ગુજરાત સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ઝડપથી પોતાની મજબૂત ઓળખ બનાવી રહ્યું છે. સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ બાદ હવે રાજ્ય ચિપ ડિઝાઇન, સંશોધન અને ઇનોવેશન ક્ષેત્રે પણ મોટું પગલું ભરવા જઈ રહ્યું છે. ગુજરાત સરકાર, ગુજરાત ટેક્નોલોજિકલ યુનિવર્સિટી (GTU) અને C-DAC બેંગલુરુના સહયોગથી રાજ્યમાં ChipIN Extension Centre અને VLSI Centre of Excellence (CoE) સ્થાપવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પહેલ શરૂ થઈ છે.
આ પહેલ ગુજરાતને માત્ર સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે નહીં, પરંતુ ચિપ ડિઝાઇન, VLSI Research, Semiconductor Innovation અને Advanced Electronics માટે પણ અગ્રણી કેન્દ્ર બનાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
સેમિકન્ડક્ટર કેમ છે આજના ટેક્નોલોજી યુગનો આધાર?
આજના ડિજિટલ અને હાઇ-ટેક યુગમાં સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ લગભગ દરેક આધુનિક ટેક્નોલોજીનો મુખ્ય આધાર છે. સ્માર્ટફોન, કમ્પ્યુટર, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ડેટા સેન્ટર, ટેલિકોમ, સ્માર્ટ ડિવાઇસ, સંરક્ષણ સાધનો અને ઔદ્યોગિક ઓટોમેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
ભારત વિશ્વનું મહત્વપૂર્ણ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ તથા ડિઝાઇનિંગ હબ બનવાના લક્ષ્ય પર કામ કરી રહ્યું છે. આ રાષ્ટ્રીય અભિયાનમાં ગુજરાત પહેલેથી જ અનેક મોટા પ્રોજેક્ટ્સ અને રોકાણો સાથે આગળ છે.
Gujarat Semiconductor Design માટે મોટું પગલું
ગુજરાત સરકારના વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિભાગ અંતર્ગત Gujarat State Electronics Mission (GSEM) દ્વારા GTU અને C-DAC બેંગલુરુના સંયુક્ત સહયોગથી પ્રસ્તાવિત ChipIN Extension Centre અને VLSI Design Centre of Excellence માટે ઓરિએન્ટેશન કાર્યક્રમ અને કિક-ઓફ બેઠક યોજાઈ હતી.
આ પહેલ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન અને વિજ્ઞાન તથા ટેક્નોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાના નેતૃત્વ હેઠળ રાજ્યના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસનો ભાગ છે.
આ સેન્ટર્સ દ્વારા ગુજરાતમાં સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન, સંશોધન, પ્રોટોટાઇપ ડેવલપમેન્ટ અને ઇનોવેશન માટે જરૂરી અદ્યતન ટેક્નોલોજીકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
EDA Tools અને HPC જેવી વિશ્વસ્તરીય સુવિધાઓ મળશે
C-DAC બેંગલુરુના નિષ્ણાતોએ રાષ્ટ્રીય ChipIN પહેલ હેઠળ ઉપલબ્ધ અદ્યતન Semiconductor Design Infrastructure વિશે માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.
આ સુવિધાઓમાં Electronic Design Automation (EDA) Tools, High Performance Computing (HPC), Semiconductor IPs અને Tape-out Support જેવી મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજી સામેલ છે.
ચિપ ડિઝાઇન ક્ષેત્રે EDA Tools અને HPCનો ઉપયોગ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેની મદદથી ડિઝાઇનર્સ અને સંશોધકો જટિલ ચિપ ડિઝાઇન તૈયાર કરી શકે છે, તેનું સિમ્યુલેશન અને વેરિફિકેશન કરી શકે છે અને અંતે તેને મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે તૈયાર કરી શકે છે.
AI, Automotive અને RISC-Vમાં ઇનોવેશનને મળશે વેગ
ChipIN Extension Centre અને VLSI CoE દ્વારા ભવિષ્યની અનેક મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજી પર કામ કરવાની તકો વધશે.
ખાસ કરીને AI Accelerators, Automotive Electronics, RISC-V Processors, Embedded Systems, Internet of Things (IoT) અને Indigenous Processor Ecosystem જેવા ક્ષેત્રોમાં સ્થાનિક સ્તરે ચિપ ડિઝાઇન અને સંશોધનને વેગ મળી શકે છે.
આથી ગુજરાતના વિદ્યાર્થીઓ, ઇજનેરો અને સ્ટાર્ટઅપ્સને વૈશ્વિક સ્તરની ટેક્નોલોજી પર કામ કરવાની તક મળશે.
