NEET UG 2026ની પુનઃ પરીક્ષા પહેલાં Telegram પર લગાવવામાં આવેલા કામચલાઉ પ્રતિબંધને લઈને કેન્દ્ર સરકારે દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો છે. પ્લેટફોર્મ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીના જવાબમાં સરકારે એફિડેવિટ દાખલ કરીને જણાવ્યું કે Telegram હવે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટેનું સૌથી મોટું માધ્યમ બની રહ્યું છે અને કેટલાક મામલાઓમાં તે ‘નવું ડાર્ક વેબ’ બની ગયું છે.
સરકારનું કહેવું છે કે NEET UG પેપર લીક કૌભાંડમાં Telegramનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે પરીક્ષાની વિશ્વસનીયતા પર ગંભીર અસર પડી હતી અને અંતે પરીક્ષા રદ કરવાની ફરજ પડી હતી.
‘ટેલિગ્રામ નવું ડાર્ક વેબ બની રહ્યું છે’
દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં દાખલ કરાયેલા એફિડેવિટમાં સરકારે જણાવ્યું કે Telegram પર એવી ચેનલો અને નેટવર્ક્સ કાર્યરત છે, જે ડીપ વેબ અને ડાર્ક વેબ સાથે જોડાયેલા હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે.
સરકારના જણાવ્યા મુજબ ગુનેગારો, સાયબર ઠગો અને અન્ય ગેરકાયદેસર તત્વો Telegramનો ઉપયોગ સંચાર, ડેટા શેરિંગ અને ગેરકાયદેસર વ્યવહારો માટે કરી રહ્યા છે. કેટલીક ચેનલો ડીપ વેબ લિંક્સ મારફતે કાર્ય કરતી હોવાને કારણે તેમને ટ્રેક કરવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે.
NEET UG 2026 પેપર લીકમાં Telegramનો ઉપયોગ થયો હોવાનો દાવો
સરકારે એફિડેવિટમાં દાવો કર્યો છે કે NEET UG 2026ના પેપર લીકમાં Telegramનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું હતું કે પરીક્ષા પહેલાં જ પ્રશ્નપત્રો અને સંબંધિત સામગ્રી Telegram ચેનલો મારફતે વહેંચવામાં આવી રહી હતી.
સરકારના મતે 21 જૂને યોજાનારી પુનઃ પરીક્ષા નિષ્પક્ષ અને સુરક્ષિત રીતે યોજાય તે માટે Telegram પર તાત્કાલિક નિયંત્રણ જરૂરી બન્યું હતું.
‘NEET Mafia’ ચેનલનું ઉદાહરણ આપ્યું
એફિડેવિટમાં સરકારે ‘NEET Mafia’ નામની Telegram ચેનલનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ ચેનલના 18 હજારથી વધુ સબસ્ક્રાઇબર્સ હતા અને તેમાં પરીક્ષા સંબંધિત ગેરકાયદેસર માહિતી, પેપર લીકના દાવા, એડવાન્સ બુકિંગ અને પેમેન્ટ મિકેનિઝમ અંગે ચર્ચાઓ થતી હતી.
તપાસ એજન્સીઓનું માનવું છે કે આવી ચેનલો પરીક્ષા પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરે છે.
Telegramનું ટેક્નિકલ માળખું તપાસમાં પડકારરૂપ
સરકારે કોર્ટને જણાવ્યું કે Telegramનું ક્લાઉડ આધારિત ટેક્નિકલ આર્કિટેક્ચર તેને અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સથી અલગ બનાવે છે.
એફિડેવિટ મુજબ જો કોઈ એક ચેનલ અથવા બોટ બંધ કરવામાં આવે તો તરત જ નવા નામે બીજી ચેનલ અથવા બોટ શરૂ કરી શકાય છે. વધુમાં લાખો લોકોને એકસાથે કન્ટેન્ટ પહોંચાડવાની તેની ક્ષમતા ગેરકાયદેસર નેટવર્ક્સ માટે તેને વધુ અસરકારક બનાવે છે.
ઓળખ છુપાવી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ કરવાની સરળતા
સરકારે વધુમાં દલીલ કરી કે Telegramમાં યુઝરનેમ અને બોટ આધારિત સિસ્ટમ હોવાને કારણે ઘણા કિસ્સાઓમાં વપરાશકર્તાની વાસ્તવિક ઓળખ શોધવી મુશ્કેલ બની જાય છે.
આ સુવિધાનો ઉપયોગ કરીને કેટલાક લોકો પોતાની ઓળખ છુપાવીને સાયબર ફ્રોડ, ગેરકાયદેસર વેપાર અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓ ચલાવતા હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે.
ડ્રગ્સ, સાયબર ક્રાઇમ અને આતંકવાદી પ્રચારના પણ આરોપ
સરકારના એફિડેવિટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે Telegramનો ઉપયોગ અગાઉ ડ્રગ્સ ટ્રાફિકિંગ, ચાઈલ્ડ એક્સપ્લોઇટેશન, સાયબર સ્કેમ, ઓનલાઈન ફ્રોડ અને આતંકવાદી પ્રચાર માટે પણ થતો રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત પાઇરેટેડ ફિલ્મો, વેબ સિરીઝ અને અન્ય કૉપિરાઇટેડ સામગ્રીના ગેરકાયદેસર વિતરણ માટે પણ Telegram મહત્વનું માધ્યમ બની ગયું હોવાનું સરકારે જણાવ્યું છે.
હાઇકોર્ટે ચુકાદો અનામત રાખ્યો
આ મામલે ગુરુવારે દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. Telegram તરફથી સરકારના નિર્ણયનો વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે કેન્દ્ર સરકારે પ્રતિબંધને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, પરીક્ષા સુરક્ષા અને સાયબર ક્રાઇમ નિયંત્રણ માટે જરૂરી ગણાવ્યો હતો.
બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ દિલ્હી હાઇકોર્ટે પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો છે. હવે સૌની નજર કોર્ટના અંતિમ નિર્ણય પર ટકેલી છે.
પરીક્ષા સુરક્ષા સામે ડિજિટલ સ્વતંત્રતાનો પ્રશ્ન
આ સમગ્ર વિવાદે એક મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાને જન્મ આપ્યો છે. એક તરફ સરકાર પરીક્ષા સુરક્ષા, સાયબર ગુનાઓ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો મુદ્દો ઉઠાવી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ ડિજિટલ સ્વતંત્રતા અને પ્લેટફોર્મ જવાબદારી અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે.
દિલ્હી હાઇકોર્ટનો આવનારો ચુકાદો માત્ર Telegram માટે જ નહીં પરંતુ ભારતના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ નિયમન માટે પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
