અમદાવાદ શહેર ક્રાઈમ બ્રાન્ચે નરોડા વિસ્તારમાં કાર્યવાહી કરીને કથિત એમ્બરગ્રીસના ગેરકાયદે વેચાણ સાથે સંકળાયેલા ત્રણ શખ્સોને ઝડપી પાડ્યા છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આરોપીઓ પાસેથી આશરે 1.051 કિલોગ્રામ એમ્બરગ્રીસનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે, જેની અંદાજિત કિંમત રૂ. 1.05 કરોડ જેટલી દર્શાવવામાં આવી છે.
એમ્બરગ્રીસ સામાન્ય રીતે ‘વ્હેલની ઉલ્ટી’ તરીકે ઓળખાય છે અને તે સ્પર્મ વ્હેલ સાથે સંકળાયેલો અત્યંત દુર્લભ પદાર્થ છે. ભારતમાં સ્પર્મ વ્હેલ સંરક્ષિત પ્રજાતિ હોવાથી એમ્બરગ્રીસના કબજા અને વેપાર સામે વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
નરોડા વિસ્તારમાં ક્રાઈમ બ્રાન્ચની કાર્યવાહી
મળતી માહિતી અનુસાર, અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચને બાતમી મળી હતી કે કેટલાક શખ્સો પ્રતિબંધિત વન્યજીવ સંબંધિત પદાર્થના વેચાણ માટે નરોડા પાટિયા નજીક આવવાના છે.
બાતમીના આધારે ક્રાઈમ બ્રાન્ચની ટીમે કાર્યવાહી કરીને ત્રણ શંકાસ્પદ શખ્સોને ઝડપી પાડ્યા હતા. તેમની પાસેથી મીણ જેવા દેખાવનો પદાર્થ મળી આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન આ પદાર્થ એમ્બરગ્રીસ હોવાનું સામે આવ્યું હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. પોલીસે કુલ 1.051 કિલોગ્રામ જથ્થો કબજે કરીને આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.
રૂ.1.05 કરોડનો જથ્થો જપ્ત
પોલીસ દ્વારા જપ્ત કરવામાં આવેલા એમ્બરગ્રીસની અંદાજિત કિંમત રૂ.1 કરોડ 5 લાખ 10 હજાર દર્શાવવામાં આવી છે. ઊંચી કિંમત અને દુર્લભ ઉપલબ્ધતાને કારણે એમ્બરગ્રીસના ગેરકાયદે વેપારના કિસ્સાઓ સમયાંતરે સામે આવતા હોય છે.
ક્રાઈમ બ્રાન્ચ હવે આ જથ્થો આરોપીઓ સુધી ક્યાંથી પહોંચ્યો, કોને વેચવાનો હતો અને તેની પાછળ અન્ય કોઈ વ્યક્તિ કે મોટું નેટવર્ક સક્રિય છે કે કેમ તેની તપાસ કરી રહી છે.
Operation Thunder-2026 હેઠળ કાર્યવાહી
આ કાર્યવાહી વન્યજીવો અને વન્યજીવ ઉત્પાદનોની ગેરકાયદે હેરફેર સામે ચલાવવામાં આવી રહેલા ‘Operation Thunder-2026’ અંતર્ગત કરવામાં આવી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
સ્પર્મ વ્હેલ ભારતમાં કાયદાકીય રીતે સંરક્ષિત પ્રજાતિ છે. તેથી તેની સાથે સંકળાયેલા પ્રતિબંધિત વન્યજીવ ઉત્પાદનોના ગેરકાયદે કબજા, ખરીદ-વેચાણ કે હેરફેરના મામલે Wildlife (Protection) Act હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ત્રણ આરોપીઓ ઝડપાયા
આ કેસમાં ક્રાઈમ બ્રાન્ચે ત્રણ શખ્સોની ધરપકડ કરીને તેમની પૂછપરછ શરૂ કરી છે. આપવામાં આવેલી વિગતો અનુસાર ઝડપાયેલા આરોપીઓની ઓળખ આ પ્રમાણે છે:
મહેશભાઈ લક્ષ્મણભાઈ રાઠોડ, કિરણ ઉર્ફે ભુરાભાઈ ભરવાડ અને કરણ દિનાનાથ ગોડ.
