ભારતીય મૂળના ઝોહરાન મમદાની ન્યૂયોર્ક સિટીના ઇતિહાસમાં એક નવી અધ્યાય રચતા શહેરના પ્રથમ મુસ્લિમ મેયર બની ગયા છે. ગુરુવારે તેમણે કુરાન પર હાથ રાખીને પદ અને ગોપનીયતાના શપથ લીધા, જે ન્યૂયોર્ક સિટીની લાંબી પરંપરાથી અલગ અને પ્રતીકાત્મક ક્ષણ રહી. અત્યાર સુધી શહેરના મોટા ભાગના મેયરો બાઈબલ પર હાથ રાખીને શપથ લેતા આવ્યા છે, જોકે અમેરિકન બંધારણ મુજબ શપથ માટે કોઈ પણ ધાર્મિક ગ્રંથનો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત નથી. માત્ર 34 વર્ષીય ડેમોક્રેટ નેતા મમદાની ન્યૂયોર્ક સિટીના પ્રથમ મુસ્લિમ, પ્રથમ દક્ષિણ એશિયન અને પ્રથમ આફ્રિકામાં જન્મેલા મેયર તરીકે ઓળખાશે. તેમના શપથ ગ્રહણ સમારોહ માટે ડેમોક્રેટિક ટીમ દ્વારા બે અલગ-અલગ સ્થળોએ કાર્યક્રમો યોજવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી.
મમદાનીનો પ્રથમ શપથ ગ્રહણ સમારોહ ન્યૂયોર્ક સિટી હોલની નીચે આવેલા એક બંધ પડેલા સબવે સ્ટેશનમાં યોજાયો, જે ખાનગી હતો અને જેમાં માત્ર તેમના પરિવારજનો હાજર રહ્યા. આ સ્થળની પસંદગી પણ પ્રતીકાત્મક માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે તે શહેરના કામકાજ અને સામાન્ય જનજીવન સાથે જોડાયેલું છે. આ સમારોહ દરમિયાન મમદાનીએ બે કુરાન પર હાથ રાખીને શપથ લીધા—એક તેમના દાદાનું અને બીજું ખિસ્સામાં રાખવામાં આવતું નાનું (પોકેટ સાઈઝ) કુરાન. કહેવાય છે કે આ પોકેટ સાઈઝ કુરાન 18મી સદીના અંત અથવા 19મી સદીની શરૂઆતનું છે અને તે ન્યૂયોર્ક પબ્લિક લાઇબ્રેરીના શોમ્બર્ગ સેન્ટર ફોર રિસર્ચ ઇન બ્લેક કલ્ચરના સંગ્રહનો ભાગ છે. ત્યારબાદ બપોરે એક વિશાળ જાહેર શપથ ગ્રહણ સમારોહ યોજાયો, જેમાં મોટી સંખ્યામાં સમર્થકો હાજર રહ્યા. આ બીજા સમારોહમાં મમદાનીએ તેમના દાદા અને દાદી બંનેના કુરાન પર હાથ રાખીને શપથ લીધા. શપથ માટે કુરાનની પસંદગી મમદાનીની પત્ની રમા દુવાજીએ કરી હતી. વિદ્વાનોના મતે, આ પસંદગી ન્યૂયોર્ક શહેરની મોટી અને લાંબા સમયથી વસતી મુસ્લિમ સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
IT’S OFFICIAL! ZOHRAN MAMDANI IS THE MAYOR OF NYC!!!! pic.twitter.com/42S9MQog4W
— Kiki Ball-Change (@kikiballchange) January 1, 2026
શપથમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલું પોકેટ સાઈઝ કુરાન ખાસ ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે. તે અશ્વેત પ્યુર્ટો રિકન ઇતિહાસકાર આર્તુરુ શોમ્બર્ગના સંગ્રહનો ભાગ હતું. આ કુરાન કેવી રીતે મમદાની સુધી પહોંચ્યું તેની ચોક્કસ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ વિદ્વાનો માને છે કે તે અમેરિકા અને આફ્રિકામાં ઇસ્લામ અને અશ્વેત સંસ્કૃતિઓ વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધોને દર્શાવે છે.
કુરાનની રચના સાદી છે—ઘેરા લાલ રંગનું પૂઠું, તેના પર ફૂલોના નમૂનાઓ અને અંદર કાળા તથા લાલ શાહીમાં લખાણ. તેમાં તારીખ કે લેખકનું નામ ન હોવાથી, તેની ઉંમર લેખનશૈલી અને પૂઠાના આધારે નક્કી કરવામાં આવી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ કુરાન ઉસ્માની યુગ દરમિયાન, 18મી સદીના અંત અથવા 19મી સદીની શરૂઆતમાં તૈયાર થયું હતું, તે વિસ્તારમાં જે આજના સીરિયા, લેબનોન, ઇઝરાયેલ, પેલેસ્ટાઇન અને જોર્ડનનો ભાગ છે. ન્યૂયોર્ક પબ્લિક લાઇબ્રેરીની ક્યુરેટર હિબા આબિદ મુજબ, આ કુરાનની ન્યૂયોર્ક સુધીની યાત્રા મમદાનીના પોતાના બેકગ્રાઉન્ડ સાથે ખૂબ મેળ ખાય છે—મમદાની ભારતીય મૂળના છે, તેમનો જન્મ યુગાન્ડામાં થયો હતો અને તેમની પત્ની અમેરિકન-સીરિયન છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે 4 નવેમ્બર 2025ના રોજ મમદાનીએ ન્યૂયોર્ક સિટીની મેયર ચૂંટણી જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓ છેલ્લા સો વર્ષમાં ન્યૂયોર્કના સૌથી યુવા મેયર, પ્રથમ ભારતીય મૂળના અને પ્રથમ મુસ્લિમ મેયર બન્યા. તેઓ જાણીતા ફિલ્મ નિર્દેશિકા મીરા નાયર અને પ્રખ્યાત વિદ્વાન મહમૂદ મમદાનીના પુત્ર છે. ચૂંટણી જીત્યા બાદ તેમણે બ્રુકલિનના પેરામાઉન્ટ થિયેટરમાં સમર્થકોને સંબોધન કર્યું હતું, જેમાં તેમણે જવાહરલાલ નેહરુના 15 ઓગસ્ટ 1947ના ઐતિહાસિક ‘ટ્રિસ્ટ વિથ ડેસ્ટિની’ ભાષણનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. પોતાના ભાષણમાં તેમણે ઇમિગ્રેશન મુદ્દે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓની ટીકા કરતા કહ્યું હતું કે ન્યૂયોર્ક પ્રવાસીઓનું શહેર છે અને તેને પ્રવાસીઓએ જ બનાવ્યું અને આગળ પણ તેઓ જ ચલાવશે. ભાષણ બાદ મમદાની પોતાની પત્ની સાથે ‘ધૂમ મચા લે’ ગીત પર ઝૂમતા જોવા મળ્યા, જ્યારે તેમની માતા મીરા નાયરે મંચ પર આવીને તેમને ગળે લગાવ્યા. આ સમગ્ર ઘટના ન્યૂયોર્કની વૈવિધ્યસભર ઓળખ અને બદલાતા રાજકીય દૃશ્યનું શક્તિશાળી પ્રતિક બની ગઈ છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel