આફ્રિકાના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશ નાઇજીરિયાએ તાજેતરમાં એવું પગલું ભર્યું છે જે દુનિયાના અગ્રણી દેશો પણ અત્યાર સુધી નહીં લઈ શક્યા હોય. નાઇજીરિયાએ પોતાના GDP (સાંઘ્યિક ઉત્પાદન મૂલ્ય)ની ગણતરી કરવાની પદ્ધતિ બદલતા જ એક જ રાતમાં તેનું GDP લગભગ 30 ટકા વધીને નોંધપાત્ર રીતે વધારો થયો છે. આ પરિવર્તનનો મુખ્ય કારણ છે કે નાઇજીરિયાએ GDP માપવાની પદ્ધતિમાં આધુનિક સેક્ટરો અને તાજેતરનાં આંકડાઓને આવરી લીધા છે.
હવે સુધી નાઇજીરિયા 2010ને આધાર વર્ષ તરીકે લઇને GDPની ગણતરી કરતું હતું, પરંતુ 2024માં સરકારે નવા આધારીત વર્ષ તરીકે 2019 પસંદ કરી એ મુજબ GDP પુનઃગણતરી કરી. પરિણામે, દેશનો 2024નો GDP 244 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે, જે વર્લ્ડ બેંક દ્વારા અંદાજિત 187.76 અબજ ડોલર કરતા ઘણો વધારે છે.
આ નવી પદ્ધતિમાં નાઇજીરિયાએ ડિજિટલ સેવાઓ, નવી ઉદ્યોગ સાખાઓ, પેન્શન ફંડ અને અનૌપચારિક શ્રમબજાર જેવા ઘટકોને પણ સામેલ કર્યા છે, જે અગાઉની પદ્ધતિમાં અવગણવામાં આવતા હતા. અર્થતંત્રના આ નવા ચહેરાને કારણે હવે નાઇજીરિયા આફ્રિકામાં દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત અને અલ્જેરિયા પછી ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની ગયું છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓ જણાવે છે કે દરેક વિકાસશીલ દેશે દર દાયકામાં એકવાર આ રીતે GDP માપવાની પદ્ધતિમાં સુધારો લાવવો આવશ્યક હોય છે, જેથી અર્થતંત્રના વાસ્તવિક માપદંડોને પ્રતિબિંબિત કરી શકાય. આ જ કારણે ભારત, ચીન અને બ્રાઝીલ જેવા દેશોએ પણ અગાઉ આ પ્રકારના બદલાવ લાવ્યા છે.
નાઇજીરિયાની આ ચાલથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આંકડાકીય પદ્ધતિમાં ફેરફાર અર્થવ્યવસ્થાની છબીમાં મોટો પરિવર્તન લાવી શકે છે.
