પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સત્તા ગુમાવ્યા બાદ તૃણમૂલ કોંગ્રેસની રાજકીય અને સંગઠનાત્મક મુશ્કેલીઓ વચ્ચે હવે નાણાકીય મોરચે મોટો ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે મમતા બેનર્જીની આગેવાનીવાળી ઓલ ઇન્ડિયા તૃણમૂલ કોંગ્રેસના આશરે ₹440 કરોડના બેંક ડિપોઝિટ ફ્રીઝ કરવાનો આદેશ આપ્યો હોવાનું તાજા અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ કાર્યવાહી Prevention of Money Laundering Act એટલે કે PMLA હેઠળ કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલ છે. ઉપલબ્ધ વિગતો મુજબ, ત્રણ બેંક ખાતાઓમાં કુલ આશરે ₹440.42 કરોડની રકમ હતી. આ ખાતાઓમાંથી શંકાસ્પદ ફંડ ટ્રાન્સફર, એવિએશન કંપનીઓને કરવામાં આવેલી મોટી ચુકવણી અને એક બિઝનેસ જેટ તથા હેલિકોપ્ટરની ખરીદી સાથે જોડાયેલા નાણાકીય વ્યવહારોની તપાસ ચાલી રહી છે.
આ તમામ બાબતો હાલ EDના આરોપો અને તપાસ હેઠળના દાવા છે. ફંડ ટ્રાન્સફર અથવા વિમાન ખરીદી અંગે કોઈ ગુનો કોર્ટમાં સાબિત થયો નથી.
વિધાનસભા ચૂંટણીમાં BJPની મોટી જીત બાદ TMC પર સંકટ
આ કાર્યવાહી એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે TMC બે મહિના પહેલાં પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મોટી હારનો સામનો કરી ચૂકી છે. ચૂંટણી પંચના સત્તાવાર પરિણામ મુજબ 294 સભ્યોની વિધાનસભામાં BJPએ 207 બેઠકો જીતી, જ્યારે TMC 80 બેઠકો સુધી સીમિત રહી હતી. આ પરિણામથી રાજ્યમાં TMCનું 15 વર્ષનું શાસન સમાપ્ત થયું.
ચૂંટણીમાં હાર બાદ TMCમાં આંતરિક મતભેદ, નેતાઓનાં રાજીનામાં અને પાર્ટીના નાણાં પર નિયંત્રણને લઈને સંઘર્ષના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. હવે ₹440 કરોડના ડિપોઝિટ પર EDની કાર્યવાહીથી પાર્ટીની મુશ્કેલીઓ વધુ ગંભીર બની છે.
Enforcement Directorate (ED) is conducting searches at five locations in West Bengal's Kolkata and its nearby locations in the case of dishonest financial dealings and routing of suspected funds in the bank accounts of TMC: Officials
— ANI (@ANI) July 7, 2026
EDએ શું કાર્યવાહી કરી?
8 જુલાઈ 2026ના તાજા અહેવાલો મુજબ, EDએ TMCના બેંક ડિપોઝિટમાં રહેલા આશરે ₹440 કરોડની રકમ ફ્રીઝ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે આ કાર્યવાહી PMLA હેઠળ ચાલી રહેલી તપાસના ભાગરૂપે કરવામાં આવી છે. તપાસ એ બાબત પર કેન્દ્રિત છે કે TMCના સત્તાવાર બેંક ખાતાઓમાંથી વિવિધ એવિએશન, ટ્રાવેલ અને સંબંધિત કંપનીઓને મોકલવામાં આવેલી રકમનો અંતિમ ઉપયોગ શું હતો.
EDની કાર્યવાહી પહેલાં એજન્સીએ કોલકાતામાં પાંચ સ્થળો પર સર્ચ ઑપરેશન હાથ ધર્યું હતું. તેમાં એવિએશન ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા Carewell Groupની કંપનીઓ અને અન્ય સંબંધિત સ્થળોનો સમાવેશ થતો હતો.
ત્રણ ખાતા પહેલાં કોલકાતા પોલીસે ફ્રીઝ કર્યા હતા
આ કેસમાં EDની તાજી કાર્યવાહી અને અગાઉની પોલીસ કાર્યવાહી વચ્ચેનો તફાવત સમજવો મહત્વપૂર્ણ છે. જૂન મહિનામાં TMCના બળવાખોર ધારાસભ્યો દ્વારા પાર્ટી ફંડના સ્ત્રોત અંગે તપાસની માંગ કરવામાં આવ્યા બાદ કોલકાતા પોલીસે ત્રણ TMC બેંક ખાતાઓના ડેબિટ ઓપરેશન સ્થગિત કર્યા હતા. આ ત્રણ ખાતાઓમાં આશરે ₹440 કરોડ હોવાનું અનુમાન હતું.
ત્યારબાદ મમતા બેનર્જીની આગેવાનીવાળા TMC જૂથે આ કાર્યવાહી સામે કલકત્તા હાઇકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો. હાઇકોર્ટે સંબંધિત બેંકને ત્રણેય ખાતાઓની સંપૂર્ણ વિગતો અને તેમાં રહેલી રકમ અંગે એફિડેવિટ રજૂ કરવા તથા પોલીસને તપાસનો અહેવાલ આપવા કહ્યું હતું. હવે EDએ અલગ PMLA તપાસ હેઠળ આશરે ₹440 કરોડના ડિપોઝિટ ફ્રીઝ કરવાનો આદેશ આપ્યો હોવાનું અહેવાલ છે.
કોલકાતામાં પાંચ સ્થળો પર EDના દરોડા
7 જુલાઈએ EDએ કોલકાતામાં લગભગ પાંચ સ્થળો પર સર્ચ ઑપરેશન હાથ ધર્યું હતું. અહેવાલ મુજબ, આ કાર્યવાહીમાં Carewell Group of Companies સાથે જોડાયેલા સ્થળોનો સમાવેશ થતો હતો. આ ગ્રુપની Carewell Aviation નામની એકમ પ્રાઇવેટ જેટ અને ચાર્ટર સેવાઓ સાથે જોડાયેલી છે.
તપાસ એ બાબત પર કેન્દ્રિત છે કે TMCના ખાતાઓમાંથી એવિએશન અને સંબંધિત કંપનીઓમાં ગયેલી મોટી રકમનો ઉપયોગ કઈ રીતે થયો અને આખી ટ્રાન્ઝેક્શન રચનાનો વાસ્તવિક લાભ કોને મળ્યો.
#BREAKING: The Enforcement Directorate (ED) has frozen three bank accounts of the Trinamool Congress (TMC) worth ₹440 crore. Further details are awaited pic.twitter.com/a5gudy4lnw
— IANS (@ians_india) July 8, 2026
TMCના ખાતાઓમાંથી ₹160 કરોડ ટ્રાન્સફર થયાનો EDનો દાવો
ED અધિકારીઓને ટાંકતા PTIના અહેવાલ મુજબ, પ્રાથમિક તપાસમાં એપ્રિલ 2023થી જૂન 2026 વચ્ચે TMCના બેંક ખાતાઓમાંથી આશરે ₹160 કરોડ Carewell Aviation India Private Limited અને તેની એક સંબંધિત કંપનીને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
તપાસ એજન્સી હવે આ ટ્રાન્સફરના હેતુ, તેની મંજૂરી પ્રક્રિયા, નાણાંનો અંતિમ ઉપયોગ અને સમગ્ર ટ્રાન્ઝેક્શન ચેઇનની તપાસ કરી રહી છે. EDના મતે આ વ્યવહારોમાં વધુ ઊંડાણપૂર્વક તપાસની જરૂર છે. જોકે આ તબક્કે આ એજન્સીના પ્રાથમિક તારણો છે અને અંતિમ કાનૂની નિષ્કર્ષ નથી.
નવી કંપનીના ખાતામાં ₹82.96 કરોડ મોકલાયાનો આરોપ
EDના પ્રાથમિક તારણો અનુસાર Carewell Aviationએ વર્ષ 2023થી 2026 દરમિયાન આશરે ₹82.96 કરોડની રકમ એક નવી સ્થાપિત સંબંધિત કંપનીને ટ્રાન્સફર કરી હતી. એજન્સી આ ફંડ ફ્લોની તપાસ કરી રહી છે અને એ જાણવા પ્રયાસ કરી રહી છે કે એક કંપનીમાંથી બીજી નવી એકમમાં આટલી મોટી રકમ ટ્રાન્સફર કરવાનો વ્યાપારી હેતુ શું હતો.
તપાસનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે અલગ-અલગ કંપનીઓ અને ખાતાઓ વચ્ચેના નાણાકીય વ્યવહારો સામાન્ય વ્યાપારી લેવડદેવડ હતા કે તેના પાછળ અન્ય કોઈ હેતુ હતો.
