મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવ અને ઊર્જા પુરવઠા અંગેની વૈશ્વિક ચિંતાઓ વચ્ચે ભારતે પોતાની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. ભારત સરકારે ઓમાનથી ગુજરાત સુધી સમુદ્રની અંદર આશરે 2,000 કિલોમીટર લાંબી ડીપ-સી ગેસ પાઇપલાઇન બિછાવવાના મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટને આગળ વધારવાની તૈયારી દર્શાવી છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પરની નિર્ભરતામાંથી મોટો રાહત આપશે અને ગેસ પુરવઠાને વધુ સુરક્ષિત બનાવશે.
30 વર્ષ જૂના સપનાને હવે મળશે વાસ્તવિક સ્વરૂપ
ઓમાન-ગુજરાત અંડરવોટર ગેસ પાઇપલાઇનનો વિચાર છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી ચર્ચામાં હતો. જોકે ઊંચા ખર્ચ, તકનીકી પડકારો અને વ્યાપારી અનિશ્ચિતતાઓને કારણે આ યોજના આગળ વધી શકી નહોતી. હવે સાઉથ એશિયા ગેસ એન્ટરપ્રાઇઝ (SAGE) દ્વારા દરિયાઈ સર્વેક્ષણ, ટેક્નિકલ અભ્યાસ અને નાણાકીય મૂલ્યાંકન પૂર્ણ કરવામાં આવતા પ્રોજેક્ટને નવી ગતિ મળી છે.
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ભારત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
40 હજાર કરોડ રૂપિયાનો મહાપ્રોજેક્ટ
આ ડીપ-સી ગેસ પાઇપલાઇનના નિર્માણ પાછળ અંદાજે 40,000 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થવાની સંભાવના છે. પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ઓમાનમાંથી કુદરતી ગેસ સીધો ગુજરાત સુધી પહોંચાડવામાં આવશે. જેના કારણે ભારતને લાંબા ગાળે સ્થિર અને સુરક્ષિત ગેસ સપ્લાય મળી રહેશે.
આ પ્રોજેક્ટ ભારત અને ખાડી દેશો વચ્ચે એક નવા ઊર્જા કોરિડોર તરીકે ઉભરી શકે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને બાયપાસ કરવાનો સૌથી મોટો ફાયદો
હાલમાં ભારત પોતાની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG જરૂરિયાતો માટે ખાડી દેશો પર નિર્ભર છે. આ તમામ સપ્લાય હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થાય છે, જે વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક છે.
જો આ વિસ્તારમાં યુદ્ધ, રાજકીય તણાવ અથવા સુરક્ષા સંકટ ઊભું થાય તો વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર તેની સીધી અસર પડે છે. ઓમાન-ગુજરાત પાઇપલાઇન ભારતને આ જોખમોથી ઘણી હદ સુધી સુરક્ષિત બનાવશે.
વિશ્વની સૌથી ઊંડી અંડરવોટર પાઇપલાઇન્સમાંની એક બનશે
આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની ઊંડાઈ છે. પ્રસ્તાવિત માર્ગનો મોટો ભાગ અરબ સાગરના એવા વિસ્તારોમાંથી પસાર થશે જ્યાં સમુદ્રની ઊંડાઈ 3,000 મીટરથી પણ વધુ છે.
આટલી ઊંડાઈએ પાઇપલાઇન બિછાવવી એ એક વિશાળ એન્જિનિયરિંગ પડકાર માનવામાં આવે છે. આ માટે અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી, વિશેષ સામગ્રી અને ઉચ્ચ સ્તરીય સુરક્ષા માપદંડોની જરૂર પડશે.
ગેસ પરિવહન ખર્ચ પણ રહેશે સ્પર્ધાત્મક
પ્રોજેક્ટના પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ, આ પાઇપલાઇન મારફતે કુદરતી ગેસના પરિવહનનો ખર્ચ આશરે 2 થી 2.25 ડોલર પ્રતિ MMBTu રહેશે. ઊર્જા નિષ્ણાતો માને છે કે લાંબા ગાળે આ ખર્ચ ભારત માટે આર્થિક રીતે લાભદાયક સાબિત થઈ શકે છે.
સાથે જ ભારતને ગેસ સપ્લાયના વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો મળશે, જ્યારે ઓમાનને એક સ્થિર અને વિશ્વસનીય નિકાસ બજાર પ્રાપ્ત થશે.
ભારતની ઊર્જા આત્મનિર્ભરતા તરફ મોટું પગલું
વિશ્વભરમાં વધી રહેલા ઊર્જા સંકટ અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ઓમાન-ગુજરાત ડીપ-સી ગેસ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને નવી દિશા આપનાર સાબિત થઈ શકે છે. આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ગેસ સપ્લાયને સુરક્ષિત નહીં બનાવે, પરંતુ ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત, આત્મનિર્ભર અને ભવિષ્યલક્ષી બનાવવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
