ગુજરાતમાં ચોમાસું પૂર્ણ જોશમાં આગળ વધી રહ્યું છે. બંગાળની ખાડી અને મધ્ય ભારત ઉપર સક્રિય વરસાદી સિસ્ટમની અસરથી રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વ્યાપક વરસાદ નોંધાયો છે. છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન રાજ્યના તમામ 255 તાલુકામાં વરસાદ નોંધાતાં દક્ષિણ ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં જળબંબાકાર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ભારે વરસાદના કારણે શહેરોના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાયા છે, ગ્રામ્ય માર્ગો અને કોઝવે ડૂબી ગયા છે તથા નદી-નાળાઓમાં પાણીનો પ્રવાહ વધ્યો છે. અનેક સ્થળોએ વાહનવ્યવહારને અસર પહોંચી છે અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે.
ભારતીય હવામાન વિભાગે 1 ઑગસ્ટ 2026ના રોજ ગુજરાત પ્રદેશમાં કેટલાક સ્થળોએ ભારેથી અતિભારે અને છૂટાછવાયા વિસ્તારોમાં અત્યંત ભારે વરસાદની ચેતવણી જાહેર કરી છે. વરસાદ સાથે ગાજવીજ અને ભારે પવનની શક્યતા પણ દર્શાવવામાં આવી છે.
ગાંધીનગરના SEOCથી સમગ્ર રાજ્યનું મોનિટરિંગ
ગુજરાતમાં સર્જાયેલી વરસાદી પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવા માટે ગાંધીનગર ખાતે કાર્યરત સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઑપરેશન સેન્ટર એટલે કે SEOCમાંથી તમામ જિલ્લાઓનું સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
સ્ટેટ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા જિલ્લા કલેક્ટરો, જિલ્લા ઈમરજન્સી ઑપરેશન સેન્ટર, પોલીસ, માર્ગ-મકાન વિભાગ, સિંચાઈ વિભાગ, આરોગ્ય વિભાગ અને સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓ સાથે સતત સંપર્ક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
વરસાદના આંકડા, ડેમની સપાટી, બંધ રસ્તાઓ, સ્થળાંતર, બચાવ કામગીરી અને નદી-નાળાના જળસ્તરની માહિતીના આધારે જરૂરિયાત મુજબ ટીમો તથા સાધનોની તૈનાતી કરવામાં આવી રહી છે.
અંબિકામાં 24 ઈંચથી વધુ વરસાદ
છેલ્લા 24 કલાકના વરસાદી આંકડામાં દક્ષિણ ગુજરાત સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયું છે. સુરત જિલ્લાના અંબિકા વિસ્તારમાં રાજ્યનો સૌથી વધુ આશરે 611 મિલીમીટર એટલે કે 24.06 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે.
ભારે વરસાદના કારણે અંબિકા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં નદી-નાળા છલકાયા છે, ખેતરોમાં પાણી ભરાયું છે અને અનેક સ્થાનિક રસ્તાઓ પર વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત થયો છે.
રાજ્યના કેટલાક અહેવાલોમાં અંબિકાનો વરસાદ 22.5 ઈંચ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ 24 કલાકના સંકલિત આંકડા અનુસાર વરસાદ 24 ઈંચથી વધુ નોંધાયો હોવાનું સામે આવ્યું છે.
ડોલવણમાં લગભગ 17 ઈંચ વરસાદ
તાપી જિલ્લાના ડોલવણ તાલુકામાં પણ આભફાડ વરસાદ નોંધાયો છે. અહીં 24 કલાકમાં લગભગ 425 મિલીમીટર એટલે કે 16.73 ઈંચ વરસાદ પડ્યો હતો.
