નર્મદા જિલ્લાના ડેડિયાપાડા વિધાનસભા ક્ષેત્રના આમ આદમી પાર્ટીના ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાને મોટો કાનૂની ઝટકો લાગ્યો છે. રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટે વન વિભાગના કર્મચારીઓ પર હુમલો, સરકારી ફરજમાં અવરોધ અને ધમકી આપવાના કેસમાં ચૈતર વસાવા, તેમની પત્ની શકુંતલાબેન વસાવા સહિત કુલ નવ આરોપીઓને દોષિત જાહેર કર્યા છે.
વનકર્મીઓને માર મારવાના કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા બાદ ડેડિયાપાડાના આમ આદમી પાર્ટીના ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાને રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટે 7 વર્ષની જેલની સજા ફટકારી છે. લાંબી સુનાવણી બાદ કોર્ટે કેસમાં રજૂ થયેલા પુરાવા અને સાક્ષીઓના નિવેદનોને ધ્યાનમાં રાખીને દોષિત ઠેરવતો ચુકાદો સંભળાવ્યો છે. જોકે તમામ દોષિતોને કેટલી જેલસજા અને દંડ ફટકારવામાં આવશે તે અંગેનો અંતિમ આદેશ જાહેર થવાનો બાકી છે.
ચૈતર વસાવા ડેડિયાપાડાના ધારાસભ્ય અને ગુજરાતના જાણીતા આદિવાસી રાજકીય ચહેરા હોવાથી કોર્ટના આ ચુકાદાએ રાજ્યના રાજકીય વર્તુળોમાં પણ ભારે ચર્ચા જગાવી છે.
નવેમ્બર 2023માં નોંધાયો હતો કેસ
આ સમગ્ર કેસની શરૂઆત નવેમ્બર 2023માં થઈ હતી. નર્મદા જિલ્લાના ડેડિયાપાડા વિસ્તારમાં વન વિભાગની માલિકીની જમીન પર કેટલાક સ્થાનિક ખેડૂતો ખેતી કરતા હતા. વન વિભાગે આ ખેતીને ગેરકાયદેસર દબાણ ગણાવીને પાક અને અતિક્રમણ દૂર કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.
વન વિભાગની આ કાર્યવાહીનો સ્થાનિક સ્તરે વિરોધ થયો હતો. ખેડૂતોની રજૂઆતને લઈને ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવાએ વન વિભાગના કર્મચારીઓને પોતાના નિવાસસ્થાને ચર્ચા માટે બોલાવ્યા હોવાનું તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું હતું.
ફરિયાદ અનુસાર બેઠક દરમિયાન વનકર્મીઓ અને ધારાસભ્યના પક્ષ વચ્ચે ઉગ્ર બોલાચાલી થઈ હતી. ત્યારબાદ વન વિભાગના કર્મચારીઓ સાથે મારપીટ, અપશબ્દો અને ધમકીની ઘટના બની હોવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
હવામાં ફાયરિંગ કરીને ધમકાવવાનો હતો આરોપ
વન વિભાગના કર્મચારીઓ દ્વારા નોંધાવવામાં આવેલી ફરિયાદમાં ચૈતર વસાવા પર કર્મચારીઓને ધમકાવવા માટે હવામાં ગોળી ચલાવવાનો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
ફરિયાદ મુજબ વનકર્મીઓ પર ખેડૂતોને વળતર આપવાનું દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેમની પાસેથી કથિત રીતે રૂપિયા માગવામાં આવ્યા હતા. કર્મચારીઓએ પોલીસને જણાવ્યું હતું કે તેઓ સરકારી ફરજ બજાવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમને રોકવામાં આવ્યા અને ધમકી આપવામાં આવી હતી. આ મામલે ડેડિયાપાડા પોલીસ સ્ટેશનમાં ચૈતર વસાવા, તેમની પત્ની શકુંતલાબેન, તેમના અંગત સહાયક અને અન્ય લોકો સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો.
કઈ કલમો હેઠળ થઈ કાર્યવાહી?