પ્રાથમિક તપાસમાં આરોપીઓ કથિત રીતે કમિશનના બદલામાં આ પદાર્થ માટે ખરીદદાર શોધી રહ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. જોકે સમગ્ર નેટવર્કમાં તેમની ચોક્કસ ભૂમિકા અને અન્ય વ્યક્તિઓની સંડોવણી અંગે તપાસ ચાલુ છે.
આરોપીઓના મોબાઈલ ફોનની તપાસ
તપાસ એજન્સીઓ માટે આરોપીઓના મોબાઈલ ફોન અને ડિજિટલ કોમ્યુનિકેશન પણ મહત્વપૂર્ણ પુરાવા બની શકે છે. પોલીસ આરોપીઓ કોના સંપર્કમાં હતા, સંભવિત ખરીદદાર કોણ હતો અને સોદો કેવી રીતે થવાનો હતો તે દિશામાં તપાસ કરી રહી છે.
આ સાથે આ જથ્થાનો સ્ત્રોત શોધવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. એમ્બરગ્રીસ ગુજરાતના દરિયાકાંઠેથી મળ્યું હતું કે અન્ય રાજ્યમાંથી લાવવામાં આવ્યું હતું તે સહિતના પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
શું છે એમ્બરગ્રીસ?
એમ્બરગ્રીસ સ્પર્મ વ્હેલના પાચનતંત્ર સાથે સંકળાયેલો દુર્લભ પદાર્થ છે. તે વ્હેલના શરીરમાંથી બહાર આવ્યા બાદ લાંબા સમય સુધી સમુદ્રમાં રહેતાં તેના રંગ, રચના અને સુગંધમાં ફેરફાર થાય છે.
તેને સામાન્ય બોલચાલમાં ‘વ્હેલની ઉલ્ટી’ કહેવામાં આવે છે, જોકે વૈજ્ઞાનિક રીતે તેની રચના અને શરીરમાંથી બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયા વધુ જટિલ છે.
ઐતિહાસિક રીતે એમ્બરગ્રીસનો ઉપયોગ ખાસ કરીને પરફ્યુમ ઉદ્યોગમાં સુગંધને લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખતા ફિક્સેટિવ તરીકે કરવામાં આવતો હતો. આધુનિક સમયમાં ઘણા પરફ્યુમ ઉત્પાદકો તેના બદલે કૃત્રિમ વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરે છે.
એમ્બરગ્રીસ આટલું કિંમતી કેમ?
એમ્બરગ્રીસ કુદરતી રીતે અત્યંત દુર્લભ હોવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની ઊંચી કિંમત જોવા મળે છે. તેની ગુણવત્તા, ઉંમર, રંગ અને સુગંધ સહિતના પરિબળોના આધારે તેનું મૂલ્ય બદલાઈ શકે છે.
જોકે ભારતમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ સંબંધિત કાયદાઓને કારણે તેના વેપાર પર કડક નિયંત્રણ છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની સંભવિત કિંમત હોવા છતાં ભારતમાં તેનો ગેરકાયદે વેપાર કાયદાકીય કાર્યવાહીનું કારણ બની શકે છે.
નેટવર્કના મૂળ સુધી પહોંચવા તપાસ
અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની કાર્યવાહી બાદ હવે તપાસનું મુખ્ય ધ્યાન જપ્ત કરાયેલા એમ્બરગ્રીસના મૂળ સ્ત્રોત અને સંભવિત ખરીદદારો સુધી પહોંચવા પર છે.
આરોપીઓ અન્ય રાજ્યોના વન્યજીવ તસ્કરી નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા છે કે કેમ, અગાઉ કોઈ સોદો કર્યો હતો કે નહીં અને અમદાવાદમાં આ પદાર્થ કોને પહોંચાડવાનો હતો તે સહિતના મુદ્દાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ આ સમગ્ર મામલામાં અન્ય લોકોની સંડોવણી અને જપ્ત કરાયેલા પદાર્થની સપ્લાય ચેઇન અંગે વધુ વિગતો સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
