ગુજરાત સરકારે દેશના સૌથી મોટા અને મહત્ત્વાકાંક્ષી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાંના એક ‘કલ્પસર પ્રોજેક્ટ’ માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. ખંભાતના અખાતમાં બનનારા આ પ્રોજેક્ટ માટે રાજ્ય સરકારે 21 મે 2026ના રોજ કેન્દ્ર સરકાર પાસે પર્યાવરણ મંજૂરી મેળવવા માટે અરજી કરી છે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ માટેનો માર્ગ વધુ સ્પષ્ટ બનશે.
કલ્પસર પ્રોજેક્ટ હેઠળ ભાવનગર અને ભરૂચ વચ્ચે લગભગ 60.13 કિલોમીટર લાંબો વિશાળ દરિયાઈ બંધ (Sea Dam) બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ બંધના કારણે દરિયામાં મીઠા પાણીનું વિશાળ સરોવર સર્જાશે, જે વિશ્વના સૌથી મોટા માનવસર્જિત સરોવરોમાં સ્થાન મેળવી શકે છે. આ પ્રોજેક્ટ ખાસ કરીને પાણીની તંગીનો સામનો કરતા સૌરાષ્ટ્ર અને મધ્ય ગુજરાત માટે ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
પ્રોજેક્ટના ભાગરૂપે દરિયાઈ બંધ ઉપર જ 10 લેનનો રોડ અને 4 લેનની રેલવે લાઇન બનાવવાની યોજના છે. આ કારણે ભાવનગરથી સુરત અને મુંબઈ વચ્ચેનું અંતર લગભગ 240 કિલોમીટરથી ઘટીને માત્ર 60 કિલોમીટર રહી જશે. પરિણામે મુસાફરીનો સમય કલાકોમાંથી ઘટીને મિનિટોમાં પૂર્ણ થઈ શકશે, જે વેપાર અને પરિવહન ક્ષેત્રે મોટો ફેરફાર લાવશે.
આ પ્રોજેક્ટથી સૌરાષ્ટ્રના 9 જિલ્લાઓના 42 તાલુકાની અંદાજે 10 લાખ હેક્ટર જમીનને સિંચાઈ માટે પાણી ઉપલબ્ધ થશે. સાથે જ કરોડો લોકોને પીવાનું શુદ્ધ પાણી મળશે. જમીનના પાણીના સ્તર (Groundwater Level)માં વધારો થશે અને દરિયાઈ ખારાશના કારણે બિનઉપજાઉ બનેલી અંદાજે 1 લાખ હેક્ટર જમીન ફરી ખેતીલાયક બનશે.
કલ્પસર પ્રોજેક્ટ હેઠળ પવન અને સૂર્ય ઊર્જા દ્વારા દર વર્ષે આશરે 2,500 મિલિયન યુનિટ સ્વચ્છ વીજળીનું ઉત્પાદન કરવાની યોજના છે. આ પ્રોજેક્ટથી ઉદ્યોગ, કૃષિ અને રોજગાર ક્ષેત્રે પણ વિશાળ તકો ઊભી થશે, જે ગુજરાતની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવશે.
આ પ્રોજેક્ટ માટે અંદાજિત કુલ ખર્ચ ₹1,33,246 કરોડ છે. હાલ પ્રોજેક્ટ ડિટેલ્ડ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) તબક્કે છે અને વિવિધ ટેકનિકલ તથા પર્યાવરણ સંબંધિત અભ્યાસ ચાલી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકારે જણાવ્યું છે કે તમામ મંજૂરીઓ સમયસર મળી જાય તો પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ થવામાં આશરે 8 વર્ષ લાગી શકે છે, જોકે વાસ્તવિક સ્થિતિમાં આ સમયગાળો વધુ લાંબો થઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
