વિદેશ વસતા ભારતીયો તરફથી દેશને મળતા રેમિટેન્સ અંગે રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયાના તાજા ડેટા ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ અને રાહતદાયક પરિબળ રજૂ કરે છે. નાણાં વર્ષ 2024-25 દરમિયાન ભારતે વિદેશમાં વસતા નાગરિકો પાસેથી કુલ \$135.46 અબજ ડોલરની વિક્રમી રકમ સ્વરૂપે રેમિટેન્સ પ્રાપ્ત કર્યું છે, જે પછલા નાણાં વર્ષ 2023-24ની તુલનાએ 14 ટકા જેટલું વધુ છે. આ રકમ “પ્રાઈવેટ ટ્રાન્સફર્સ” વિભાગ હેઠળ નોંધાઈ છે અને બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ્સના આંકડાઓ મુજબ, દેશના સમગ્ર કરંટ એકાઉન્ટ ઈન્ફ્લોમાં રેમિટેન્સનો આશરે 10 ટકા હિસ્સો રહ્યો છે. ખાસ નોંધનીય છે કે રેમિટેન્સ હવે માત્ર ગુલ્ફ દેશો સુધી મર્યાદિત નહીં રહ્યો, પરંતુ હવે અમેરિકા, યુકે અને સિંગાપુરથી પણ નોંધપાત્ર હિસ્સો દેશે પ્રાપ્ત કરી રહ્યો છે. અગાઉના નાણાં વર્ષમાં મળેલા કુલ રેમિટેન્સમાં આશરે 45 ટકા માત્રા આ ત્રણ દેશોમાંથી આવી હતી.
એક દાયકાથી વધુ સમયથી ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો રેમિટેન્સ પ્રાપ્ત કરનારો દેશ બની રહ્યો છે. 2017ના નાણાં વર્ષમાં જ્યાં રેમિટેન્સ \$61 અબજ ડોલર હતું, ત્યાં અત્યાર સુધી તે દોઢગણો કરતા પણ વધુ થઈ ગયો છે, જે વિદેશ વસતા ભારતીયોના ઊંચા રોજગાર દર, ઊંચા પગારવાળા જોબ અને ભારતમાં પરિવારને નાણાં મોકલવાની લાગણી દર્શાવે છે. અર્થતંત્ર માટે આ રકમ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની છે કારણ કે તે ભારતની વેપાર ખાધ (trade deficit)ને સંતુલિત કરવામાં સહાયક સાબિત થઈ રહી છે.
વિશ્વ બેન્કના ડેટા અનુસાર કેલેન્ડર વર્ષ 2024માં ભારતે \$129 અબજ ડોલર જેટલી રેમિટેન્સ પ્રાપ્ત કરી હતી અને તે તમામ દેશો વચ્ચે ટોચ પર રહ્યું છે. ભારત પછી મેક્સિકો, ચીન, ફિલિપાઇન્સ અને પાકિસ્તાન સૌથી વધુ રેમિટેન્સ મેળવનારા દેશો રહ્યા છે. ઓઈસીડીના (OECD) રિપોર્ટ મુજબ ઊંચી આવકવાળા દેશોમાં જોબ માર્કેટમાં થયેલી મજબૂત પુનઃસ્થાપન (job market recovery) પણ ભારત માટે રેમિટેન્સ વૃદ્ધિનો મોટો પરિબળ બની છે. નાગરિકો ભારત બહાર મજબૂત રીતે સ્થાયી થઈ રહ્યા છે અને તેમનાં નાણાંકીય યોગદાનથી દેશની અર્થવ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બની રહી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
