ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની બેઠક પૂર્ણ થયા બાદ દેશના કરોડો લોનધારકો અને રોકાણકારોની નજર જે નિર્ણય પર હતી તે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. RBIએ રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર કર્યા વગર તેને 5.25 ટકા પર યથાવત્ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય બાદ હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય ફ્લોટિંગ રેટ લોનના EMIમાં તાત્કાલિક કોઈ રાહત મળવાની શક્યતા નથી.
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે વૈશ્વિક સ્તરે વધતી અનિશ્ચિતતા, ખાસ કરીને વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ઊર્જા કિંમતોમાં વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ સર્વસંમતિથી રેપો રેટ સ્થિર રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય બેંકે પોતાની ‘ન્યુટ્રલ’ પોલિસી સ્ટાન્સ પણ યથાવત્ રાખી છે.
રેપો રેટ શું છે અને તેનો EMI પર શું પ્રભાવ પડે છે?
રેપો રેટ એ એવો દર છે જેના પર RBI વ્યાપારી બેંકોને ટૂંકા ગાળાની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે. જ્યારે રેપો રેટમાં ઘટાડો થાય છે ત્યારે બેંકો લોન સસ્તી કરી શકે છે અને EMIમાં ઘટાડો જોવા મળે છે. જ્યારે રેટ સ્થિર રહે છે ત્યારે લોનના વ્યાજદરમાં પણ મોટાભાગે કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
છેલ્લે 5 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ RBIએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કરીને તેને 5.50 ટકાથી 5.25 ટકા કર્યો હતો. ત્યારબાદ આ વખત વ્યાજદરમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
વેસ્ટ એશિયા સંઘર્ષથી વધ્યું વૈશ્વિક દબાણ
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને તેલના ભાવમાં વધારાને કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર દબાણ વધ્યું છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો અને સપ્લાય ચેઈન પર અસર વિશ્વભરના દેશો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.
આવા સંજોગોમાં ભારત માટે મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવી અને આર્થિક વિકાસ જાળવવો બંને મહત્વપૂર્ણ પડકારો છે. આ જ કારણસર RBIએ વ્યાજદરમાં કોઈ ફેરફાર કર્યા વગર સાવધ અભિગમ અપનાવ્યો છે.
મોંઘવારી અંગે RBIની ચિંતા
ગવર્નર મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે હાલમાં દેશમાં CPI આધારિત મોંઘવારી RBIના 4 ટકા લક્ષ્યાંકની આસપાસ નિયંત્રણમાં છે, પરંતુ આગામી મહિનાઓમાં તે વધવાની શક્યતા છે.
ફેબ્રુઆરી 2026માં મોંઘવારી દર 3.2 ટકા હતો, જે માર્ચમાં 3.4 ટકા અને એપ્રિલમાં 3.5 ટકા સુધી પહોંચ્યો હતો. જોકે RBIના અંદાજ મુજબ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મોંઘવારી 5.9 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.
FY 2026-27 માટે મોંઘવારીનો અંદાજ
RBIના અનુમાન મુજબ:
- જૂન 2026 ત્રિમાસિક: 4.2%
- સપ્ટેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 5.1%
- ડિસેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 5.9%
- માર્ચ 2027 ત્રિમાસિક: 5.4%
કેન્દ્રીય બેંકનું માનવું છે કે ઊર્જા અને કોમોડિટી કિંમતોમાં વધારો આગામી સમયમાં મોંઘવારી વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
GDP ગ્રોથનો અંદાજ ઘટાડાયો
RBIએ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ભારતના GDP ગ્રોથના અંદાજમાં પણ ઘટાડો કર્યો છે. અગાઉ 6.9 ટકા વૃદ્ધિનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જે હવે ઘટાડીને 6.6 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના જણાવ્યા અનુસાર વૈશ્વિક પડકારો, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારની સ્થિતિ અને જીઓપોલિટિકલ અનિશ્ચિતતાઓને કારણે આર્થિક વૃદ્ધિ પર અસર થઈ શકે છે.
ત્રિમાસિક GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ
- જૂન 2026 ત્રિમાસિક: 6.6%
- સપ્ટેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 6.3%
- ડિસેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 6.5%
- માર્ચ 2027 ત્રિમાસિક: 6.8%
લોનધારકો માટે શું અર્થ?
રેપો રેટમાં કોઈ ઘટાડો ન થતાં હોમ લોન, વાહન લોન અને અન્ય ફ્લોટિંગ વ્યાજદરે ચાલતી લોનના EMIમાં તાત્કાલિક કોઈ રાહત નહીં મળે. જોકે RBIએ ન્યુટ્રલ અભિગમ જાળવી રાખતાં આગામી મોનેટરી પોલિસી બેઠકમાં વૈશ્વિક અને સ્થાનિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓને આધારે નિર્ણય લેવાનો સંકેત આપ્યો છે.
આથી આગામી મહિનાઓમાં મોંઘવારી, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ RBIના આગામી નિર્ણયોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
