દેશભરમાં મતદાર યાદીને વધુ સચોટ અને પારદર્શક બનાવવા માટે ચૂંટણી પંચ દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલું સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અભિયાન હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે. અત્યાર સુધીમાં 59 કરોડથી વધુ મતદારોની માહિતીનું પુનઃ ચકાસણી કાર્ય પૂર્ણ થયું છે, જ્યારે બાકીના 39.73 કરોડ મતદારો સુધી પહોંચવા માટે બૂથ લેવલ ઓફિસરો (BLO) દ્વારા ઘરે-ઘરે સંપર્ક અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
આ અભિયાન બાદ મતદાર ફોટો ઓળખપત્ર (EPIC)માં અનેક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો જોવા મળશે. ખાસ કરીને વર્ષોથી ચાલતી આવતી જૂની, અસ્પષ્ટ અને ગેરહાજર તસવીરોને બદલે હવે તાજા અને રંગીન ફોટોગ્રાફ સાથે નવા મતદાર કાર્ડ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
30 કરોડથી વધુ જૂના અને અસ્પષ્ટ ફોટા બદલાયા
ચૂંટણી પંચના આંકડા મુજબ અગાઉના મતદાર ઓળખપત્રોમાં મોટી સંખ્યામાં ફોટોગ્રાફ ગેરહાજર હતા અથવા ખૂબ જ ઝાંખા અને જૂના હતા. ઘણા કિસ્સાઓમાં ફોટા 20થી 30 વર્ષ જૂના હોવાથી મતદારોની ઓળખ કરવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી.
SIR અભિયાન દરમિયાન 9.20 લાખથી વધુ BLO દ્વારા મોબાઇલ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મતદારોના નવા ફોટા લેવામાં આવ્યા અને તેને સીધા મતદાર ડેટાબેઝ સાથે જોડવામાં આવ્યા. પરિણામે લગભગ 30 કરોડ જેટલા ગેરહાજર, ઝાંખા અથવા જૂના ફોટાઓને અપડેટ કરવામાં આવ્યા છે.
હવે ‘00’ મકાન નંબર નહીં, નોંધાશે સંપૂર્ણ સરનામું
ચૂંટણી પંચ દ્વારા કરવામાં આવેલો એક મહત્વપૂર્ણ સુધારો એ છે કે હવે કોઈપણ મતદારના રેકોર્ડમાં મકાન નંબર તરીકે ‘00’ નોંધવામાં આવશે નહીં.
અગાઉ ઘણી જગ્યાએ સરનામાની જગ્યાએ માત્ર ‘00’ લખાયેલું જોવા મળતું હતું, જેના કારણે મતદારોની ચોક્કસ ઓળખ અને સરનામાની પુષ્ટિમાં મુશ્કેલી સર્જાતી હતી. હવે દરેક મતદાર માટે સંપૂર્ણ અને ચોક્કસ સરનામું નોંધવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.
એકથી વધુ જગ્યાએ નામ રાખવું ગણાશે ગુનો
SIR અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ મતદાર યાદીને ડુપ્લિકેટ અને નકલી નામોથી મુક્ત બનાવવાનો છે. ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે કોઈપણ વ્યક્તિ એકથી વધુ મતવિસ્તાર અથવા સરનામે પોતાનું નામ નોંધાવી શકશે નહીં.
મતદારોને પોતાની પસંદગીનું એક કાયમી સરનામું પસંદ કરવાની તક આપવામાં આવી હતી અને અન્ય તમામ જગ્યાઓ પરથી નામ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. જો હવે કોઈ વ્યક્તિનું નામ એકથી વધુ જગ્યાએ જોવા મળશે તો તેને કાયદાકીય રીતે ગંભીર ગુનો ગણવામાં આવશે.
ASDD શ્રેણી હેઠળ 2.6 લાખ ડુપ્લિકેટ મતદાર કાર્ડ રદ
ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીની સફાઈ માટે ASDD (Absent, Shifted, Duplicate, Deceased) નામની વિશેષ શ્રેણી તૈયાર કરી છે.
આ શ્રેણી હેઠળ એવા લોકોની ઓળખ કરવામાં આવે છે જે સ્થળાંતર કરી ચૂક્યા છે, લાંબા સમયથી ગેરહાજર છે, જેમની પાસે એકથી વધુ મતદાર કાર્ડ છે અથવા જેમનું અવસાન થઈ ચૂક્યું છે.
આ અભિયાનના પરિણામે અત્યાર સુધીમાં 2.6 લાખથી વધુ ડુપ્લિકેટ EPIC નંબર મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
અદ્યતન સોફ્ટવેરથી શોધાયા શંકાસ્પદ મતદારો
ચૂંટણી પંચે આ પ્રક્રિયામાં આધુનિક ટેક્નોલોજીનો પણ વ્યાપક ઉપયોગ કર્યો છે. ‘Photo Similar Elector’ અને ‘Demographically Similar Elector’ જેવા વિશેષ એનાલિટિક્સ ટૂલ્સ દ્વારા એકસરખા ફોટા અથવા સમાન વિગતો ધરાવતા રેકોર્ડ્સની ઓળખ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ટેક્નોલોજી દ્વારા નકલી અને ડુપ્લિકેટ મતદારોને ઝડપથી શોધી કાઢવામાં સફળતા મળી રહી છે.
મતદાન ટકાવારી વધુ સચોટ બનશે
ચૂંટણી નિષ્ણાતોના મતે મૃત, ગેરહાજર અને ડુપ્લિકેટ મતદારોના નામ દૂર થતાં હવે મતદાર યાદીમાં માત્ર સક્રિય અને વાસ્તવિક મતદારો જ રહેશે.
આનાથી આગામી લોકસભા, વિધાનસભા અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં મતદાનની ટકાવારી વધુ વાસ્તવિક અને સચોટ જોવા મળશે.
ઉમેદવારોને પણ થશે સીધો ફાયદો
નવી મતદાર યાદીથી ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારો અને રાજકીય પક્ષોને પણ લાભ થશે. તેમને હવે માત્ર વાસ્તવિક મતદારો સુધી પહોંચવાની તક મળશે અને પ્રચાર માટે વધુ ચોક્કસ ડેટા ઉપલબ્ધ થશે.
ચૂંટણી પંચનું માનવું છે કે આ અભિયાન દેશની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, વિશ્વસનીય અને ટેક્નોલોજી આધારિત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