₹112 કરોડમાં જેટ અને હેલિકોપ્ટર ખરીદાયાનો દાવો
આ તપાસનો સૌથી ચર્ચાસ્પદ ભાગ ખાનગી વિમાન અને હેલિકોપ્ટરની ખરીદી સાથે જોડાયેલો છે. ED અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર લગભગ ₹112 કરોડનો ઉપયોગ Embraer Legacy 600 બિઝનેસ જેટ અને AgustaWestland 109SP હેલિકોપ્ટર ખરીદવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
આ બંને એવિએશન એસેટની ખરીદી માટે વપરાયેલા નાણાંની મૂળ ટ્રેલની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. ED અધિકારીઓનો દાવો છે કે મોટાભાગના નાણાંનો સ્ત્રોત સીધો TMCના ખાતાઓ સાથે જોડાયેલો હતો. હેલિકોપ્ટરની ખરીદીમાં કેટલાક વિદેશી ફંડનો ઉપયોગ થયો હોવાનો દાવો પણ તપાસ અધિકારીઓએ કર્યો છે. આ મુદ્દે પણ તપાસ ચાલુ છે.
TMCના પૈસાથી વિમાન ખરીદ્યાં અને પછી TMCને જ ભાડે અપાયાં?
EDના આરોપોમાં સૌથી ગંભીર અને અસામાન્ય મુદ્દો એ છે કે TMCના ખાતાઓમાંથી આવેલા નાણાંની મદદથી કથિત રીતે જેટ અને હેલિકોપ્ટર ખરીદવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ એ જ એવિએશન એસેટ TMCને ભાડે આપવામાં આવ્યા. અહેવાલ મુજબ, ED અધિકારીઓએ આ સમગ્ર વ્યવસ્થાને અત્યંત શંકાસ્પદ ગણાવી છે અને તપાસ કરી રહ્યા છે કે વિમાનના ઉપયોગના નામે કરવામાં આવેલી ત્યારબાદની મોટી ચુકવણીઓનો વાસ્તવિક લાભાર્થી કોણ હતો.
અહીં ફરી સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે કે આ EDની તપાસ હેઠળનો આરોપ છે. વ્યવહારો ગેરકાયદેસર હતા કે નહીં તેનો અંતિમ નિર્ણય તપાસ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા બાદ થશે.
ચાર્ટર્ડ ફ્લાઇટના ખર્ચની પણ તપાસ
ED એ વાતની પણ તપાસ કરી રહી છે કે રાજકીય અભિયાન અને અન્ય પાર્ટી પ્રવૃત્તિઓ દરમિયાન ચાર્ટર્ડ એરક્રાફ્ટના ઉપયોગ માટે કરવામાં આવેલી ચુકવણીઓમાં કોઈ અસામાન્ય નાણાકીય વ્યવસ્થા હતી કે નહીં.
તાજા અહેવાલ મુજબ, તપાસકર્તાઓ એવિએશન, ટ્રાવેલ અને સંબંધિત સર્વિસ કંપનીઓ મારફતે ₹150 કરોડથી વધુના કથિત ફંડ ફ્લોની તપાસ કરી રહ્યા છે. એજન્સી ખાસ કરીને એ જાણવા માગે છે કે અલગ-અલગ કંપનીઓ મારફતે નાણાં ફેરવવાનો હેતુ તેના મૂળ સ્ત્રોત અથવા અંતિમ ઉપયોગને છુપાવવાનો હતો કે નહીં.
TMCના ઓછામાં ઓછા 18 ખાતાઓ પણ તપાસના દાયરામાં
તાજા અહેવાલ મુજબ, તપાસકર્તાઓ ઓછામાં ઓછા 18 TMC બેંક ખાતાઓ સાથે જોડાયેલી નાણાકીય લેવડદેવડની તપાસ કરી રહ્યા છે. Carewell Travels, Windborne Aviation અને Anita Tours સહિતની કંપનીઓ સાથે થયેલા વ્યવહારો પણ તપાસ હેઠળ હોવાનું અહેવાલ છે. જોકે તમામ ખાતા અથવા તમામ વ્યવહારો ગેરકાયદેસર હોવાનું કોઈ અંતિમ તારણ આવ્યું નથી.
આ તપાસનો વ્યાપ માત્ર ત્રણ ફ્રીઝ કરાયેલા ખાતાઓ સુધી મર્યાદિત નહીં રહી શકે તેવો સંકેત આ વિગતોમાંથી મળી રહ્યો છે.
બળવાખોર ધારાસભ્યોની ફરિયાદ બાદ શરૂ થયો નવો વિવાદ
TMCની ચૂંટણી હાર બાદ પાર્ટીની અંદર સત્તા અને નાણાં પર નિયંત્રણનો સંઘર્ષ વધુ જાહેર બન્યો હતો. બળવાખોર ધારાસભ્યોના જૂથે પાર્ટીના ફંડના સ્ત્રોત અંગે તપાસની માંગ કરી હતી. ત્યારબાદ પોલીસે પાર્ટીના ત્રણ ખાતાઓના ડેબિટ ઓપરેશન પર રોક લગાવી હતી. આ ખાતાઓમાં આશરે ₹440 કરોડ હોવાનું સામે આવતાં મુદ્દો વધુ ગંભીર બન્યો.
