ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેના સંરક્ષણ સંબંધોમાં એક ઐતિહાસિક મક્કમ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. ગુરુવારે કેનબેરામાં યોજાયેલી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક દરમિયાન બંને દેશોએ પોતાના દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સહયોગ, સૈન્ય આંતર-કાર્યક્ષમતા (Military Interoperability) અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ ઊંડો બનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો. આ બેઠકમાં ભારતના સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને ઓસ્ટ્રેલિયાના સંરક્ષણ મંત્રી રિચર્ડ માર્લ્સ વચ્ચે ચર્ચાઓ યોજાઈ હતી. બંને દેશો વચ્ચે ત્રણ મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા, જે આગામી દાયકાઓ માટે સંરક્ષણ સહયોગના આધારસ્તંભ સાબિત થશે.
Warmly received by Mr. Peter Khalil, Assistant Minister for Defence of Australia on arrival at Canberra’s Royal Australian Air Force Base. Look forward to shortly holding bilateral meeting with my friend Richard Marles, Deputy Prime Minister and Defense Minister of Australia. pic.twitter.com/Yl3qEbVyjz
— Rajnath Singh (@rajnathsingh) October 8, 2025
ત્રણ મુખ્ય કરારો:
- ગોપનીય માહિતીના આદાનપ્રદાન કરાર – સુરક્ષા અને રક્ષણ ક્ષેત્રે સંવેદનશીલ ગુપ્ત માહિતીના વહેંચાણ માટેનો આ કરાર બંને દેશોની ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સીઓ અને સશસ્ત્ર દળો વચ્ચે વધુ વિશ્વાસ સ્થાપિત કરશે.
- પરસ્પર સબમરીન શોધ અને બચાવ સહયોગ કરાર (Submarine Search and Rescue Cooperation) – દરિયાઈ અકસ્માત કે સંકટ સમયે બંને દેશોની નેવલ દળો વચ્ચે તાત્કાલિક સંકલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ કરાર મહત્વપૂર્ણ છે.
- સંયુક્ત સ્ટાફ વાર્તા તંત્રની સ્થાપના (Joint Staff Dialogue Mechanism) – આ માળખું સૈન્ય સ્તરે નિયમિત સંવાદ અને વ્યૂહાત્મક નીતિનિર્ધારણ માટે સક્ષમ મંચ પૂરો પાડશે, જેથી બંને દેશોની સેનાઓ એકબીજાની તાલીમ, તકનીક અને કામગીરીથી પરિચિત રહે.
આ ઉપરાંત, બંને દેશોએ સંયુક્ત દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ રોડમેપને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા તથા 2009ના સુરક્ષા કરારની જગ્યાએ દીર્ઘકાલિન રક્ષણ માળખું વિકસાવવાની દિશામાં ચર્ચા શરૂ કરી છે.
Leaving Sydney for Canberra on Day 1 of my official visit to Australia. pic.twitter.com/DJNICWJHqY
— Rajnath Singh (@rajnathsingh) October 8, 2025
ચીન અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર પર ધ્યાન:
આ બેઠક એવા સમયે યોજાઈ છે જ્યારે વૈશ્વિક રાજકીય સમીકરણોમાં પરિવર્તન થઈ રહ્યા છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીન સામેના રોકાણને ઘટાડવાના સંકેતો મળ્યા છે, જેના પરિણામે ભારત હવે ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને ફિલિપાઇન્સ જેવા પ્રાદેશિક ભાગીદારો સાથે સંરક્ષણ સહયોગને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ચીનના વિસ્તારવાદી વલણ, દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં દાવેદારી, અને પ્રાદેશિક દબાણની નીતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા બંને દેશોએ આ સહયોગને વ્યૂહાત્મક રૂપ આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
ઓસ્ટ્રેલિયાના સંરક્ષણ મંત્રી રિચર્ડ માર્લ્સે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે “ચીન બંને દેશો માટે સૌથી મોટી સુરક્ષા ચિંતા છે,” જ્યારે રાજનાથ સિંહે ભારપૂર્વક કહ્યું કે “મુક્ત, ખુલ્લો, સ્થિર અને સમૃદ્ધ ઇન્ડો-પેસિફિક જાળવવા માટે પ્રાદેશિક સહયોગને મજબૂત કરવો અત્યંત આવશ્યક છે.”
બંને મંત્રીઓએ દરિયાઈ નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા, હવાઈ ઉડાનની સુરક્ષા, અને અવિરત વેપાર માર્ગોની રક્ષા માટે મળીને કામ કરવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો. સાથે જ, ક્વાડ દેશો વચ્ચે દરિયાઈ દેખરેખ વધારવા, માહિતી વહેંચણી વધારવા, અને આગામી મહિને યોજાનાર મલબાર નૌસૈનિક અભ્યાસ માટેની તૈયારીઓ પર પણ વિગતવાર ચર્ચા થઈ.
આતંકવાદ અને સૈન્ય લોજિસ્ટિક્સ પર ભાર:
રાજનાથ સિંહે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે, “અમે સંરક્ષણ ઉદ્યોગ, સાયબર સુરક્ષા, દરિયાઈ સહયોગ અને પ્રાદેશિક પડકારો સહિત ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા ભાગીદારીની સંપૂર્ણ રૂપરેખાની સમીક્ષા કરી છે. અમે અમારી વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને પુનરાવર્તિત કરી અને આતંકવાદના તમામ સ્વરૂપો સામે વૈશ્વિક એકતા માટે અપીલ કરી.” તેમણે વધુમાં કહ્યું કે “આતંક અને વાતચીત એકસાથે ચાલી શકતા નથી, આતંક અને વેપાર પણ સાથે ચાલી શકતા નથી, પાણી અને લોહી એકસાથે વહેવા શક્ય નથી,” જે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની નીતિ સાથે સંકળાયેલી સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે.
હવામાં રિફ્યુઅલિંગનું અનોખું પ્રદર્શન:
2020માં થયેલા મિલિટરી લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ એગ્રીમેન્ટ (MLSA) બાદ હવે બંને દેશોની વાયુસેનાએ એર-ટુ-એર રિફ્યુઅલિંગ કરાર અમલમાં મૂક્યો છે. આના ભાગરૂપે રાજનાથ સિંહે KC-30A મલ્ટી-રોલ ટ્રાન્સપોર્ટ અને ટેન્કર વિમાનમાંથી ઉડાન દરમિયાન F-35 લડાકુ વિમાનને હવામાં ઇંધણ ભરવાનું લાઇવ પ્રદર્શન જોયું. આ ટેકનોલોજી અને તાલીમની આપલે બંને દેશોની વાયુસેના વચ્ચે વિશ્વાસ અને સહકારને વધુ મજબૂત બનાવશે.
ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા બંનેએ હવે ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર, રક્ષણ ઉત્પાદન, સાયબર સુરક્ષા, અને સૈન્ય તાલીમ કાર્યક્રમોમાં સહયોગ વધારવા માટે સંયુક્ત યોજના તૈયાર કરવાની દિશામાં પણ ચર્ચા શરૂ કરી છે. આ સમગ્ર મુલાકાતને દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં એક નવો માઇલસ્ટોન ગણાવી શકાય, જે માત્ર રક્ષણ સહયોગ પૂરતો નહીં પણ ઇન્ડો-પેસિફિકમાં સ્થિરતા અને સમતોલ શક્તિ માળખા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
