દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ શનિવાર, 1 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ મહિલાઓ માટેની મહત્ત્વાકાંક્ષી **‘દિલ્હી લક્ષ્મી યોજના’**નું ઑનલાઇન રજિસ્ટ્રેશન પોર્ટલ શરૂ કર્યું છે. આ યોજના અંતર્ગત દિલ્હીના આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોની પાત્ર મહિલાઓને દર મહિને ₹2,500ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવશે. પાત્ર મહિલાઓ હવે યોજનાના સત્તાવાર પોર્ટલ પર ઑનલાઇન અરજી કરી શકશે.
દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન ભારતીય જનતા પાર્ટીએ મહિલાઓને દર મહિને ₹2,500 આપવાનું વચન પોતાના સંકલ્પપત્રમાં આપ્યું હતું. રેખા ગુપ્તાની આગેવાનીવાળી સરકારે ‘મહિલા સમૃદ્ધિ યોજના’નું નામ બદલીને ‘દિલ્હી લક્ષ્મી યોજના’ રાખ્યું હતું. દિલ્હી કેબિનેટે 28 જુલાઈ 2026ના રોજ યોજનાને મંજૂરી આપી હતી અને ત્યારબાદ 1 ઓગસ્ટથી રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે.
દિલ્હી લક્ષ્મી યોજના માટે ₹5,110 કરોડનું બજેટ
દિલ્હી સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે દિલ્હી લક્ષ્મી યોજના હેઠળ ₹5,110 કરોડનું બજેટ ફાળવ્યું છે. સરકારના અંદાજ મુજબ રાજધાનીની 17 લાખથી વધુ પાત્ર મહિલાઓને આ યોજનાનો લાભ મળી શકે છે.
યોજનાનો હેતુ મહિલાઓને માત્ર દર મહિને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવાનો નથી, પરંતુ તેમની નાણાકીય સ્વતંત્રતા વધારવી, નિયમિત બચતની ટેવ વિકસાવવી અને ડિજિટલ પેમેન્ટના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ છે.
#WATCH | Delhi Chief Minister Rekha Gupta launches the portal for Delhi Laxmi Yojana. pic.twitter.com/GPBDMwrwA8
— ANI (@ANI) August 1, 2026
રક્ષાબંધન પર પ્રથમ હપ્તો આપવાની તૈયારી
દિલ્હી સરકાર રક્ષાબંધનના અવસરે 28 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ યોજનાનો પ્રથમ હપ્તો પાત્ર લાભાર્થી મહિલાઓને આપવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. અરજીની ચકાસણી અને પાત્રતા નક્કી થયા બાદ લાભાર્થીઓને ચુકવણી કરવામાં આવશે.
દિલ્હી લક્ષ્મી યોજના માટે કોણ અરજી કરી શકશે?
દિલ્હી સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી પ્રાથમિક પાત્રતા પ્રમાણે અરજદાર મહિલા દિલ્હીની રહેવાસી હોવી જરૂરી છે. તેની ઉંમર 21 વર્ષથી ઓછી અને 60 વર્ષથી વધુ ન હોવી જોઈએ.
અરજદાર મહિલાના પરિવારની કુલ વાર્ષિક આવક ₹2.50 લાખ સુધીની હોવી જરૂરી છે. ત્રણથી વધુ બાળકો ધરાવતી મહિલાઓને યોજનાનો લાભ નહીં મળે. આવકવેરો ચૂકવતી મહિલાઓ અથવા આવકવેરાદાતા પરિવારની મહિલાઓને પણ આ યોજનામાંથી બહાર રાખવામાં આવી શકે છે.
સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા બાકાત માપદંડોમાં પહેલેથી સરકારી પેન્શન અથવા અન્ય સમાન આર્થિક સહાય મેળવતી મહિલાઓ, સરકારી કર્મચારીઓ અને પરિવારના નામે ચાર પૈડાનું વાહન ધરાવતા અરજદારોનો પણ સમાવેશ થતો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
— Rekha Gupta (@gupta_rekha) August 1, 2026
પાત્રતાની મુખ્ય શરતો
- અરજદાર મહિલા દિલ્હીની સ્થાયી અથવા નિર્ધારિત સમયગાળાની રહેવાસી હોવી જોઈએ.
- મહિલાની ઉંમર 21થી 60 વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ.
- પરિવારની વાર્ષિક આવક ₹2.50 લાખથી વધુ ન હોવી જોઈએ.
- મહિલાને ત્રણથી વધુ બાળકો ન હોવા જોઈએ.
- અરજદાર અથવા તેનો પરિવાર આવકવેરાદાતા ન હોવો જોઈએ.
- સરકારી નોકરી, સરકારી પેન્શન અથવા અન્ય સમાન યોજનાનો લાભ મેળવનાર મહિલાઓને લાભ નહીં મળે.
- અરજી સાથે આધાર કાર્ડ, રહેઠાણ અને આવક સહિતના જરૂરી પુરાવા રજૂ કરવાના રહેશે.
દર મહિને ₹2,500 કેવી રીતે મળશે?
દિલ્હી લક્ષ્મી યોજના હેઠળ મહિલાઓને ₹2,500ની આખી રકમ સીધી રોકડ સ્વરૂપે ઉપાડવા માટે આપવાને બદલે ડિજિટલ ખર્ચ અને લાંબા ગાળાની બચતને જોડતું મોડેલ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
પહેલો વિકલ્પ: ₹1,000 ડિજિટલ વૉલેટમાં અને ₹1,500 બચત ખાતામાં
આ વિકલ્પ પસંદ કરનાર મહિલાને દર મહિને ₹1,000 સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી એટલે કે CBDC અથવા ડિજિટલ રૂપી વૉલેટમાં આપવામાં આવશે. તેનો ઉપયોગ રોજિંદી જરૂરિયાત માટે મંજૂર વસ્તુઓ અને સેવાઓની ખરીદીમાં કરી શકાશે.
બાકીના ₹1,500 રિકરિંગ ડિપોઝિટ એટલે કે RD અથવા ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ એટલે કે FDમાં જમા કરવામાં આવશે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ મહિલાને વર્તમાન ઘરખર્ચ માટે મદદ કરવાની સાથે ભવિષ્ય માટે નિયમિત બચત ઊભી કરવાનો છે.
CBDC વૉલેટમાં આવેલી રકમનો દારૂ, ઑનલાઇન ગેમિંગ અથવા સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધિત કરવામાં આવેલી કેટલીક વસ્તુઓ અને સેવાઓ માટે ઉપયોગ ન થઈ શકે તેવી ‘નેગેટિવ લિસ્ટ’ વ્યવસ્થા પણ લાગુ કરવામાં આવી શકે છે.
બીજો વિકલ્પ: સંપૂર્ણ ₹2,500 RD અથવા FDમાં જમા
જે મહિલાઓ તાત્કાલિક ખર્ચને બદલે લાંબા ગાળાની બચતને પ્રાથમિકતા આપવા માંગે છે, તેઓ દર મહિને મળતી સંપૂર્ણ ₹2,500ની સહાય RD અથવા FD ખાતામાં જમા કરાવવાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે.
આ વિકલ્પથી લાભાર્થી મહિલાના નામે ભવિષ્ય માટે મોટું બચત ભંડોળ તૈયાર થઈ શકશે. જમા રકમ પર લાગુ નિયમો અનુસાર વ્યાજ પણ મળી શકે છે.
મહિલાઓમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ અને બચતને પ્રોત્સાહન
દિલ્હી સરકાર આ યોજના દ્વારા મહિલાઓને માત્ર સરકારી સહાય પર આધારિત રાખવાને બદલે તેમને નાણાકીય આયોજન સાથે જોડવા માગે છે. CBDC વૉલેટના ઉપયોગથી ડિજિટલ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન મળશે, જ્યારે RD અથવા FD દ્વારા નિયમિત બચત ઊભી થશે.
સરકારનું માનવું છે કે માસિક સહાયનો એક ભાગ લાંબા ગાળા માટે સુરક્ષિત રાખવાથી મહિલાઓને શિક્ષણ, આરોગ્ય, લગ્ન, ઘરેલુ જરૂરિયાત અથવા અન્ય આકસ્મિક ખર્ચ સમયે આર્થિક સુરક્ષા મળી શકશે.
ઑનલાઇન અરજી કેવી રીતે કરવી?
દિલ્હી લક્ષ્મી યોજનાનો લાભ લેવા ઇચ્છતી મહિલાઓએ સત્તાવાર પોર્ટલ પર જઈને રજિસ્ટ્રેશન કરવાનું રહેશે. અરજી દરમિયાન મોબાઇલ નંબર, આધાર સંબંધિત વિગતો, રહેઠાણનો પુરાવો, પરિવારની આવક અને બેંક અથવા ડિજિટલ વૉલેટ સંબંધિત માહિતી ભરવાની રહેશે.
અરજી સબમિટ કર્યા બાદ સરકાર દ્વારા દસ્તાવેજો અને પાત્રતાની ચકાસણી કરવામાં આવશે. ચકાસણીમાં યોગ્ય જણાયેલી મહિલાઓને યોજનાના લાભાર્થી તરીકે સામેલ કરવામાં આવશે.
કયા દસ્તાવેજોની જરૂર પડી શકે?
- આધાર કાર્ડ
- દિલ્હીના રહેઠાણનો પુરાવો
- જન્મતારીખ અથવા ઉંમરનો પુરાવો
- પરિવારની આવકનું પ્રમાણપત્ર
- રેશનકાર્ડ અથવા પરિવારની વિગતો
- આધાર સાથે જોડાયેલો મોબાઇલ નંબર
- પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટોગ્રાફ
- બેંક ખાતાની વિગતો
- CBDC વૉલેટ સંબંધિત માહિતી
- સ્વઘોષણાપત્ર અથવા અન્ય જરૂરી પ્રમાણપત્ર
સરકાર દ્વારા અરજી દરમિયાન માગવામાં આવતા દસ્તાવેજોની અંતિમ યાદી અને નિયમો સત્તાવાર પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ સૂચનાઓ મુજબ માન્ય રહેશે.
દિલ્હી સરકારની મોટી મહિલા કલ્યાણ યોજના
દિલ્હી લક્ષ્મી યોજનાને રેખા ગુપ્તા સરકારની સૌથી મોટી મહિલા કલ્યાણ યોજનાઓ પૈકીની એક માનવામાં આવી રહી છે. સરકારનો દાવો છે કે આ યોજના મહિલાઓની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત કરવાની સાથે ઘરના નાણાકીય નિર્ણયો લેવામાં તેમની ભાગીદારી પણ વધારશે.
₹5,110 કરોડના બજેટ અને 17 લાખથી વધુ સંભવિત લાભાર્થીઓ સાથે આ યોજના દિલ્હીમાં મહિલા સશક્તિકરણ અને ડિજિટલ નાણાકીય સમાવેશની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
