પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK)માં એકવાર ફરીથી તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. સ્થાનિક લોકો અને પાકિસ્તાની સુરક્ષાદળો વચ્ચે થયેલી હિંસક અથડામણોમાં અત્યાર સુધીમાં 8 લોકોનાં મોત થયાં હોવાનું સામે આવ્યું છે, જેમાં ચાર સુરક્ષાકર્મીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત 200થી વધુ લોકો ઘાયલ થયાના અહેવાલો છે.
સ્થાનિક સૂત્રો મુજબ હિંસા ત્યારે ભડકી જ્યારે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા નાગરિક શાહઝૈબના જનાજા દરમિયાન સુરક્ષાદળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ આરોપ લગાવ્યો છે કે પાકિસ્તાની સેનાએ લોકો પર બળપ્રયોગ કર્યો હતો, જેના કારણે પરિસ્થિતિ વધુ બગડી ગઈ.
JAAC પર પ્રતિબંધ બાદ વધ્યો વિરોધ
આ સમગ્ર આંદોલનનું નેતૃત્વ ‘જોઇન્ટ અવામી એક્શન કમિટી’ (JAAC) નામનું સંગઠન કરી રહ્યું છે. આ સંગઠન લાંબા સમયથી PoKના લોકોના રાજકીય અને આર્થિક અધિકારો માટે અવાજ ઉઠાવી રહ્યું છે.
પાકિસ્તાન સરકારે JAAC પર આતંકવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. સરકારનો આરોપ છે કે સંગઠન પ્રદેશમાં અસ્થિરતા અને અરાજકતા ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
જો કે JAACના નેતાઓ આ આરોપોને નકારી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે તેઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે લોકોના હક્ક માટે લડી રહ્યા છે અને સરકાર તેમના આંદોલનને દબાવવા માટે ખોટા આરોપો લગાવી રહી છે. સંગઠને 9 જૂને વિશાળ ‘લોન્ગ માર્ચ’ યોજવાની પણ જાહેરાત કરી છે.
ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં ફેરફારની માંગ
સ્થાનિક પ્રદર્શનકારીઓની સૌથી મોટી માંગ ચૂંટણી પ્રણાલીમાં સુધારા કરવાની છે. PoK વિધાનસભાની 12 બેઠકો એવા લોકો માટે અનામત રાખવામાં આવી છે જેઓ વર્ષો પહેલાં કાશ્મીર છોડીને પાકિસ્તાનના અન્ય વિસ્તારોમાં સ્થાયી થયા છે.
વિરોધકારીઓનો આરોપ છે કે આ બેઠકોના કારણે પાકિસ્તાનના મોટા રાજકીય પક્ષો સ્થાનિક લોકોની ઇચ્છા વિરુદ્ધ સરકાર બનાવવામાં સફળ થાય છે. તેઓ માને છે કે આ વ્યવસ્થા સ્થાનિક જનતાના લોકશાહી અધિકારોને નબળા પાડે છે.
મોંઘવારી અને મૂળભૂત સુવિધાઓને લઈને પણ રોષ
રાજકીય મુદ્દાઓ ઉપરાંત લોકોમાં વધતી મોંઘવારી, ઊંચા વીજળી દર અને નબળી આરોગ્ય સેવાઓને લઈને પણ ભારે અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
પ્રદર્શનકારીઓ સસ્તી વીજળી, મફત સારવાર અને રોજિંદા જીવન માટે જરૂરી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી આ મુદ્દાઓને લઈને PoKમાં અનેક વખત વિરોધ પ્રદર્શન થઈ ચૂક્યા છે.
પાકિસ્તાની સુરક્ષા તંત્ર પર વધતું દબાણ
સુરક્ષા વિશ્લેષકોના મતે પાકિસ્તાન હાલમાં અનેક આંતરિક સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. બલોચિસ્તાનમાં બલોચ વિદ્રોહીઓની પ્રવૃત્તિઓ, ખૈબર પખ્તૂનખ્વામાં તાલિબાનનો ખતરો અને અન્ય આતંકી સંગઠનોની ગતિવિધિઓને કારણે પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળો પર ભારે દબાણ છે.
આ પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષાદળોના મોટા હિસ્સાને અન્ય વિસ્તારોમાં તૈનાત કરવામાં આવતા PoKમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર અસર પડી હોવાનું માનવામાં આવે છે. પરિણામે સ્થાનિક પોલીસ હાલની સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહી છે.
મોબાઈલ અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ
હિંસા અને વિરોધ પ્રદર્શનને નિયંત્રિત કરવા માટે પાકિસ્તાન સરકારે સમગ્ર વિસ્તારમાં મોબાઈલ અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી દીધી છે.
સરકારનું કહેવું છે કે અફવાઓ અને ઉશ્કેરણીજનક માહિતીના પ્રસારને રોકવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. જોકે માનવાધિકાર સંગઠનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વર્તુળોમાં આ નિર્ણયની ટીકા થઈ રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાન પર દબાણ
PoKમાં વધતા તણાવ અને ઇન્ટરનેટ પ્રતિબંધને લઈને બ્રિટનમાં વસતા કાશ્મીરી સમુદાયે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. બ્રિટનના 30થી વધુ સાંસદોએ પાકિસ્તાન સરકારને સંયમ રાખવાની અને હિંસા રોકવા માટે સંવાદનો માર્ગ અપનાવવાની અપીલ કરી છે.
તેમણે જણાવ્યું છે કે બળપ્રયોગના બદલે લોકશાહી અને ચર્ચાના માધ્યમથી સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ.
PoKમાં સ્થિતિ હજુ પણ તંગ
હાલ PoKના અનેક વિસ્તારોમાં સુરક્ષા દળો તૈનાત છે અને પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ બની રહી છે. લોકોના વિરોધ અને સરકારની કાર્યવાહી વચ્ચે આગામી દિવસોમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર સ્થાનિક તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel