ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને મતદાર યાદીની Special Intensive Revision (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલા રાજકીય વિવાદ વચ્ચે BJPના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા સંબિત પાત્રાએ કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે. 23 સપ્ટેમ્બરે યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પાત્રાએ આરોપ લગાવ્યો કે વિપક્ષ ચૂંટણીમાં હાર બાદ ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા પર સવાલો ઊભા કરે છે અને ‘વોટ ચોરી’નો નેરેટિવ આગળ ધપાવી રહ્યો છે.
બીજી તરફ કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો SIR, મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા-કાઢવાની પ્રક્રિયા અને ચૂંટણી પંચની આંતરિક નિર્ણય પ્રક્રિયાને લઈને સતત સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે ચૂંટણી પંચે પણ સ્પષ્ટતા કરીને કહ્યું છે કે તેના અંતિમ નિર્ણયો કાયદાકીય અને સંસ્થાકીય પ્રક્રિયા અનુસાર લેવામાં આવે છે.
‘હાર બાદ ચૂંટણી પંચ પર સવાલ ઉઠાવે છે વિપક્ષ’: સંબિત પાત્રા
BJPના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા સંબિત પાત્રાએ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કોંગ્રેસ સહિતના વિપક્ષી પક્ષોના આરોપોને રાજકીય ગણાવ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો કે જ્યારે વિપક્ષ ચૂંટણીમાં હારે છે ત્યારે ચૂંટણી પંચ અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા પર સવાલો ઊભા કરવામાં આવે છે.
પાત્રાએ ‘વોટ ચોરી’ના આરોપોને લઈને પણ કોંગ્રેસને ઘેરી હતી. તેમણે ચૂંટણી પંચ દ્વારા આપવામાં આવેલી સ્પષ્ટતાનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે પંચની અંદર કોઈ નિર્ણય લેતા પહેલાં ચર્ચા, સૂચનો અને વિચાર-વિમર્શ થવો સામાન્ય સંસ્થાકીય પ્રક્રિયા છે.
#WATCH | Delhi: BJP MP Sambit Patra says, "We are not trying to save any specific individual; we are trying to save India's democracy. We are attempting to counter the malicious propaganda being spread against India's constitutional institutions. These people have already… pic.twitter.com/e15qlrnRjB
— ANI (@ANI) September 23, 2026
14 વાંધાના અહેવાલ બાદ ગરમાયું રાજકારણ
આ સમગ્ર રાજકીય વિવાદ એક મીડિયા રિપોર્ટ બાદ વધુ ગરમાયો હતો. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા લગભગ 10 મહિનામાં ચૂંટણી પંચના વિવિધ નિર્ણયો અને આદેશોને લઈને ઓછામાં ઓછા 14 વખત વાંધા અથવા ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી.
રિપોર્ટ અનુસાર આ મુદ્દાઓમાં મતદાર નોંધણી, મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરવાની પ્રક્રિયા, Form-6માં ફેરફાર અને વોટર ડેટાના સંચાલન જેવા વિષયો સામેલ હતા. આ દાવાઓ સામે આવ્યા બાદ વિપક્ષે ચૂંટણી પંચની આંતરિક કામગીરી અને નિર્ણય પ્રક્રિયા અંગે સવાલો ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.
ચૂંટણી પંચે શું કહ્યું?
વિવાદ વધ્યા બાદ ચૂંટણી પંચ તરફથી પણ સ્પષ્ટીકરણ સામે આવ્યું છે. ચૂંટણી પંચનું કહેવું છે કે આંતરિક ચર્ચા દરમિયાન અલગ-અલગ સૂચનો, પ્રશ્નો અથવા અભિપ્રાય સામે આવવા એ નિર્ણય પ્રક્રિયાનો સામાન્ય ભાગ છે.
પંચના વલણ અનુસાર SIR સહિતના અંતિમ નિર્ણયો ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની સહમતિથી લેવામાં આવ્યા છે. આંતરિક નોંધો અથવા ડ્રાફ્ટિંગના તબક્કે ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલોને અંતિમ નિર્ણય સાથેના મતભેદ તરીકે રજૂ કરવું સંપૂર્ણ ચિત્ર દર્શાવતું નથી, એવો ચૂંટણી પંચનો પક્ષ છે.