ડોલવણ અને આસપાસના આદિવાસી તથા ડુંગરાળ વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદના કારણે સ્થાનિક નદી-નાળાઓમાં અચાનક પાણીનો પ્રવાહ વધ્યો છે. નીચાણવાળા ગામો અને કોઝવેની સ્થિતિ પર સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
વરસાદનું જોર યથાવત રહે તો કેટલાક આંતરિક માર્ગો પર પાણી વધવાની શક્યતા હોવાથી લોકોને જોખમી રસ્તાઓ અને કોઝવે પરથી પસાર ન થવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતમાં અત્યંત ભારે વરસાદ
અંબિકા અને ડોલવણ ઉપરાંત દક્ષિણ તથા મધ્ય ગુજરાતના અનેક તાલુકાઓમાં પણ ભારે વરસાદ નોંધાયો છે. વાંસદા પંથકમાં આશરે 16 ઈંચ જેટલો વરસાદ પડતાં રસ્તાઓ અને લો-લેવલ કોઝવે પાણીમાં ગરકાવ થયા હતા.
ખેડા જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ 14 ઈંચની આસપાસ ભારે વરસાદના અહેવાલ સામે આવ્યા છે. જોકે તાલુકાવાર અંતિમ વરસાદી આંકડામાં અલગ-અલગ રેઇન ગેજ કેન્દ્રોના આધારે થોડો તફાવત જોવા મળી શકે છે.
લખતરમાં સવારે છથી દસ વાગ્યા વચ્ચે ચાર કલાકમાં જ લગભગ સાડા ચાર ઈંચ વરસાદ નોંધાયો હોવાનું સ્થાનિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. વઢવાણ અને તિલકવાડામાં પણ લગભગ ચાર-ચાર ઈંચ વરસાદ પડતાં નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાયું હતું.
નદી-નાળા છલકાયા, અનેક માર્ગો બંધ
અતિભારે વરસાદના કારણે દક્ષિણ ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં નદી-નાળા બે કાંઠે વહેવા લાગ્યા છે. સ્થાનિક રસ્તાઓ અને કોઝવે પર પાણી ફરી વળતાં તંત્ર દ્વારા વાહનવ્યવહાર બંધ કરવામાં આવ્યો છે.
પાણી ભરાયેલા રસ્તા પરથી વાહનો પસાર થાય તો વાહન બંધ પડવા, ખાડામાં ફસાવા અથવા પ્રવાહમાં તણાવાની શક્યતા રહે છે. આથી પોલીસ દ્વારા અનેક સ્થળોએ બેરિકેડ લગાવી વાહનોને વૈકલ્પિક માર્ગે વાળવામાં આવી રહ્યા છે.
માર્ગ-મકાન વિભાગની ટીમો પાણી ઓસર્યા બાદ રસ્તા, પુલ અને કોઝવેની સ્થિતિ તપાસશે. સુરક્ષા ચકાસણી પૂર્ણ થયા પછી જ વાહનવ્યવહાર ફરી શરૂ કરવામાં આવશે.
જળાશયોમાં નવા નીરની આવક
રાજ્યમાં વ્યાપક વરસાદના કારણે મોટા અને નાના જળાશયોમાં નવા પાણીની આવક વધી છે. ડેમોના કેચમેન્ટ વિસ્તારમાં ભારે વરસાદ થતાં પાણીની સપાટી ઝડપથી વધી રહી છે.
ડેમમાંથી પાણી છોડતા પહેલાં સંબંધિત જિલ્લા તંત્ર અને નદીના નીચાણવાળા ગામોને ચેતવણી આપવામાં આવી રહી છે. નાગરિકોને નદીના પટમાં ન જવા, પશુઓને નદીકાંઠાથી દૂર રાખવા અને સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવા જણાવાયું છે.
ડેમમાં પાણીની સપાટી તથા પાણી છોડવાના આંકડા ઝડપથી બદલાતા હોવાથી નાગરિકોએ સ્થાનિક સિંચાઈ વિભાગ અને જિલ્લા વહીવટી તંત્રના તાજા અપડેટને જ અંતિમ માનવા જોઈએ.
NDRF અને SDRFની ટીમો સજ્જ
ભારે વરસાદ અને પૂરની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ અને સ્ટેટ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સની ટીમોને સજ્જ રાખવામાં આવી છે.
