમ અથવા ચોરાયેલા મોબાઈલને બ્લોક કરવાનો વિકલ્પ પસંદ કરો.
-
મોબાઈલનો IMEI નંબર, જરૂરી વ્યક્તિગત વિગતો અને પોલીસ ફરિયાદ સંબંધિત માહિતી ભરો.
-
જરૂરી દસ્તાવેજો અને ચકાસણી પૂર્ણ કરીને અરજી સબમિટ કરો.
-
મળેલા રિક્વેસ્ટ નંબરની મદદથી અરજીનું સ્ટેટસ તપાસો.
મોબાઈલ ફોન મળી ગયા બાદ જરૂરી ચકાસણી કરીને તેને અનબ્લોક કરાવવાની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
સાયબર ગુનાઓ અને મોબાઈલના દુરુપયોગને રોકવામાં CEIR પોર્ટલ મહત્વપૂર્ણ
ગુમ કે ચોરાયેલા મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ ક્યારેક છેતરપિંડી, ખોટી ઓળખ અથવા અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં મોબાઈલ ઉપકરણને સમયસર બ્લોક કરાવવું જરૂરી બને છે.
CEIR પોર્ટલ મોબાઈલ ઉપકરણના દુરુપયોગને રોકવામાં મદદરૂપ બને છે. જોકે, મોબાઈલ બ્લોક કરાવવું અને બેન્કિંગ કે અન્ય ડિજિટલ એકાઉન્ટને સુરક્ષિત કરવું એ અલગ પ્રક્રિયાઓ છે. તેથી મોબાઈલ ગુમ થાય ત્યારે નાગરિકોએ સિમ કાર્ડ, UPI અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ એકાઉન્ટની સુરક્ષા માટે પણ જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ. ગુજરાત પોલીસ અને DoT વચ્ચેના સંકલનથી મોબાઈલ રિકવરીની કામગીરીમાં મળેલી સફળતા ટેકનોલોજી આધારિત પોલીસિંગનું મહત્વ દર્શાવે છે.
ગુજરાત પોલીસની સિદ્ધિથી નાગરિકલક્ષી પોલીસિંગને નવી દિશા
ગુજરાતે 50.75 ટકા મોબાઈલ રિકવરી રેટ સાથે દેશના મોટા રાજ્યોમાં બીજું સ્થાન મેળવ્યું છે, જે રાજ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. અત્યાર સુધીમાં 74,823 મોબાઈલ ફોન તેમના મૂળ માલિકોને પરત અપાવવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી નાગરિકલક્ષી પોલીસિંગની કામગીરીને દર્શાવે છે.
આણંદ, ડાંગ અને અમદાવાદ શહેરના પોલીસ અધિકારીઓને મળેલું સન્માન રાજ્યના અન્ય પોલીસ એકમો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની શકે છે. ટેકનોલોજીનો અસરકારક ઉપયોગ, ઝડપી તપાસ અને પોલીસ તથા ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ વચ્ચેનું સંકલન આગામી સમયમાં વધુ મોબાઈલ ફોન શોધવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
