ONGC એ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરીને એન્જિનિયર્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (EIL) સાથે કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેના દ્વારા તમિલનાડુના કાવેરી બેસિન સ્થિત કુથલમ ગેસ સ્ટોરેજ સુવિધા ખાતે હિલીયમ રિકવરી ડેમોન્સ્ટ્રેશન પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ ONGC ની સંશોધન અને વિકાસ શાખા – ONGC Energy Centre Trust (OECT) – દ્વારા આગળ વધારવામાં આવશે. હિલીયમ એક દુર્લભ અને મૂલ્યવાન ગેસ છે જે ક્રાયોજેનિક્સ, સેમીકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ, સ્પેસ રિસર્ચ, મેડિકલ ઈમેજિંગ (MRI સ્કેનર) તથા ડિફેન્સ ટેકનોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં અત્યંત જરૂરી માનવામાં આવે છે. હાલ ભારતમાં હિલીયમની માંગ મોટા ભાગે આયાત પર આધારિત છે, તેથી આ પ્રોજેક્ટ દેશની “આત્મનિર્ભરતા” તરફનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન બની શકે છે.
આ કરાર અંતર્ગત EIL પ્રોજેક્ટ માટે ઈજનેરી, ડિઝાઇન, ટેક્નિકલ સહાય તથા અમલીકરણ માટે માર્ગદર્શન આપશે. ONGC Energy Centre Trust ની પ્રાથમિકતા છે કે કુદરતી ગેસમાંથી હિલીયમ અલગ કરીને વ્યાપારી સ્તરે તેનો ઉત્પાદન શરૂ થાય. કુથલમ ગેસ સ્ટોરેજ સુવિધા આ દૃષ્ટિએ યોગ્ય સ્થાન માનવામાં આવ્યું છે, કારણ કે અહીંના ગેસમાં હિલીયમની સઘનતા જોવા મળી છે. જો આ ડેમોન્સ્ટ્રેશન પ્લાન્ટ સફળ રહેશે તો ભવિષ્યમાં મોટા સ્તરે હિલીયમ રિકવરી પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવાના માર્ગ પ્રસસ્ત થશે.
ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે આ પ્રોજેક્ટનું વિશેષ મહત્વ છે. વૈશ્વિક સ્તરે હિલીયમના ભાવ સતત વધતા રહ્યા છે, કારણ કે તેની સપ્લાય મર્યાદિત છે અને ઉપયોગ વધતો જાય છે. અમેરિકા, કતાર અને રશિયા જેવા દેશો હાલમાં હિલીયમ સપ્લાયમાં મુખ્ય સ્થાન ધરાવે છે, પરંતુ ભારત જેવા વિકસતા અર્થતંત્રો માટે આયાત આધારિત રહેવું લાંબા ગાળે નુકસાનકારક બની શકે છે. આ સંદર્ભમાં ONGC અને EIL વચ્ચેનો આ MoU માત્ર એક ટેક્નિકલ એક્સપેરીમેન્ટ નહીં પરંતુ વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવતો પગલું ગણાય છે.
આ પ્રોજેક્ટથી સંભવિત રીતે સ્થાનિક સ્તરે રોજગાર સર્જાશે, ટેક્નોલોજીકલ વિકાસને પ્રોત્સાહન મળશે અને દેશના વૈજ્ઞાનિક સંશોધન ક્ષેત્રને નવી દિશા મળશે. ખાસ કરીને DRDO, ISRO અને હેલ્થકેર સેક્ટર માટે હિલીયમ સપ્લાયની સ્થિરતા અત્યંત જરૂરી છે. તેથી ONGC નો આ પ્રયાસ ભારતીય અર્થતંત્ર અને વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતોને સીધી રીતે મજબૂત બનાવશે.
કુલ મળી આ MoU ભારતને હિલીયમ જેવા દુર્લભ અને સ્ટ્રેટેજિક સંસાધનમાં આત્મનિર્ભર બનાવવાના અભિયાનમાં એક ઐતિહાસિક કડી સાબિત થઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
