ગુજરાત વિધાનસભામાં ‘વંદે માતરમ્’ ગાન દરમિયાન કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય ઇમરાન ખેડાવાલા બેસી ગયા હોવાના વિવાદે હવે નવો વળાંક લીધો છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા વિશેષાધિકાર ભંગના મુદ્દા બાદ વિધાનસભા અધ્યક્ષ શંકર ચૌધરીએ મામલો વિશેષાધિકાર સમિતિને સોંપવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો છે.
આ નિર્ણય સાથે હવે સમગ્ર ઘટનાની સમિતિ દ્વારા તપાસ થશે અને ત્યારબાદ આગળની કાર્યવાહી અંગે ભલામણ થઈ શકે છે.
અધ્યક્ષે વીડિયો ફૂટેજ તપાસ્યા
અધ્યક્ષ શંકર ચૌધરીએ જણાવ્યું કે તેમણે ઘટનાના વીડિયો ફૂટેજ અને ગૃહની કાર્યવાહીનું નિરીક્ષણ કર્યું છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો પ્રમાણે ઇમરાન ખેડાવાલા શરૂઆતમાં વંદે માતરમ્ ગાન દરમિયાન ઊભા રહ્યા હતા, પરંતુ પછીના ભાગ દરમિયાન બેસી ગયા હતા. આ ઘટનાને લઈને સત્તાપક્ષે ભારે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.
ખેડાવાલાએ જોકે આક્ષેપોને નકારી કહ્યું હતું કે તેઓ પરંપરાગત રીતે ગવાતા અંશો દરમિયાન ઊભા રહ્યા હતા અને ત્યારબાદ બેઠા હતા. કોંગ્રેસે પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ખેડાવાલાનું વલણ પક્ષનું સત્તાવાર વલણ નથી.
હર્ષ સંઘવીએ ઉઠાવ્યો હતો Point of Order
નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ 10 સપ્ટેમ્બરે ગૃહમાં Point of Order ઉઠાવી ઘટનાની સત્તાવાર વીડિયો રેકોર્ડિંગ તપાસવા અને નિયમોનો ભંગ સાબિત થાય તો કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી.
તેમણે મુદ્દો વિશેષાધિકાર અથવા એથિક્સ સમિતિને સોંપવાની પણ માંગ કરી હતી. અધ્યક્ષે ત્યારે મુદ્દો તપાસ્યા બાદ નિર્ણય લેવાની વાત કરી હતી.
ચૂંટાયેલા સભ્ય પાસેથી નિયમ પાલનની વધુ અપેક્ષા
અધ્યક્ષે ભાર મૂક્યો કે ધારાસભ્યોએ બંધારણ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા સાથે ગૃહના નિયમો અને પરંપરાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે. ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પાસેથી આ બાબતમાં સામાન્ય નાગરિક કરતાં વધુ જવાબદારીની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.
આ કારણસર ઘટનાને માત્ર રાજકીય વિવાદ તરીકે નહીં પરંતુ ગૃહની શિસ્ત અને વિશેષાધિકાર સાથે જોડાયેલા મુદ્દા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
ગૃહની અવમાનના અને વિશેષાધિકારનો પ્રશ્ન
સત્તાપક્ષે દલીલ કરી હતી કે વંદે માતરમ્ દરમિયાન થયેલું વર્તન ગૃહની અવમાનના અને રાષ્ટ્રીય પ્રતીક પ્રત્યે અનાદરનો મુદ્દો ઊભો કરે છે. બીજી તરફ કોંગ્રેસે કહ્યું હતું કે ખેડાવાલાનું વલણ વ્યક્તિગત છે અને સમગ્ર પક્ષ સાથે તેને જોડવું યોગ્ય નથી.
હવે વિશેષાધિકાર સમિતિ આ મુદ્દે વીડિયો રેકોર્ડ, ગૃહની કાર્યવાહી, સંબંધિત ધારાસભ્યનો ખુલાસો અને નિયમોની વ્યાખ્યા સહિતના પાસાઓ પર વિચાર કરી શકે છે.
મીડિયામાં આપેલા ખુલાસાને લઈને પણ ચર્ચા
મામલામાં એક મુદ્દો એવો પણ ઉઠ્યો કે ખેડાવાલાએ પોતાના વર્તન અંગેનો ખુલાસો ગૃહ કરતાં પહેલા મીડિયા સમક્ષ કર્યો હતો. આ બાબતને લઈને સત્તાપક્ષે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.
ખેડાવાલાએ મીડિયા સમક્ષ જણાવ્યું હતું કે તેઓ વંદે માતરમ્ માટે ઊભા રહ્યા હતા, પરંતુ તેઓ જે અંશને સ્વીકારતા નથી તે સમયે બેઠા હતા. આ સ્પષ્ટીકરણ છતાં ભાજપે ગૃહમાં ઔપચારિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ ચાલુ રાખી હતી.
વિશેષાધિકાર સમિતિ હવે શું કરશે?
મામલો સમિતિને સોંપાયા બાદ સમિતિ સંબંધિત ધારાસભ્ય પાસેથી સ્પષ્ટીકરણ માગી શકે છે, વીડિયો અને સત્તાવાર રેકોર્ડ તપાસી શકે છે અને નિયમો મુજબ કોઈ વિશેષાધિકાર ભંગ થયો છે કે નહીં તે અંગે રિપોર્ટ આપી શકે છે.
સમિતિની ભલામણના આધારે ચેતવણી, ઠપકો અથવા અન્ય સંસદીય કાર્યવાહી અંગે ગૃહ નિર્ણય લઈ શકે છે.
13 વર્ષ બાદ ફરી વિશેષાધિકાર મુદ્દો ચર્ચામાં
આ કેસનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું એ પણ છે કે ગુજરાત વિધાનસભામાં લાંબા સમય બાદ વિશેષાધિકાર સમિતિને લગતો મુદ્દો ફરી રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
જો અગાઉનો 2012નો રેફરન્સ અંતિમ સત્તાવાર રેકોર્ડ પ્રમાણે છેલ્લો હોય, તો અંદાજે 13-14 વર્ષ બાદ ફરી આવી કાર્યવાહી ચર્ચામાં આવી છે. આ ઐતિહાસિક દાવાની અંતિમ પુષ્ટિ માટે વિધાનસભાના સમિતિ રેકોર્ડ જોવાની જરૂર રહેશે.
હવે બધાની નજર વિશેષાધિકાર સમિતિ પર
ગુજરાત વિધાનસભાનું નવમું સત્ર 9થી 11 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધી ચાલી રહ્યું છે. આ દરમિયાન અનેક મહત્વપૂર્ણ વિધેયકો સાથે વંદે માતરમ્ વિવાદ પણ સત્રનો મુખ્ય રાજકીય મુદ્દો બની ગયો છે.
હવે વિશેષાધિકાર સમિતિ ઇમરાન ખેડાવાલાના વર્તનને નિયમભંગ માને છે કે નહીં અને આગળ શું ભલામણ કરે છે તેના પર રાજકીય વર્તુળોની નજર રહેશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel