સુપ્રીમ કોર્ટે બિહારમાં ચાલી રહેલી સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયા પર તાત્કાલિક સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે, પરંતુ મામલે આગામી નિર્ણય સુધીના મોહલતરૂપ દિશાનિર્દેશ આપ્યા છે. સોમવારે થયેલી સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ સુધાંશુ ધુલિયા અને જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચીની બેન્ચે ચૂંટણી પંચ (ECI) તરફ કરેલા દસ્તાવેજ આધારિત ઓળખ પ્રક્રિયા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. કોર્ટે સ્પષ્ટતા માંગી કે મતદાર ઓળખ માટે આધાર કાર્ડ, મતદાર ID (EPIC), રેશન કાર્ડ જેવા પ્રમાણભૂત દસ્તાવેજો હજુ સ્વીકારવામાં કેમ ન આવે? પેનલના જણાવ્યા મુજબ, જો આ મામલો છેતરપિંડીનો હોય તો પૃથ્વી પર કોઈ દસ્તાવેજ એવો નથી કે જેને નકલ ન કરી શકાય.
કોર્ટે ECI ને આ દસ્તાવેજોની પસંદગી માટેના આધાર સ્પષ્ટ કરવા કહ્યું અને સૂચિબદ્ધ 11 ઓળખદસ્તાવેજોની પસંદગીને યોગ્ય રીતે જસ્ટિફાઈ કરવા જણાવ્યું. સુપ્રીમ કોર્ટે બંને પક્ષોને મંગળવાર સવારે 10:30 વાગ્યે ફરીથી સુનાવણી માટે હાજર રહેવા કહ્યું છે અને ECI ને આ મુદ્દાઓનો વિવાદાસ્પદ જવાબ આપવાનો પણ આદેશ આપ્યો છે.
ચૂંટણીપંચે પોતાના સોગંદનામામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જાન્યુઆરી 2025ની મતદાર યાદી માટે જે લોકો ગણતરી ફોર્મ સબમિટ કરશે, તેઓને ડ્રાફ્ટ યાદીમાં સ્થાન મળશે. ત્યારે કોર્ટે પણ ECI ને પડકાર્યો કે જો કોઈને મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવે તો તેઓએ કઈ રીતે વાંધો દાખલ કરી શકે છે અને શું તેમને યોગ્ય રીતે સુનાવણીની તક મળે છે?
કોર્ટે વધુમાં પુછ્યું કે જ્યારે સામૂહિક બહિષ્કાર જેવી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે ત્યારે સામૂહિક રીતે લોકોનો સમાવેશ કેમ નહીં થાય? અરજદારોના વકીલે સુપ્રીમ કોર્ટે ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની પ્રક્રિયા પર રોક લગાવવાની માંગ કરી હતી, પણ કોર્ટે જણાવ્યું કે ડ્રાફ્ટ યાદી તેમના મતાધિકાર પર સીધી અસર કરતી નથી અને જો જરૂરી લાગશે તો આખી પ્રક્રિયા પછીથી રદ પણ કરી શકાય છે.
અંતે, કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું કે હાલ SIR પ્રક્રિયાને રોકવામાં નહીં આવે, પરંતુ ચૂંટણી પંચને આધારભૂત સ્પષ્ટતા આપવા માટે મંગળવાર સુધીનો સમય આપવો આવે છે. આવનારી સુનાવણી દરમિયાન મહત્વના સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