આ ટીમો બોટ, લાઇફ જેકેટ, દોરડા, અંડરવોટર સાધનો અને અન્ય બચાવ ઉપકરણો સાથે પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં કામગીરી કરી રહી છે. સ્થાનિક પોલીસ, ફાયર બ્રિગેડ, સિવિલ ડિફેન્સ અને હોમગાર્ડની ટીમો પણ રાહત તથા સ્થળાંતરમાં જોડાઈ છે.
અગાઉથી કરવામાં આવેલી રાજ્યવ્યાપી તૈયારીમાં NDRFની 17 અને SDRFની 32થી વધુ ટીમોને અલગ-અલગ સ્થળે તૈનાત અથવા તૈયાર રાખવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. ટીમોની વાસ્તવિક સંખ્યા અને સ્થાન પરિસ્થિતિ અનુસાર બદલાઈ શકે છે.
આર્મી અને વાયુસેનાને સ્ટેન્ડબાય પર રાખવાની તૈયારી
અતિ ગંભીર સ્થિતિમાં બચાવ કામગીરી માટે ભારતીય સેનાની ટુકડીઓ અને ભારતીય વાયુસેનાની મદદ લેવાની પણ વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે.
કોઈ ગામ સંપર્કવિહોણું બને, મોટી સંખ્યામાં લોકો પાણીમાં ફસાય અથવા જમીન માર્ગે પહોંચવું શક્ય ન હોય ત્યારે હેલિકોપ્ટર મારફતે એરલિફ્ટ અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવાની કામગીરી હાથ ધરી શકાય છે.
ગુજરાતમાં અગાઉના વરસાદી રેસ્ક્યુ ઑપરેશનમાં ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડે દક્ષિણ ગુજરાત તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી 170 લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા હતા.
સુરતમાં 240થી વધુ લોકોનું સ્થળાંતર
સુરત શહેર અને જિલ્લાના અનેક વિસ્તારોમાં સતત ધોધમાર વરસાદના કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. અબ્રામા, વેલંજા, અમરોલી, ઉમરા અને કઠોર સહિતના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાતાં સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા સ્થળાંતરની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે.
આ વિસ્તારોમાંથી 240થી વધુ નાગરિકોને સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા હોવાનું સ્થાનિક વહીવટી અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. સ્થળાંતરિત લોકોને વેલંજા પ્રાથમિક શાળા સહિતના રાહત કેન્દ્રોમાં આશ્રય આપવામાં આવ્યો છે.
રાહત કેન્દ્રોમાં ભોજન, પીવાનું પાણી, દવાઓ અને પ્રાથમિક આરોગ્ય તપાસની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી છે. વૃદ્ધો, બાળકો, સગર્ભાઓ અને બીમાર વ્યક્તિઓની ખાસ કાળજી રાખવામાં આવી રહી છે.
મોટા વરાછામાં રિવર સાઇડ રોડનો ભાગ ધસી પડ્યો
મોટા વરાછા વિસ્તારમાં સવજી કોરાટ બ્રિજ નજીક તાપી નદીના રિવર સાઇડ રોડનો આશરે 40 મીટર જેટલો ભાગ ધસી પડ્યો હોવાનું સ્થાનિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. તંત્રએ તાત્કાલિક બેરિકેડિંગ કરીને માર્ગ પરની અવરજવર બંધ કરી હતી. અકસ્માત ટાળવા માટે લગભગ 250થી 300 વાહનોને વૈકલ્પિક માર્ગે ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
તાપી નદીમાં વધેલા પાણીના પ્રવાહ અને જમીનની ભેજના કારણે ધોવાણ થયું હોવાની શક્યતા છે. માર્ગની ટેક્નિકલ તપાસ બાદ જ તેને ફરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવશે.
