ગુજરાત તેની અનુકૂળ આબોહવા, સુરક્ષિત પર્યાવરણ અને વિશાળ જળાશયો કારણે હવે દેશ-વિદેશના યાયાવર પક્ષીઓ માટે સૌથી પસંદગીનું સ્થળ બની ગયું છે. વર્ષ 2025-26 દરમિયાન રાજ્યની 5 રામસર સાઇટ્સ, નડાબેટ અને કચ્છના ‘રોડ ટુ હેવન’ વિસ્તારમાં અંદાજે 35 લાખથી વધુ સ્થાનિક અને વિદેશી પક્ષીઓનું આગમન નોંધાયું છે.
વન વિભાગના વાઇલ્ડલાઇફ પ્રભાગ મુજબ, દર વર્ષે નવેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી વચ્ચે લાખો પક્ષીઓ ગુજરાતમાં આશરો લે છે, જે રાજ્યની પર્યાવરણીય સમૃદ્ધિ અને સુરક્ષાનું પ્રતિક છે.
નડાબેટ સૌથી મોટું પક્ષી કેન્દ્ર
નડાબેટ આ વર્ષે યાયાવર પક્ષીઓની પ્રથમ પસંદ બની છે, જ્યાં કુલ 14.90 લાખ પક્ષીઓ નોંધાયા છે. અહીં ખાસ કરીને **સુરખાબ (લેસર ફ્લેમિંગો)**ની સંખ્યા જ 9 લાખથી વધુ પહોંચી છે.
આ વિસ્તાર હવે ફ્લેમિંગો સહિત અનેક પ્રજાતિઓ માટે સુરક્ષિત નિવાસસ્થાન તરીકે વિકસી રહ્યો છે.
ખીજડીયા રામસર સાઇટમાં 347 પ્રજાતિઓ
ખીજડીયા રામસર સાઇટમાં આ વર્ષે આશરે 3.12 લાખ પક્ષીઓ અને 347 પ્રજાતિઓ નોંધાઈ છે.
વર્ષ 2021માં રામસર સાઇટનો દરજ્જો મળ્યા બાદ આ વિસ્તાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પક્ષી નિરીક્ષણ માટે મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બન્યો છે.
ધોળાવીરા અને કચ્છમાં લાખો પક્ષીઓનો વસવાટ
ધોળાવીરા નજીકના વિસ્તારમાં આ વર્ષે આશરે 7.90 લાખ યાયાવર પક્ષીઓ નોંધાયા છે. કચ્છનો વિસ્તાર પણ પક્ષી પ્રવાસન માટે વૈશ્વિક આકર્ષણ બનતો જાય છે.
અન્ય રામસર સાઇટ્સમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ
- રાજ્યની પ્રથમ રામસર સાઇટ પર 6.42 લાખ પક્ષીઓ (270 પ્રજાતિઓ)
- તાજેતરમાં રામસર સાઇટ બનેલા વિસ્તારમાં 1.50 લાખ પક્ષીઓ
- થોળ ખાતે 74,452 પક્ષીઓ
- વઢવાણા સરોવર ખાતે 47,793 પક્ષીઓ
આ આંકડા ગુજરાતને ભારતના ટોચના વાઇલ્ડલાઇફ પક્ષી કેન્દ્રોમાં સ્થાન આપે છે.
વિશ્વ સ્થળાંતર પક્ષી દિવસ અને પર્યાવરણીય સંદેશ
દર વર્ષે મે મહિનાના બીજા શનિવારે ‘વિશ્વ સ્થળાંતર પક્ષી દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષની થીમ છે:
“પ્રત્યેક પંખી મહત્વનું છે, આપણું નિરીક્ષણ એટલે જ અગત્યનું છે”
સરકારની ભૂમિકા અને સંરક્ષણ પ્રયત્નો
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં અને વન મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાના માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાત વન વિભાગ દ્વારા:
- કડક વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા અમલમાં મૂકાયા છે
- આધુનિક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે
- પક્ષી સંરક્ષણ માટે ઇકો-સિસ્ટમ સુધારવામાં આવી છે
છેલ્લા દાયકાથી વધુ સમયથી ગુજરાત સતત પક્ષીઓ માટે વધુ સુરક્ષિત રાજ્ય તરીકે વિકસ્યું છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