આ કેસમાં આરોપીઓ સામે સરકારી કર્મચારીને ફરજ બજાવતા અટકાવવો, મારપીટ કરવી, ગેરકાયદેસર રીતે ભેગા થવું, ધમકી આપવી અને કથિત ખંડણી સહિતના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હતા. પોલીસ દ્વારા આરોપીઓ સામે ભારતીય દંડ સંહિતાની સંબંધિત કલમો ઉપરાંત રાયોટિંગ અને આર્મ્સ એક્ટની જોગવાઈઓ હેઠળ પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
સરકારી પક્ષ દ્વારા કોર્ટ સમક્ષ વન વિભાગના કર્મચારીઓનાં નિવેદનો, સ્થળ અને ઘટનાને લગતા પુરાવા, પોલીસ તપાસના દસ્તાવેજો તેમજ અન્ય સાક્ષીઓની જુબાની રજૂ કરવામાં આવી હતી.
એક મહિનાથી વધુ સમય સુધી ફરાર રહ્યા હતા ચૈતર વસાવા
પોલીસ ફરિયાદ નોંધાયા બાદ ચૈતર વસાવા તાત્કાલિક પોલીસ સમક્ષ હાજર થયા નહોતા. પોલીસ દ્વારા તેમની શોધખોળ અને ધરપકડ માટે વિવિધ સ્થળોએ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.
ચૈતર વસાવા એક મહિનાથી વધુ સમય સુધી પોલીસની પકડથી દૂર રહ્યા બાદ 14 ડિસેમ્બર 2023ના રોજ મોટી સંખ્યામાં સમર્થકો સાથે ડેડિયાપાડા પોલીસ સમક્ષ હાજર થયા હતા.
પોલીસ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યા બાદ તેમની ઔપચારિક ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ પોલીસે તપાસ માટે કોર્ટ પાસેથી તેમના રિમાન્ડની માગ કરી હતી અને કોર્ટે નિર્ધારિત સમયગાળા માટે રિમાન્ડ મંજૂર કર્યા હતા.
જાન્યુઆરી 2024માં મળ્યા હતા શરતી જામીન
રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટે જાન્યુઆરી 2024માં ચૈતર વસાવાને શરતી જામીન આપ્યા હતા. જામીનની શરતો અંતર્ગત તેમના નર્મદા જિલ્લામાં પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ સહિતના નિયંત્રણો લગાવવામાં આવ્યા હતા.
ચૈતર વસાવાની પત્ની શકુંતલાબેન અને અન્ય કેટલાક આરોપીઓની જામીન અરજીઓ પર પણ અલગ-અલગ તબક્કે સુનાવણી થઈ હતી. બાદમાં તેમને પણ કાયદાકીય પ્રક્રિયા અંતર્ગત જામીન મળ્યા હતા.
જામીન મળ્યા બાદ પણ કેસની ટ્રાયલ રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટમાં ચાલુ રહી હતી. કોર્ટમાં ફરિયાદી વનકર્મીઓ, તપાસ અધિકારીઓ અને અન્ય સાક્ષીઓનાં નિવેદનો નોંધવામાં આવ્યા હતા.
પત્ની સહિત કુલ નવ આરોપી દોષિત
લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટે ચૈતર વસાવા, તેમની પત્ની શકુંતલાબેન વસાવા સહિત કુલ નવ આરોપીઓને દોષિત જાહેર કર્યા છે.
કોર્ટના ચુકાદાથી આરોપીઓ સામે લગાવવામાં આવેલા કેટલાક મુખ્ય આરોપો સાબિત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. જોકે કઈ-કઈ ચોક્કસ કલમ હેઠળ તમામ આરોપીઓને દોષિત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે તેની સંપૂર્ણ વિગતો લેખિત ચુકાદો જાહેર થયા બાદ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
કોર્ટ હવે સજા અંગે બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ જેલસજા, દંડ અને અન્ય કાયદાકીય આદેશ અંગે અંતિમ નિર્ણય કરશે.