વડોદરા-ડભોઇ માર્ગ પર પાણી
વડોદરા જિલ્લાના ડભોઇ તાલુકામાં ઢાઢર નદી અને સ્થાનિક નાળાઓમાં પાણીની આવક વધતાં રાજલી નજીક વડોદરા-ડભોઇ માર્ગ પર પાણી ફરી વળ્યું છે.
વાહનચાલકોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રાંત કચેરી, પોલીસ અને માર્ગ-મકાન વિભાગ દ્વારા માર્ગ બંધ કરવામાં આવ્યો છે. સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી તરફ જતા પ્રવાસીઓને માર્ગની સ્થિતિ ચકાસ્યા બાદ જ મુસાફરી કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
રાજલી અને બહેરામપુરા સહિતના વિસ્તારોમાંથી 79 નાગરિકોને સ્થાનિક શાળા અને અન્ય સલામત સ્થળે આશ્રય આપવામાં આવ્યો હોવાનું સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા જણાવાયું છે.
મચ્છુ-2 ડેમમાંથી પાણી છોડાયું
મોરબીના મચ્છુ-2 ડેમમાં પાણીની આવક વધતાં ડેમના ચાર દરવાજા ખોલીને નદીમાં પાણી છોડવામાં આવ્યું હોવાનું સ્થાનિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
પાણી છોડવાના કારણે મોરબી શહેર અને માળિયા તાલુકાના મળીને 32 જેટલા નીચાણવાળા ગામોને સતર્ક કરવામાં આવ્યા છે. લોકોને મચ્છુ નદીના પટ અને કાંઠાના વિસ્તારથી દૂર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
ડેમના દરવાજા કેટલા ખોલવા અને કેટલો પાણીપ્રવાહ છોડવો તેનો નિર્ણય ઉપરવાસની આવક તથા ડેમની સપાટીના આધારે બદલાઈ શકે છે. તેથી લોકો માટે તંત્રની તાજી સત્તાવાર સૂચના અનુસરવી જરૂરી છે.
ઘોડાધ્રોઈ ડેમના પાણીથી કોઝવે બંધ
ઘોડાધ્રોઈ ડેમમાંથી પાણી છોડાતાં આસપાસની નદીમાં જળસ્તર વધ્યું છે. આ કારણે જીકીયારી કોઝવે વાહનવ્યવહાર માટે બંધ કરવામાં આવ્યો છે.
હળવદ-સરા માર્ગના કેટલાક ભાગોમાં પણ પાણી ફરી વળતાં અવરજવર પ્રભાવિત થઈ છે. પોલીસ દ્વારા વાહનચાલકોને વૈકલ્પિક માર્ગ અપનાવવા સૂચના આપવામાં આવી છે. કોઝવે પર પાણીનો પ્રવાહ ઓછો દેખાય તો પણ વાહન પસાર કરવાનો પ્રયાસ ન કરવા તંત્રએ ચેતવણી આપી છે.
સુરેન્દ્રનગરનો ધોળીધજા ડેમ ઓવરફ્લો
સુરેન્દ્રનગર વિસ્તારની મહત્વપૂર્ણ જળસપાટી ગણાતો ધોળીધજા ડેમ ભારે વરસાદના કારણે ઓવરફ્લો થયો છે. વઢવાણ ભોગાવો-2માં પણ પાણીની આવક વધતાં આસપાસના નીચાણવાળા વિસ્તારોને સતર્ક કરવામાં આવ્યા છે.
વઢવાણ શહેર, જોરાવરનગર, રતનપર અને આસપાસના 11થી વધુ ગામોના લોકોને નદીકાંઠા તરફ ન જવા અને પશુઓને સુરક્ષિત સ્થળે રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા નદીના જળસ્તર અને ડેમની આવક-જાવકનું સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
એસટી બસ સેવા અને વાહનવ્યવહારને અસર
રાજ્યમાં ભારે વરસાદ, માર્ગો પર પાણી અને કોઝવે બંધ થવાના કારણે એસટી બસ સેવાઓને પણ અસર પહોંચી છે.
