Skip to content
બુધવાર, ઓક્ટોબર 28, 2026 Ahmedabad 28°C

કેન્દ્રીય દળોમાં સેનાના કાયદા લાગૂ, કોર્ટે માન્યું કે- ‘CAPF જૂની પેન્શન યોજનાના હકદાર’

કેન્દ્રીય દળોમાં સેનાના કાયદા લાગૂ, કોર્ટે માન્યું કે- ‘CAPF જૂની પેન્શન યોજનાના હકદાર’

 કેન્દ્રીય અર્ધસૈનિક દળોમાં ભારતીય સેનાના કાયદા લાગૂ થાય છે, ફોર્સના નિયંત્રણનો આધાર પણ સશસ્ત્ર દળ છે. આ દળો માટે જે સર્વિસ રૂલ્સ તૈયાર કરવામાં આવે છે, તેનો આધાર પણ લશ્કર છે. આ તમામ બાબતો છતા પણ કેન્દ્રીય અર્ધસૈનિક દળોને ‘જૂની પેન્શન’ થી વંચિત કરાયા છે. ખાસ વાત તો એ છે કે દિલ્હી હાઈકોર્ટે પણ આ માન્યું છે કે કેન્દ્રીય અર્ધસૈનિક દળ ‘CAPF’, ‘ભારતીય સંઘના સશસ્ત્ર દળ’ છે. કોર્ટે આ તમામ દળોમાં લાગૂ NPSને સ્ટ્રાઇક ડાઉન કરવાની વાત કહી. એટલે CAPF જૂની પેન્શનના હકદાર છે.

એલાયન્સ ઓફ ઓલ એક્સ પેરામિલિટ્રી ફોર્સ વેલફેર એસોસિએશનના ચેરમેન અને પૂર્વ એડીજી એચઆર સિંહ કહે છે કે, આ દુર્ભાગ્ય છે કે કોર્ટે જીતેલી લડાઈને કેન્દ્ર સરકાર, હારમાં બદલવાની નીતિ ધરાવે છે. સરકારથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં સ્ટે લઈ લેવાયો. હજુ આ મામલો ખતમ નથી થયો. લોકસભા ચૂંટણીના અલગ અલગ તબક્કાઓમાં ઓપીએસનો મુદ્દો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અઢી મહિના બાદ આ કેસમાં જવાબ ફાઇલ થશે. CAPFમાં જૂની પેન્શન યોજના લાગૂ કરવાની લડાઈ શરૂ રહેશે. લોકસભા ચૂંટણીમાં 4 જૂનના પરિણામો બાદ ઓપીએસનું આંદોલન ઝડપથી આગળ વધશે. ઓપીએસ માટે સંઘર્ષ કરી રહેલ કેન્દ્રીય કર્મચારી સંગઠનોએ પણ CAPFમાં જૂની પેન્શન યોજના લાગૂ કરવા પોતાનું સમર્થન આપ્યું છે.

‘કેન્દ્રીય દળ’, ‘સંઘના સશસ્ત્ર દળ’ છે….

ત્યારે સરકારનું માનવું હતું કે દેશમાં સોનું, નેવી અને વાયુ સેના જ ‘સશસ્ત્ર દળ’ છે. બીએસએફ એક્ટ 1968માં પણ કહેવાયું છે કે, આ દળની રચના ‘ભારત સંઘના સશસ્ત્ર દળ’ તરીકે થઈ છે. આ રીતે CAPFના બાકી દળોની રચના પણ ભારત સંઘના સશસ્ત્ર દળો તરીકે થઈ છે. કોર્ટે માન્યું કે, CAPF પણ ભારતના સશસ્ત્ર દળમાં સામેલ છે. જેને લઈને તેના પર એનપીએસ લાગૂ નથી થતું. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા 6 ઓગસ્ટ 2004ના રોજ જાહેર કરાયેલ પત્રમાં એલાન કરાયું છે કે, ગૃહ મંત્રાલયના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ કેન્દ્રીય દળ, ‘સંઘના સશસ્ત્ર દળ’ છે.

દળોમાં કોર્ટ માર્શલની પણ જોગવાઈ

CAPFના જવાનો અને અધિકારીઓનું કહેવું છે કે, કેન્દ્રીય અર્ધસૈનિક દળોમાં તમામ લશ્કરી કાયદાઓ લાગુ પડે છે. સરકાર ખુદ માની ચૂકી છે કે આ દળ તો ભારત સંઘનું સશસ્ત્ર દળ છે. તેમને એલાઉન્સ પણ સશસ્ત્ર દળોની જેમ મળે છે. આ દળોમાં કોર્ટ માર્શલની પણ જોગવાઈ છે. આ મામલે સરકાર બેવડી નીતિ અપનાવી રહી છે. જો તેમને સિવિલિયન માને છે તો આર્મીની જેમ બાકીની જોગવાઈ શું છે. ફોર્સના નિયંત્રણનો આધાર પણ સશસ્ત્ર દળ છે. જે સર્વિસ રૂલ્સ છે, તે પણ સૈન્ય દળોના આધારે બને છે. હવે તેમને સિવિલિયન ફોર્સ માનવી રહ્યા છે તો તેવામાં આ દળ પોતાની સર્વિસનો અમલ કેવી રીતે કરશે. આ દળોને શપથ અપાવવામાં આવ્યા હતા કે તેમને જળ, થલ અને વાયુમાં જ્યાં પણ મોકલવામાં આવશે, ત્યાં કામ કરશે. સિવિલ વિભાગના કર્મી તો એવા શપથ નથી લેતા.

Filed under Gujarat

Share this story

Latest News

View all
All latest news

Explore Districts

News from every corner of Gujarat.