મહત્તમ 10 વર્ષની સજાની જોગવાઈનો દાવો
સરકારી વકીલના જણાવ્યા અનુસાર કેસમાં લાગુ કેટલીક કલમો હેઠળ મહત્તમ દસ વર્ષ સુધીની જેલસજાની જોગવાઈ છે. જોકે તેનો અર્થ એ નથી કે તમામ આરોપીઓને દસ વર્ષની જ સજા થશે.
સજાનો સમયગાળો નક્કી કરતી વખતે કોર્ટ ગુનાની ગંભીરતા, આરોપીઓની ભૂમિકા, પુરાવા, અગાઉનો ગુનાહિત રેકોર્ડ અને અન્ય કાયદાકીય પરિબળો ધ્યાનમાં લેશે.
આથી ચૈતર વસાવા અને અન્ય દોષિતોને કેટલી સજા થશે તે કોર્ટનો અંતિમ સજા આદેશ જાહેર થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
ધારાસભ્ય પદ પર કાયદાકીય સંકટની શક્યતા
કોર્ટના ચુકાદા બાદ ચૈતર વસાવાના ધારાસભ્ય પદ પર પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ચૂંટણી કાયદા મુજબ કોઈ સાંસદ અથવા ધારાસભ્યને બે વર્ષ કે તેથી વધુની જેલસજા થાય તો તેના સભ્યપદ પર અસર પડી શકે છે.
જોકે હાલ સજાનો સમયગાળો સ્પષ્ટ ન હોવાથી ચૈતર વસાવાના ધારાસભ્ય પદ અંગે તાત્કાલિક કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં.
જો તેમને બે વર્ષ કે તેથી વધુની સજા ફટકારવામાં આવે તો તેઓ સજા અને દોષિત ઠેરવતા ચુકાદા સામે ઉચ્ચ અદાલતમાં અપીલ કરી શકે છે. ધારાસભ્ય પદની સ્થિતિ સજાના અંતિમ આદેશ અને ઉપલી અદાલત દ્વારા આપવામાં આવતી રાહત પર આધારિત રહેશે.
હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી શકે છે કાનૂની ટીમ
ચૈતર વસાવાની કાનૂની ટીમ રાજપીપળા સેશન્સ કોર્ટના ચુકાદા સામે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરે તેવી શક્યતા છે.
બચાવ પક્ષ ઉચ્ચ અદાલત સમક્ષ દોષિત ઠેરવતા ચુકાદા અને સજા પર સ્ટેની માગ કરી શકે છે. જોકે અપીલ, જામીન અથવા ચુકાદા પર રોક આપવી કે નહીં તે અંગેનો નિર્ણય ગુજરાત હાઈકોર્ટ કરશે.
કોર્ટના વિગતવાર લેખિત ચુકાદાનો અભ્યાસ કર્યા બાદ જ બચાવ પક્ષ પોતાની આગામી કાનૂની રણનીતિ જાહેર કરે તેવી શક્યતા છે.
AAP માટે રાજકીય પડકાર
ચૈતર વસાવા ડેડિયાપાડા સહિત પૂર્વ ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોમાં આમ આદમી પાર્ટીના મહત્વપૂર્ણ નેતા ગણાય છે. તેઓ સ્થાનિક ખેડૂતો, આદિવાસીઓ, જમીનના અધિકાર અને રોજગારના મુદ્દાઓને લઈને સતત સક્રિય રહ્યા છે.
તેમને દોષિત જાહેર કરતો ચુકાદો આમ આદમી પાર્ટી માટે રાજકીય પડકાર ઊભો કરી શકે છે. આગામી સમયમાં પાર્ટી આ ચુકાદા પર શું પ્રતિક્રિયા આપે છે અને ચૈતર વસાવાના સ્થાને સંગઠનાત્મક જવાબદારી કોને સોંપે છે તેના પર પણ નજર રહેશે.
બીજી તરફ કોર્ટનો સજા અંગેનો અંતિમ આદેશ આવ્યા બાદ જ આ કેસની રાજકીય અને કાયદાકીય અસરનું સંપૂર્ણ ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel