ગુજરાત સરકારે પ્રાથમિક શિક્ષણ સાથે સંકળાયેલા સાત દાયકાથી વધુ જૂના નિયમોના નામમાં મહત્વપૂર્ણ સુધારો કર્યો છે. ગુજરાત પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિનિયમ, 1947 હેઠળ અમલમાં રહેલા ‘Bombay Primary Education Rules, 1949’ના નામમાં રહેલા ‘બોમ્બે’ શબ્દને બદલી હવે ‘ગુજરાત’ કરવામાં આવ્યો છે. આ અંગે રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગે 8 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું હતું, જેનું પ્રકાશન 17 સપ્ટેમ્બર, 2026ના ગુજરાત સરકારના ગેઝેટમાં કરવામાં આવ્યું છે.
1949ના પ્રાથમિક શિક્ષણના નિયમોના નામમાં ફેરફાર
રાજ્ય સરકારના નિર્ણય બાદ પ્રાથમિક શિક્ષણને લગતા વર્ષ 1949થી અમલમાં રહેલા નિયમોના નામમાં હવે ‘Bombay’ના બદલે ‘ગુજરાત’નો સત્તાવાર ઉલ્લેખ થશે. આ સુધારાને ‘Bombay Primary Education (Gujarat Amendment) Rules, 2026’ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો છે. ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાની તારીખથી જ આ સુધારો અમલમાં આવ્યો છે.
ગુજરાત રાજ્યની રચના થયા બાદ પણ પ્રાથમિક શિક્ષણના આ જૂના નિયમોના મૂળ નામમાં ‘બોમ્બે’નો સંદર્ભ યથાવત રહ્યો હતો. સમયાંતરે નિયમોમાં વિવિધ ફેરફાર અને સુધારા કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં મૂળ નામમાં રહેલો આ સંદર્ભ બદલાયો નહોતો. હવે રાજ્ય સરકારે તેમાં સત્તાવાર ફેરફાર કર્યો છે.
જૂના દસ્તાવેજોમાં ‘બોમ્બે’ને હવે ‘ગુજરાત’ તરીકે વાંચવાનું
આ સુધારાની મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ અનુસાર પ્રાથમિક શિક્ષણ સાથે સંબંધિત અગાઉના નિયમો, પેટા-નિયમો, ઠરાવો, હુકમો, પરિપત્રો અને નોટિફિકેશનમાં જ્યાં પણ ‘બોમ્બે’ શબ્દનો ઉલ્લેખ હશે, ત્યાં તેને હવે ‘ગુજરાત’ તરીકે વાંચવાનો રહેશે.
આ જોગવાઈ પ્રાથમિક શિક્ષણને લગતા સંબંધિત સત્તાવાર દસ્તાવેજો પર પણ લાગુ થશે. પરિણામે જૂના કાયદાકીય અને વહીવટી દસ્તાવેજોમાં રહેલા ‘બોમ્બે’ સંદર્ભને ગુજરાતના વર્તમાન સંદર્ભ સાથે સુસંગત બનાવવામાં આવશે.
ગુજરાત પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિનિયમની કલમ 63 હેઠળ નિર્ણય
રાજ્ય સરકારે આ ફેરફાર ગુજરાત પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિનિયમ, 1947ની કલમ 63ની પેટા-કલમ (1) અને (2) હેઠળ મળેલી સત્તાનો ઉપયોગ કરીને કર્યો હોવાનું જણાવાયું છે.
1949માં અમલમાં આવેલા પ્રાથમિક શિક્ષણના નિયમોમાં સમયાંતરે જરૂરિયાત પ્રમાણે વિવિધ સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, તેના નામમાં રહેલો ‘બોમ્બે’ શબ્દ અત્યાર સુધી યથાવત હતો. નવા સુધારા સાથે હવે આ ઐતિહાસિક સંદર્ભમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
77 વર્ષ જૂના નિયમોના નામમાં ગુજરાતનો સીધો ઉલ્લેખ
1949થી અમલમાં આવેલા આ નિયમોના નામમાં આશરે 77 વર્ષ બાદ આ મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર થયો છે. નવા સુધારા બાદ રાજ્યના પ્રાથમિક શિક્ષણ સંબંધિત નિયમોના સત્તાવાર નામમાં ગુજરાતનો સીધો ઉલ્લેખ થશે.
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા મુજબ, જૂના નિયમોમાં રહેલા ‘બોમ્બે’ સંદર્ભને વર્તમાન ગુજરાતના સંદર્ભ સાથે સુસંગત બનાવવા માટે આ સુધારો જરૂરી હતો. ગેઝેટમાં પ્રકાશન સાથે સુધારો અમલી બનતાં હવે પ્રાથમિક શિક્ષણને લગતા સંબંધિત નિયમો અને દસ્તાવેજોમાં પણ નવી જોગવાઈ પ્રમાણે ‘બોમ્બે’ના સ્થાને ‘ગુજરાત’ વાંચવામાં આવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
