ગુજરાતના MSME ક્ષેત્રના સર્વાંગી વિકાસ માટે રાજ્ય સરકારે ટેક્નોલોજી અને ડેટા આધારિત નવી પહેલ હાથ ધરી છે. કેન્દ્ર સરકારની ‘Raising and Accelerating MSME Performance’ (RAMP) યોજના હેઠળ ગુજરાત સરકારના MSME કમિશનરેટ દ્વારા રાજ્યના મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા MSME એકમોનું GIS આધારિત જિયો-ટેગિંગ કરવામાં આવશે. આ ડેટાને ‘PM Gati Shakti’ પોર્ટલ સાથે સંકલિત કરીને ઔદ્યોગિક માળખાકીય સુવિધાઓના આયોજન અને સરકારી નીતિઓને વધુ અસરકારક બનાવવાનો હેતુ છે.
આ પહેલ દ્વારા રાજ્યના MSME એકમો ક્યાં સ્થિત છે, તેમની આસપાસ કઈ માળખાકીય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે અને કયા વિસ્તારોમાં રોડ, વીજળી, લોજિસ્ટિક્સ સહિતની સુવિધાઓ વધારવાની જરૂર છે તેની વધુ ચોક્કસ માહિતી મેળવી શકાશે. આ ડેટાનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં ઔદ્યોગિક વિકાસ માટેની નીતિઓ અને યોજનાઓ ઘડવામાં થઈ શકશે.
RAMP યોજના હેઠળ ગુજરાતમાં શરૂ થઈ નવી પહેલ
કેન્દ્ર સરકારની RAMP યોજના હેઠળ શરૂ કરવામાં આવેલી આ પહેલ ગુજરાતના MSME ક્ષેત્રને વધુ સક્ષમ બનાવવા અને ડેટા આધારિત ઔદ્યોગિક આયોજનને પ્રોત્સાહન આપવા પર કેન્દ્રિત છે.
MSME કમિશનરેટ દ્વારા GIS ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ઉત્પાદન ક્ષેત્રના એકમોની ભૌગોલિક માહિતી એકત્ર કરવામાં આવશે. આ માહિતીના આધારે એક સુવ્યવસ્થિત ડિજિટલ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો હેતુ છે.
GIS એટલે Geographic Information System, જેના માધ્યમથી કોઈ એકમના ભૌગોલિક સ્થાનને ડિજિટલ નકશા પર ચોક્કસ રીતે દર્શાવી શકાય છે. MSME એકમોની આ પ્રકારની માહિતી સરકારને વિસ્તાર પ્રમાણે ઉદ્યોગોની જરૂરિયાત સમજવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
‘ઉદ્યોગ પોર્ટલ’ પર નોંધાયેલા MSME એકમોનું થશે જિયો-ટેગિંગ
પહેલના ભાગરૂપે ‘ઉદ્યોગ પોર્ટલ’ પર નોંધાયેલા ઉત્પાદન ક્ષેત્રના MSME એકમોનું ભૌગોલિક મેપિંગ કરવામાં આવશે. દરેક એકમના સ્થાન સાથે સંબંધિત જરૂરી માહિતી એકત્ર કરીને કેન્દ્રીય ડેટાબેઝ તૈયાર કરવામાં આવશે.
જિયો-ટેગિંગના કારણે રાજ્યના કયા વિસ્તારમાં કેટલા ઉત્પાદન એકમો કાર્યરત છે અને તેમની આસપાસ ઉપલબ્ધ ઔદ્યોગિક સુવિધાઓની સ્થિતિ શું છે તેનો વધુ સ્પષ્ટ અંદાજ મેળવી શકાશે. આ માહિતીનો ઉપયોગ નવા ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટર, કનેક્ટિવિટી અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓની જરૂરિયાત ઓળખવા માટે પણ થઈ શકે છે.
GIPLને સોંપાઈ જિયો-ટેગિંગની કામગીરી
આ કામગીરીના અમલીકરણની જવાબદારી ‘ગુજરાત ઈન્ફો પેટ્રો લિમિટેડ’ (GIPL)ને સોંપવામાં આવી છે. GIPLના અધિકૃત પ્રતિનિધિઓ MSME એકમોની રૂબરૂ મુલાકાત લઈને જરૂરી માહિતી એકત્ર કરશે.
આ પ્રક્રિયાનો મુખ્ય હેતુ MSME એકમો સંબંધિત ભૌગોલિક અને અન્ય જરૂરી વિગતોની ચોકસાઈ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સ્થળ પર માહિતીની ચકાસણી થયા બાદ તેને ડિજિટલ સિસ્ટમમાં સામેલ કરવામાં આવશે. આ રીતે તૈયાર થનારો ડેટાબેઝ ભવિષ્યના ઔદ્યોગિક આયોજન અને નિર્ણય પ્રક્રિયા માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
PM Gati Shakti Portal સાથે થશે ડેટાનું સંકલન
આ પ્રોજેક્ટનું મહત્ત્વનું પાસું PM Gati Shakti પોર્ટલ સાથેનું સંકલન છે. MSME એકમોના GIS આધારિત ડેટાને આ રાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મ સાથે જોડવાથી રાજ્યના ઔદ્યોગિક આયોજનને મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્ક સાથે સંકલિત કરવામાં મદદ મળશે.