આ સમગ્ર વિવાદ હવે પાર્ટીની આંતરિક લડાઈથી આગળ વધીને પોલીસ, હાઇકોર્ટ અને EDની તપાસ સુધી પહોંચી ગયો છે.
મમતા બેનર્જીના જૂથે હાઇકોર્ટમાં પડકારી કાર્યવાહી
ત્રણ બેંક ખાતાઓના ડેબિટ ઓપરેશન સ્થગિત થયા બાદ મમતા બેનર્જીની આગેવાનીવાળા TMC જૂથે કલકત્તા હાઇકોર્ટમાં અરજી કરી હતી.
હાઇકોર્ટે બેંકને ત્રણેય ખાતાઓની વિગતો રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો અને પોલીસ પાસેથી તપાસનો અહેવાલ પણ માંગ્યો હતો. કોર્ટે અગાઉ ખાતાઓ ઝડપથી ફ્રીઝ કરવાની પ્રક્રિયા અંગે પ્રશ્નો પણ ઉઠાવ્યા હતા, પરંતુ તાત્કાલિક વચગાળાની રાહત આપી નહોતી.
આથી એક તરફ હાઇકોર્ટમાં અગાઉની પોલીસ કાર્યવાહીને લઈને કેસ ચાલી રહ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ EDએ PMLA હેઠળ નાણાકીય તપાસ આગળ વધારી છે.
શું ₹440 કરોડ જપ્ત થઈ ગયા છે?
અહીં ‘ફ્રીઝ’ અને ‘જપ્ત’ વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. તાજા અહેવાલો મુજબ EDએ ડિપોઝિટ ફ્રીઝ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. તેનો અર્થ એ નથી કે કોર્ટ દ્વારા આ રકમ અંતિમ રીતે સરકારની સંપત્તિ જાહેર થઈ ગઈ છે.
હાલ કાર્યવાહી તપાસનો ભાગ છે. આગળ PMLAની કાનૂની પ્રક્રિયા, પુરાવા અને ન્યાયિક કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ બનશે. આથી સમાચારના શીર્ષકમાં “₹440 કરોડ જપ્ત” લખવાને બદલે “₹440 કરોડના ડિપોઝિટ ફ્રીઝ” લખવું વધુ સચોટ છે.
TMC અને Carewellનો પક્ષ શું છે?
EDના દરોડા અંગેના PTI અહેવાલમાં જણાવાયું હતું કે Carewell Aviation અને TMC પાસેથી પ્રતિસાદ માંગવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ પ્રકાશન સમયે જવાબ મળ્યો નહોતો. ઉપલબ્ધ તાજા અહેવાલોમાં ₹440 કરોડના ED ફ્રીઝ ઓર્ડર અંગે TMCનો વિગતવાર સત્તાવાર જવાબ સ્પષ્ટ રીતે સામે આવ્યો નથી. આથી આ કેસને રજૂ કરતી વખતે EDના દાવાઓને આરોપ તરીકે અને TMCના પક્ષને ઉપલબ્ધ થાય ત્યારે સમાન મહત્વ સાથે રજૂ કરવું જરૂરી રહેશે.
TMC માટે રાજકીય અને નાણાકીય બંને મોરચે પડકાર
પશ્ચિમ બંગાળની સત્તા ગુમાવ્યા બાદ TMC પહેલેથી જ રાજકીય પુનર્ગઠનના તબક્કામાં છે. હવે પાર્ટીના મોટા નાણાકીય ભંડોળ, આંતરિક નિયંત્રણ અને એવિએશન ખર્ચ સંબંધિત તપાસે નવી મુશ્કેલી ઊભી કરી છે.
આ એક વિશ્લેષણાત્મક નિષ્કર્ષ છે: ત્રણ ખાતાઓમાં મોટી રકમ, પાર્ટીની આંતરિક લડાઈ, હાઇકોર્ટની કાર્યવાહી અને હવે PMLA તપાસ—આ તમામ ઘટનાક્રમ TMC માટે લાંબી કાનૂની અને સંગઠનાત્મક લડાઈના સંકેત આપે છે.
આગામી તપાસમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ રહેશે કે ₹160 કરોડના ટ્રાન્સફરનો ચોક્કસ હેતુ શું હતો, ₹112 કરોડના એવિએશન એસેટની ખરીદીની નાણાકીય રચના કાયદેસર હતી કે નહીં અને સમગ્ર વ્યવહારમાં વાસ્તવિક લાભાર્થી કોણ હતો.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