સ્થાનિક અહેવાલો મુજબ રાજ્યના 193 એસટી રૂટ અને 857 જેટલી બસ ટ્રિપ પ્રભાવિત થઈ છે. કેટલીક બસોને અધવચ્ચેથી પરત વાળવામાં આવી છે, જ્યારે અનેક રૂટ પર સેવા અસ્થાયી રીતે બંધ રાખવામાં આવી છે.
મુસાફરોએ મુસાફરી શરૂ કરતાં પહેલાં નજીકના એસટી ડેપો અથવા સત્તાવાર મુસાફરી પ્લેટફોર્મ પરથી રૂટની સ્થિતિ ચકાસવી જરૂરી છે. વરસાદ ઓસર્યા અને માર્ગ સુરક્ષિત જાહેર થયા બાદ બસ સેવા ફરી શરૂ થશે.
જિલ્લા કલેક્ટરોને સ્થાનિક નિર્ણય લેવાની સત્તા
ભારે વરસાદની સ્થિતિમાં જિલ્લા કલેક્ટરોને સ્થાનિક પરિસ્થિતિના આધારે શાળા-કોલેજોમાં રજા જાહેર કરવા, જોખમી માર્ગો બંધ કરવા અને લોકોને આગોતરા સ્થળાંતરિત કરવાનો નિર્ણય લેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
શાળાના વિદ્યાર્થીઓને પાણી ભરાયેલા માર્ગોથી પસાર થવું ન પડે અને બસ સેવા બંધ હોય ત્યારે મુશ્કેલી ન સર્જાય તે માટે જિલ્લાવાર નિર્ણય લેવામાં આવશે.
નાગરિકોએ શાળા, કોલેજ અથવા કચેરી બંધ હોવા અંગે સોશિયલ મીડિયા પરના અપ્રમાણિત સંદેશાઓને બદલે જિલ્લા કલેક્ટર અથવા શિક્ષણ વિભાગની સત્તાવાર જાહેરાત તપાસવી જોઈએ.
લોકોને સાવચેતી રાખવાની અપીલ
રાજ્ય સરકારે નાગરિકોને ભારે વરસાદ દરમિયાન બિનજરૂરી મુસાફરી ન કરવા, નદી-નાળા અને કોઝવે નજીક ન જવા તથા પાણી ભરાયેલા માર્ગ પરથી વાહન પસાર ન કરવા અપીલ કરી છે.
ઘરમાં જરૂરી દવા, પીવાનું પાણી, સૂકો ખોરાક, ટોર્ચ, મોબાઇલ ચાર્જર અને પાવર બેકઅપ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. બાળકો, વૃદ્ધો અને સગર્ભા મહિલાઓની ખાસ કાળજી રાખવા પણ જણાવાયું છે.
વીજળી પડતી હોય ત્યારે ખુલ્લા મેદાન, ઝાડ નીચે અથવા વીજ થાંભલા નજીક ઊભા ન રહેવું જોઈએ. ઇમરજન્સીની સ્થિતિમાં 112 અથવા સ્થાનિક જિલ્લા કંટ્રોલ રૂમનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
આગામી કલાકોમાં પણ ભારે વરસાદની શક્યતા
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા પ્રમાણે ગુજરાતમાં સક્રિય વરસાદી સિસ્ટમના કારણે આગામી કલાકોમાં પણ અનેક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે.
પશ્ચિમ વિદર્ભ અને દક્ષિણ મધ્ય પ્રદેશ નજીકની ડિપ્રેશન સિસ્ટમ પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધીને ગુજરાતને અસર કરી રહી છે. આ સિસ્ટમ નબળી પડ્યા પછી પણ રાજ્યમાં વ્યાપક વરસાદની સ્થિતિ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.
તંત્ર સંપૂર્ણપણે એલર્ટ મોડ પર છે અને નાગરિકોને IMD, SEOC, જિલ્લા કલેક્ટર તથા પોલીસની સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