PM Gati Shaktiનો ઉદ્દેશ રોડ, રેલવે, બંદર, એરપોર્ટ, લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓના આયોજનમાં વિવિધ વિભાગો વચ્ચે વધુ સારો સમન્વય સ્થાપિત કરવાનો છે.
MSME એકમોની ભૌગોલિક માહિતી આ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાવાથી ઉદ્યોગો અને જરૂરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વચ્ચેની ખામીઓ ઓળખવામાં સરળતા થઈ શકે છે.
રસ્તા, વીજળી અને લોજિસ્ટિક્સના આયોજનમાં મળશે મદદ
MSME એકમોનું ચોક્કસ ભૌગોલિક સ્થાન ઉપલબ્ધ થવાથી ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની વાસ્તવિક જરૂરિયાતો ઓળખવામાં મદદ મળશે. કોઈ વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં ઉત્પાદન એકમો હોય પરંતુ પૂરતી રોડ કનેક્ટિવિટી, વીજળી કે લોજિસ્ટિક્સની સુવિધા ન હોય તો ડેટાના આધારે આવી જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપી શકાશે.
આ ઉપરાંત નવા ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટર અને સપ્લાય ચેઇન માટે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓનું આયોજન પણ વધુ અસરકારક રીતે થઈ શકશે.
આ પ્રકારના ડેટા આધારિત આયોજનથી સરકાર પાસે માત્ર જિલ્લાવાર નહીં પરંતુ ચોક્કસ વિસ્તાર પ્રમાણે ઉદ્યોગોની સ્થિતિનું ચિત્ર ઉપલબ્ધ થશે.
MSME માટે લક્ષિત નીતિઓ બનાવવામાં થશે મદદ
GIS મેપિંગથી મળનારી માહિતીનો એક મોટો ફાયદો નીતિ નિર્માણમાં થઈ શકે છે. અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં કાર્યરત MSMEની જરૂરિયાતો અલગ હોઈ શકે છે. સચોટ ડેટા ઉપલબ્ધ હોવાથી વિસ્તાર અને ઉદ્યોગ પ્રમાણે લક્ષિત નીતિઓ તથા યોજનાઓ તૈયાર કરવામાં મદદ મળશે.
સરકારી સહાય, ઔદ્યોગિક પ્રોત્સાહન, સબસિડી અને વિવિધ સુવિધાઓનું આયોજન પણ જરૂરિયાત આધારિત બનાવવામાં આ માહિતી ઉપયોગી બની શકે છે.
ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે જરૂરી કનેક્ટિવિટી અને અન્ય સુવિધાઓમાં રહેલી ખામીઓ ઓળખવામાં GIS મેપિંગ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
ડેટા આધારિત નિર્ણય પ્રક્રિયાને મળશે વેગ
રાજ્ય સરકારની આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ MSME ક્ષેત્ર માટે ડેટા આધારિત નિર્ણય પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત કરવાનો છે. એક જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર MSME એકમોની ચોક્કસ માહિતી ઉપલબ્ધ થવાથી વિવિધ સરકારી વિભાગો વચ્ચેના સંકલનમાં પણ મદદ મળી શકે છે.
ડેટા આધારિત વ્યવસ્થાથી યોજનાઓની પ્રાથમિકતા નક્કી કરવી, માળખાકીય સુવિધાઓની જરૂરિયાત ઓળખવી અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોના ભવિષ્યના વિકાસનું આયોજન કરવું વધુ સરળ બની શકે છે.
ગુજરાતના મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને મળી શકે નવી ગતિ
ગુજરાત દેશના અગ્રણી ઔદ્યોગિક રાજ્યોમાં સામેલ છે અને રાજ્યના ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં MSMEની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. આવી સ્થિતિમાં MSME એકમોના ભૌગોલિક મેપિંગથી રાજ્યને પોતાના ઔદ્યોગિક નેટવર્ક અંગે વધુ ચોક્કસ અને ઉપયોગી ડેટા મળી શકશે.
GIS મેપિંગ અને PM Gati Shakti પોર્ટલના સંકલનથી ઉદ્યોગો, લોજિસ્ટિક્સ અને માળખાકીય સુવિધાઓ વચ્ચે વધુ અસરકારક આયોજન કરવાની તક ઊભી થશે.
આત્મનિર્ભર ભારતના લક્ષ્ય સાથે જોડાશે MSME વિકાસ
MSME ક્ષેત્ર દેશના ઉત્પાદન, સપ્લાય ચેઇન, નિકાસ અને રોજગારીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી રાજ્યના MSME ક્ષેત્રને ટેક્નોલોજી અને ડેટા આધારિત વ્યવસ્થા સાથે જોડવાની આ પહેલને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ના વ્યાપક લક્ષ્ય સાથે પણ જોડવામાં આવી રહી છે.
પ્રોજેક્ટની સફળતા માટે MSME એકમો અને ઉદ્યોગ સંગઠનોનો સહકાર મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જિયો-ટેગિંગથી મળતી માહિતીનો અસરકારક ઉપયોગ કરવામાં આવે તો રાજ્યમાં ઔદ્યોગિક માળખાકીય સુવિધાઓનું આયોજન વધુ લક્ષિત બનાવી શકાય છે અને ગુજરાતના MSME તથા મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રના વિકાસને નવી ગતિ મળી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
