લગભગ 3 વર્ષ પછી રિઝર્વ બેંકે રેપો રેટ ઘટાડીને ઘર અને કાર ખરીદનારાઓને મોટી ભેટ આપી છે. RBI ની છેલ્લી MPC બેઠકમાં થયેલા આ ઘટાડાથી લોનના વ્યાજ દરમાં સીધો 0.25 %નો ઘટાડો થયો છે. બજાર વિશ્લેષકો કહે છે કે વ્યાજ દરમાં ઘટાડાનો ટ્રેન્ડ હજુ અટક્યો નથી અને RBI રેપો રેટમાં વધુ ઘટાડો કરવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે. એપ્રિલમાં યોજાનારી આગામી MPC બેઠકમાં ફરી એકવાર 0.25 %નો ઘટાડા અંગે નિર્ણય લેવાય તેવી શક્યતાઓ સેવાઇ રહી છે.
નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એપ્લાઇડ ઇકોનોમિક રિસર્ચ (NCAER) એ તેની માસિક આર્થિક સમીક્ષામાં કહ્યું છે કે જાન્યુઆરીમાં ફુગાવો ઘટીને 4.3 % થયો હોવાથી રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા માટે પોલિસી રેટ ઘટાડવાનો અવકાશ વધી ગયો છે. ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં પોલિસી રેટ રેપો રેટ 0.25 % ઘટાડીને 6.25 % કરવામાં આવ્યો હતો.
અર્થતંત્ર બદલાઈ રહ્યું છે
સમીક્ષા અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પ્રતિકૂળ વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ છતાં કેટલાક મુખ્ય આંકડા અર્થતંત્રમાં પરિવર્તનનો સંકેત આપી રહ્યા છે. આમાં ઉત્પાદન માટે ખરીદ મેનેજર્સ સૂચકાંક, GST સંગ્રહ અને વાહન વેચાણ જેવા મુખ્ય સૂચકાંકોનો સમાવેશ થાય છે. રિસર્ચમાં બહાર આવ્યું છે કે ગયા મહિને કુલ અને ચોખ્ખા GST કલેક્શનમાં અનુક્રમે 12.3% અને 10.9%નો મજબૂત વધારો થયો હતો જ્યારે ડિસેમ્બર 2024 અનુક્રમે માત્ર 7.3% અને ૩.૩%નો વધારો થયો હતો.
કૃષિ ક્ષેત્રન ટેકો વધુ
NCAER ના ડિરેક્ટર જનરલએ જણાવ્યું હતું કે ‘ફુગાવામાં ઘટાડો (કુલ ફુગાવો 4.3 ટકા) એ RBI માટે નીતિગત મોરચે અવકાશ બનાવ્યો છે. કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ મજબૂતાઈ દેખાઈ રહી છે. જે ફુગાવા નિયંત્રણ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર બંને માટે સારો સંકેત છે. ” એ સ્પષ્ટ છે કે RBIને ફુગાવા અને કૃષિ ક્ષેત્ર તરફથી ટેકો મળી રહ્યો છે અને આનાથી રેપો રેટમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે.
વિદેશી રોકાણકારોએ સાવધ રહેવાની જરૂર છે
FII (વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો) દ્વારા સતત મૂડી બહાર જાય છે તેનું નિરીક્ષણ કરવાની જરૂર છે તે બીજું પરિબળ છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે FII પ્રવાહ સ્થાનિક પરિબળો કરતાં બાહ્ય પરિબળો દ્વારા વધુ પ્રેરિત થાય છે અને તેથી તે સ્વભાવમાં ખૂબ જ અસ્થિર હોય છે. ભૂતકાળની જેમ ભારતમાંથી FIIના આઉટફ્લોનો વર્તમાન તબક્કો વૈશ્વિક વિકાસનું પરિણામ છે. સ્વાભાવિક છે કે આના પર RBIનો કોઈ નિયંત્રણ નથી.
