ભારતની હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) અને ફ્રાન્સની Safran Helicopter Engines વચ્ચે ભારતના આગામી પેઢીના સૈન્ય હેલિકોપ્ટરો માટે મહત્વપૂર્ણ એન્જિન કરાર થયો છે. બંને કંપનીઓના સંયુક્ત સાહસ SAFHAL Helicopter Engines Pvt. Ltd. મારફતે 3,500થી 4,000 shaft horsepower (shp) પાવર ક્લાસના નવી પેઢીના હાઈ-પાવર હેલિકોપ્ટર એન્જિનના ડિઝાઇન, વિકાસ, ઉત્પાદન, સપ્લાય અને સમગ્ર લાઇફસાઇકલ સપોર્ટ માટે અંતિમ કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ એન્જિનને ‘Aravalli’ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
‘અરાવલ્લી’ એન્જિનને IMRH માટે પસંદ કરાયું
નવી પેઢીનું Aravalli એન્જિન HAL દ્વારા વિકસાવવામાં આવી રહેલા 13 ટન વર્ગના Indian Multi-Role Helicopter (IMRH) માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે. IMRHને ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની વિવિધ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બહુહેતુક હેલિકોપ્ટર તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે.
આ એન્જિન 3,500થી 4,000 shp પાવર ક્લાસમાં હશે અને તેને અત્યંત પડકારજનક વાતાવરણમાં પણ કાર્યક્ષમ રીતે ઓપરેટ કરી શકાય તે રીતે ડિઝાઇન કરવાની યોજના છે. Safranના જણાવ્યા પ્રમાણે તેમાં નવી પેઢીની એરોનોટિકલ પ્રોપલ્શન ટેકનોલોજીઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
Hindustan Aeronautics Limited (HAL) and Safran Helicopter Engines have signed a contract with SAFHAL Helicopter Engines Pvt. Ltd. (SAFHAL) for the design, development, manufacture, supply, and lifecycle support of a new-generation high-power helicopter engine in the 3,500 to… pic.twitter.com/wCfFeW1hUs
— ANI (@ANI) August 26, 2026
ભારતીય નૌકાદળના DBMRHને પણ અરાવલ્લી શક્તિ આપશે
Aravalli એન્જિનનો ઉપયોગ માત્ર IMRH સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. HAL ભારતીય નૌકાદળ માટે 12.5 ટન વર્ગનું Deck-Based Multi-Role Helicopter (DBMRH) પણ વિકસાવી રહ્યું છે અને આ નેવલ પ્લેટફોર્મ માટે પણ Aravalli પાવરપ્લાન્ટ પસંદ કરવામાં આવ્યો છે.
DBMRHને જહાજના ડેક પરથી સંચાલિત કરી શકાય તે રીતે વિકસાવવામાં આવશે. નેવલ ઓપરેશનમાં ઊંચી વિશ્વસનીયતા, પાવર અને કઠિન દરિયાઈ વાતાવરણમાં કામગીરીની ક્ષમતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોય છે, જેથી આ એન્જિન પ્રોજેક્ટને વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ મહત્વનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ડિઝાઇનથી Lifecycle Support સુધીનો કરાર
આ કરાર માત્ર એન્જિન ડિઝાઇન સુધી સીમિત નથી. તેમાં Aravalli એન્જિનનું ડિઝાઇન, ડેવલપમેન્ટ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, સપ્લાય અને સમગ્ર લાઇફસાઇકલ સપોર્ટ આવરી લેવામાં આવ્યો છે. એટલે ભવિષ્યમાં ઉત્પાદન અને મેન્ટેનન્સ-રિપેર-ઓવરહોલ ક્ષમતાઓ ઊભી કરવામાં પણ SAFHALની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહેશે.
HALના જણાવ્યા પ્રમાણે આ કાર્યક્રમ ભારતની એરો-એન્જિન ટેકનોલોજીઓમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે મજબૂત પાયો ઊભો કરશે અને દેશના ડોમેસ્ટિક એરોસ્પેસ ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમને પણ વધુ મજબૂત બનાવશે.
SAFHAL શું છે?
SAFHAL Helicopter Engines Pvt. Ltd. HAL અને Safran Helicopter Enginesનું સંયુક્ત સાહસ છે. આ કંપની ભારતમાં નવી પેઢીના હેલિકોપ્ટર એન્જિનના ડિઝાઇન, વિકાસ, ઉત્પાદન, વેચાણ અને સપોર્ટ માટે બનાવવામાં આવી છે.
HAL અને Safran વચ્ચેનો સહયોગ નવો નથી. Safran અગાઉ Artouste શ્રેણીના એન્જિન દ્વારા Cheetah અને Chetak હેલિકોપ્ટરો સાથે જોડાયેલું રહ્યું છે, જ્યારે Shakti/Ardiden શ્રેણીના એન્જિન HALના ALH Dhruv, Light Combat Helicopter અને Light Utility Helicopter જેવી પ્લેટફોર્મ સાથે પણ જોડાયેલા છે.
આત્મનિર્ભર ભારત માટે વ્યૂહાત્મક પગલું
ભારત લાંબા સમયથી એરો-એન્જિન જેવી મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજીમાં વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. Aravalli કાર્યક્રમ હેઠળ ભારતને માત્ર તૈયાર એન્જિન નહીં, પરંતુ તેની ડિઝાઇન, એન્જિનિયરિંગ, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને લાઇફસાઇકલ સપોર્ટ સાથે જોડાયેલી ક્ષમતાઓ વિકસાવવાનો પણ અવસર મળશે.
HALના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર રવિ K.એ આ કરારને ભારતની aero-engine technologyમાં self-reliance તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે આ કાર્યક્રમ IMRH અને DBMRHની ઓપરેશનલ જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા ઉપરાંત દેશના એરોસ્પેસ ઉદ્યોગને પણ મજબૂત બનાવશે.
IMRH કેમ મહત્વપૂર્ણ?
Indian Multi-Role Helicopterને ભારતીય સેનાની વિવિધ કામગીરી—ટ્રૂપ ટ્રાન્સપોર્ટ, લોજિસ્ટિક સપોર્ટ, ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં કામગીરી અને અન્ય મલ્ટી-રોલ મિશન—માટે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. 13 ટન વર્ગના આ પ્લેટફોર્મ માટે ઊંચી શક્તિ ધરાવતું અને વિશ્વસનીય એન્જિન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનશે.
ભવિષ્યમાં આ હેલિકોપ્ટર ભારતની મધ્યમ-ઉત્પાદન હેલિકોપ્ટર ક્ષમતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. Aravalli એન્જિનનું સફળ વિકાસ IMRH કાર્યક્રમની કાર્યક્ષમતા અને ભારતીય ડિફેન્સ ઉત્પાદન ક્ષમતાને સીધી અસર કરશે.
ભવિષ્યમાં સિવિલ માર્કેટ માટે પણ શક્યતા
Safranની અગાઉની માહિતી પ્રમાણે IMRH અને DBMRH ઉપરાંત ભવિષ્યમાં આ એન્જિન પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ offshore operations, utility missions અને VVIP transport જેવા સિવિલ એપ્લિકેશન માટે પણ વિસ્તારી શકાય છે. બાદમાં MRO activities વિકસાવવાની યોજના પણ દર્શાવવામાં આવી હતી.
આથી Aravalli માત્ર એક સૈન્ય એન્જિન પ્રોજેક્ટ નહીં પરંતુ ભારતના લાંબા ગાળાના હેલિકોપ્ટર અને એરોસ્પેસ ઇકોસિસ્ટમ માટે મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજીકલ પ્લેટફોર્મ બની શકે છે.
ભારત-ફ્રાન્સ ડિફેન્સ ભાગીદારીને પણ મળશે બળ
HAL અને Safranનો આ કાર્યક્રમ ભારત-ફ્રાન્સ વચ્ચે વધતી ડિફેન્સ અને એરોસ્પેસ ભાગીદારીનું પણ મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ છે. Safranએ અગાઉ જણાવ્યું હતું કે આ સહયોગ બંને કંપનીઓ વચ્ચેના લાંબા ગાળાના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવે છે અને ભારતના એરોસ્પેસ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રના વિકાસમાં યોગદાન આપશે.
અરાવલ્લી એન્જિન કાર્યક્રમ સફળતાપૂર્વક આગળ વધે તો ભારતને આગામી પેઢીના હેલિકોપ્ટર માટે સ્વદેશી ઇકોસિસ્ટમ ઊભું કરવામાં મોટી મદદ મળી શકે છે અને વિમાન-એન્જિન ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