‘આંતરિક ચર્ચા લોકશાહી પ્રક્રિયાનો ભાગ’: પાત્રા
સંબિત પાત્રાએ ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતાને આધાર બનાવી વિપક્ષના આરોપોનો જવાબ આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ચૂંટણી કમિશનરો વચ્ચે કોઈ મુદ્દે ચર્ચા થવી અને અલગ સૂચનો રજૂ થવા એ સ્વાભાવિક બાબત છે.
પાત્રાના જણાવ્યા પ્રમાણે અંતિમ નિર્ણય પહેલાં ચર્ચા અને વિચાર-વિમર્શ થવો સંસ્થાની કાર્યપદ્ધતિનો ભાગ છે. તેમણે આ પ્રક્રિયાને ચૂંટણી પંચની અંદર રહેલી લોકશાહી વ્યવસ્થા તરીકે રજૂ કરી હતી.
રાહુલ ગાંધીના ‘વોટ ચોરી’ના આરોપથી વિવાદ વધુ તેજ
આ મુદ્દે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ ગંભીર રાજકીય આરોપો લગાવ્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ BJP, RSS અને ચૂંટણી પંચ પર ‘વોટ ચોરી’માં સામેલ હોવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
તેમણે કથિત મતચોરીને બંધારણ પર હુમલો ગણાવતા ‘રાજદ્રોહ’ જેવા શબ્દનો પણ ઉપયોગ કર્યો છે. જોકે આ રાહુલ ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવેલા રાજકીય આરોપો છે અને આવા આરોપોની સ્વતંત્ર કાનૂની પુષ્ટિ થયેલી હોવાનું અહીં સ્થાપિત નથી.
BJPએ રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસના આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને તેને ચૂંટણી પરિણામો બાદ ઉભો કરવામાં આવતો રાજકીય નેરેટિવ ગણાવ્યો છે.
SIRને લઈને શા માટે ચાલી રહી છે રાજકીય ટક્કર?
Special Intensive Revision એટલે કે SIR મતદાર યાદીની સમીક્ષા સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયા છે. હાલ SIRને લઈને મતદારોના નામ ઉમેરવા, નામ દૂર કરવા, દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા અને વોટર ડેટાના સંચાલન જેવા મુદ્દાઓ પર રાજકીય પક્ષો વચ્ચે મતભેદ જોવા મળી રહ્યા છે.
વિપક્ષનો આરોપ છે કે આ પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને મતદારોના અધિકારોને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો છે. બીજી તરફ ચૂંટણી પંચનું કહેવું છે કે પ્રક્રિયા કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને નિર્ધારિત નિયમો અનુસાર કરવામાં આવે છે.
ચૂંટણી પંચના ‘આંતરિક મતભેદ’ પર પણ રાજકારણ
મીડિયા રિપોર્ટમાં ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા આંતરિક સ્તરે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હોવાના દાવા બાદ વિપક્ષે તેને ચૂંટણી પંચની અંદર મતભેદ તરીકે રજૂ કર્યો છે.
જોકે ચૂંટણી પંચે આ અર્થઘટનને નકારતાં કહ્યું છે કે કોઈ નિર્ણય પહેલાં અધિકારીઓ અથવા કમિશનરો દ્વારા પ્રશ્નો અને સૂચનો રજૂ થવા એ સામાન્ય વહીવટી પ્રક્રિયા છે. અંતિમ સત્તાવાર નિર્ણય જ પંચનું સંસ્થાકીય વલણ દર્શાવે છે.
BJP અને કોંગ્રેસ આમને-સામને
સમગ્ર મામલે હવે BJP અને કોંગ્રેસ વચ્ચે રાજકીય આરોપ-પ્રતિઆરોપ વધુ તેજ બન્યા છે. BJPના સંબિત પાત્રા વિપક્ષના ‘વોટ ચોરી’ના આરોપોને રાજકીય પ્રચાર ગણાવી રહ્યા છે, જ્યારે કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો ચૂંટણી પંચની કામગીરી તથા SIR પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.
આ ઘમાસાણ વચ્ચે ચૂંટણી પંચનું સત્તાવાર વલણ એ છે કે અંતિમ નિર્ણયો સંસ્થાકીય પ્રક્રિયા અને સહમતિથી લેવામાં આવ્યા છે. હવે SIR અને ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને શરૂ થયેલી આ રાજકીય લડાઈ આગામી દિવસોમાં વધુ તેજ બને છે કે કેમ તેના પર નજર રહેશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
