ગુજરાતના ભૂકંપપ્રવણ જિલ્લા કચ્છમાં ફરી એકવાર ભૂકંપનો આંચકો નોંધાયો છે. જિલ્લાના સરહદી તાલુકા લખપત વિસ્તારમાં શનિવારે બપોરે 3:31 વાગ્યે ભૂકંપનો આંચકો નોંધાયો હોવાની માહિતી સામે આવી છે. ગાંધીનગર સ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સિસ્મોલોજીકલ રિસર્ચ (ISR)ની આપવામાં આવેલી વિગતો અનુસાર, ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 3.1 નોંધાઈ હતી. ભૂકંપના આંચકાને કારણે લખપત અને આસપાસના વિસ્તારોમાં લોકોમાં ચિંતા જોવા મળી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, પ્રાથમિક માહિતી મુજબ આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ કે મોટા માળખાકીય નુકસાનના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી.
કચ્છ જિલ્લો ભૂકંપની દૃષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. ભૂતકાળમાં આવેલા વિનાશક ભૂકંપના કારણે આ વિસ્તારમાં જમીનમાં થતી નાની હિલચાલ પણ સ્થાનિક લોકો માટે ચિંતાનો વિષય બની રહે છે.
બપોરે 3:31 વાગ્યે લખપત વિસ્તારમાં ભૂકંપનો આંચકો
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં બપોરના સમયે જમીનમાં કંપન નોંધાયું હતું. ભૂકંપની તીવ્રતા 3.1 હોવાથી તેને ઓછી તીવ્રતાનો ભૂકંપ ગણવામાં આવે છે. ભૂકંપનો આંચકો એવા સમયે નોંધાયો હતો જ્યારે સ્થાનિક લોકો પોતાના રોજિંદા કામકાજમાં વ્યસ્ત હતા.
આંચકાને કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હોવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. જોકે, કંપન કેટલા ગામોમાં અનુભવાયું અને તેની ચોક્કસ અસર કેટલી હતી તે અંગે વધુ સત્તાવાર વિગતોની રાહ જોવાઈ રહી છે.
લખપત અને આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ચિંતા
લખપત તાલુકો કચ્છના સરહદી વિસ્તારોમાં આવેલો છે. આ વિસ્તારમાં અનેક નાના ગામો અને વસાહતો આવેલી છે. ભૂકંપનો આંચકો નોંધાયા બાદ સ્થાનિક રહીશોમાં ચિંતા સર્જાઈ હોવાનું જણાવાયું છે. કેટલાક લોકો સાવચેતીના ભાગરૂપે ઘરની બહાર નીકળ્યા હોવાની પ્રાથમિક વિગતો પણ સામે આવી છે. ભૂતકાળમાં કચ્છે વિનાશક ભૂકંપનો અનુભવ કર્યો હોવાથી અહીંના લોકો ભૂકંપના આંચકાઓ પ્રત્યે વધુ સતર્ક રહે છે.
સિસ્મોલોજી સંસ્થાના આંકડા મુજબ 3.1ની તીવ્રતા
ગાંધીનગર સ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સિસ્મોલોજીકલ રિસર્ચ (ISR) ગુજરાતમાં ભૂકંપ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ કરતી સંસ્થા છે. આ સંસ્થા દ્વારા સિસ્મોગ્રાફ અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક સાધનોની મદદથી ભૂકંપનું સ્થાન, સમય, તીવ્રતા અને ઊંડાઈ જેવી વિગતો નોંધવામાં આવે છે. આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, લખપત વિસ્તારમાં બપોરે 3:31 વાગ્યે 3.1ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો.
કચ્છમાં વારંવાર ભૂકંપના આંચકા કેમ આવે છે?
કચ્છ જિલ્લો ભારતના ભૂકંપપ્રવણ વિસ્તારોમાંનો એક છે. આ પ્રદેશની ભૂગર્ભીય રચના અને પ્રાચીન ફોલ્ટ સિસ્ટમોને કારણે અહીં ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિ જોવા મળે છે. ભારતીય ટેક્ટોનિક પ્લેટની ગતિને કારણે પૃથ્વીના પોપડામાં તણાવ ઊભો થાય છે. જ્યારે આ તણાવ ભૂગર્ભીય ફોલ્ટ પર અચાનક મુક્ત થાય છે ત્યારે ભૂકંપ સર્જાઈ શકે છે. કચ્છમાં સમયાંતરે ઓછી અને મધ્યમ તીવ્રતાના ભૂકંપ નોંધાતા રહે છે.
ભૂકંપની દૃષ્ટિએ કચ્છ સિસ્મિક ઝોન-5માં
કચ્છ જિલ્લો ભારતના સૌથી વધુ ભૂકંપ જોખમ ધરાવતા સિસ્મિક ઝોન-5માં આવે છે. આ વર્ગીકરણ દર્શાવે છે કે આ વિસ્તારમાં ભૂકંપને ધ્યાનમાં રાખીને મકાનો, જાહેર ઇમારતો અને અન્ય માળખાઓનું યોગ્ય બાંધકામ તથા સુરક્ષાના ધોરણોનું પાલન અત્યંત જરૂરી છે.
26 જાન્યુઆરી, 2001ના રોજ કચ્છમાં આવેલા વિનાશક ભૂકંપે મોટા પ્રમાણમાં જાનમાલનું નુકસાન કર્યું હતું. આ ઘટના આજે પણ કચ્છના ઇતિહાસમાં અત્યંત દુઃખદ અને મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટના તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ જાનહાનિ કે મોટા નુકસાનના અહેવાલ નહીં
લખપત વિસ્તારમાં નોંધાયેલા 3.1ની તીવ્રતાના ભૂકંપ બાદ પ્રાથમિક માહિતીમાં કોઈ જાનહાનિ કે મોટા માળખાકીય નુકસાનના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી. આ સ્થાનિક લોકો માટે રાહતરૂપ માહિતી છે. જોકે, અંતિમ નુકસાનના આકલન માટે સંબંધિત વહીવટી તંત્રની સત્તાવાર વિગતો મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભૂકંપની અસર માત્ર તેની તીવ્રતા પર આધારિત હોતી નથી. ભૂકંપનું ઊંડાણ, કેન્દ્રબિંદુથી અંતર, જમીનની રચના અને મકાનોની સ્થિતિ જેવા પરિબળો પણ તેની અસર નક્કી કરે છે.
ભૂકંપ દરમિયાન શું સાવચેતી રાખવી?
ભૂકંપપ્રવણ વિસ્તારમાં રહેતા લોકોએ ભૂકંપ દરમિયાન અને ત્યારબાદ કેટલીક મૂળભૂત સુરક્ષા બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. મકાનની અંદર હોય ત્યારે કંપન ચાલુ હોય ત્યાં સુધી મજબૂત ટેબલની નીચે આશરો લેવો, માથા અને ગરદનને સુરક્ષિત રાખવા તથા બારીઓ અને ભારે વસ્તુઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.
કંપન ચાલુ હોય ત્યારે દોડીને બહાર નીકળવું અથવા લિફ્ટનો ઉપયોગ કરવો જોખમી બની શકે છે. કંપન બંધ થયા બાદ પરિસ્થિતિ સુરક્ષિત હોય તો ખુલ્લી જગ્યાએ જવું જોઈએ. લોકોએ અફવાઓથી દૂર રહી સત્તાવાર માહિતી પર વિશ્વાસ રાખવો અને કોઈ નુકસાન કે ઇજાની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક સ્થાનિક તંત્ર અથવા ઇમરજન્સી સેવા 112નો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom-Gujarat
🔗 https://www.youtube.com/@oneindianewscom