30થી વધુ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ જોડાઈ
ઓરિએન્ટેશન કાર્યક્રમમાં રાજ્યની 30થી વધુ અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓએ ભાગ લીધો હતો. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સંશોધનને માત્ર લેબોરેટરી સુધી મર્યાદિત રાખવાનો નથી, પરંતુ તેને બજારમાં ઉપયોગી પ્રોડક્ટમાં પરિવર્તિત કરવાનો છે.
આ માટે “Research to Product” અને “Design to Innovation”ના અભિગમ પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, સ્ટાર્ટઅપ્સ, MSMEs અને ઉદ્યોગોને એક પ્લેટફોર્મ પર લાવીને મજબૂત Semiconductor Innovation Ecosystem વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્ર માટે તૈયાર થશે Talent Pool
ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ ઝડપથી વિકસી રહ્યો છે ત્યારે કુશળ માનવબળની માંગ પણ સતત વધી રહી છે. VLSI Design, Embedded Systems, Chip Architecture, Semiconductor Verification અને Processor Design જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશેષ કુશળતા ધરાવતા ઇજનેરોની જરૂરિયાત વધી રહી છે.
ગુજરાતમાં VLSI Centre of Excellence શરૂ થવાથી વિદ્યાર્થીઓને અદ્યતન ટેક્નોલોજી અને ઇન્ડસ્ટ્રી ઓરિએન્ટેડ તાલીમ મળી શકે છે. આ સેન્ટર રાજ્યમાં Semiconductor Talent Pool તૈયાર કરવામાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
GSEM ભજવશે નોડલ એજન્સીની ભૂમિકા
Gujarat State Electronics Mission રાજ્યના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવામાં નોડલ એજન્સી તરીકે કામ કરશે. GSEM દ્વારા શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના ઓનબોર્ડિંગ, વિવિધ હિતધારકો વચ્ચે સંકલન, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઉદ્યોગોને જોડવા તેમજ ટેક્નોલોજીકલ ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવા માટે કામગીરી કરવામાં આવશે.
HPC, Indigenous Processor Ecosystem, IoT Solutions, Chip Development અને VLSI Design જેવા વિષયો પર વિવિધ ટેક્નિકલ સત્રો પણ યોજાશે.
ગુજરાત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે ChipIN Extension Centre?
સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન માટે જરૂરી અદ્યતન સોફ્ટવેર અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સામાન્ય રીતે ખૂબ ખર્ચાળ હોય છે. તેથી નાના સ્ટાર્ટઅપ્સ, વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધન સંસ્થાઓ માટે વિશ્વસ્તરીય ચિપ ડિઝાઇન સુવિધાઓ સુધી પહોંચ મેળવવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
ChipIN Extension Centre દ્વારા આવી સુવિધાઓ સરળતાથી ઉપલબ્ધ થવાથી સ્થાનિક સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સંશોધકોને નવા Semiconductor Products અને Indigenous Chip Solutions વિકસાવવામાં મદદ મળશે. તેના કારણે રાજ્યમાં Deep-Tech Startup Ecosystemને પણ વેગ મળી શકે છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ બાદ હવે ચિપ ડિઝાઇન પર ગુજરાતનું ફોકસ
ગુજરાત અત્યાર સુધી Semiconductor Manufacturing અને Electronics Manufacturing માટે મોટા રોકાણો આકર્ષવા માટે ઓળખાતું આવ્યું છે. હવે ChipIN Extension Centre અને VLSI CoE જેવી પહેલથી રાજ્ય Semiconductor Value Chainના ડિઝાઇન અને R&D ક્ષેત્રમાં પણ પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી રહ્યું છે.
ચિપ ઉદ્યોગમાં માત્ર મેન્યુફેક્ચરિંગ જ નહીં પરંતુ ડિઝાઇન, Research & Development, Prototyping, Testing અને Skill Development પણ એટલાં જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ગુજરાત આ તમામ ક્ષેત્રોમાં એક સંકલિત Semiconductor Ecosystem ઊભું કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
ગ્લોબલ Semiconductor Hub બનવાની દિશામાં ગુજરાત
ChipIN Extension Centre અને VLSI Centre of Excellence ગુજરાતના ટેક્નોલોજી ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.
આ પહેલથી યુવા ઇજનેરો, સંશોધકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, MSMEs અને ઉદ્યોગોને વિશ્વસ્તરીય પ્લેટફોર્મ મળશે. સાથે જ નવી રોજગારી, ટેક્નોલોજી સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સ્વદેશી ચિપ ડિઝાઇન માટે નવી તકો સર્જાશે.
સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ સાથે ડિઝાઇન અને સંશોધન ક્ષેત્રમાં પણ ગુજરાતની ક્ષમતાઓ વધશે તો રાજ્ય ભવિષ્યમાં વૈશ્વિક Semiconductor Map પર મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી શકે છે.
આ પહેલ ભારતના Atmanirbhar Semiconductor Ecosystem અને Viksit Bharatના લક્ષ્યને મજબૂત બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel